सोमवार, १० ऑगस्ट २०२६
संत लॉरेन्स, उपयाजक आणि ख्रिस्तसाक्षी शहीद, यांचा सण
मुख्य चित्र: अलेस्सांद्रो आगोलांती यांचे रोमचे संत लॉरेन्स
विशेष चित्र: पोलिकार्पो द ओलिव्हेरा बेर्नार्देस यांचे संत लॉरेन्स
व्हिडिओ
येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “आमेन, आमेन, मी तुम्हांला सांगतो: गव्हाचा दाणा जमिनीवर पडून मेला नाही, तर तो गव्हाचा एक दाणाच राहतो; पण तो मेला, तर भरपूर फळ देतो. जो आपल्या जीवावर प्रेम करतो, तो तो गमावतो; आणि जो या जगात आपल्या जीवाचा द्वेष करतो, तो तो सार्वकालिक जीवनासाठी राखून ठेवील. जो माझी सेवा करतो, त्याने माझ्यामागे आले पाहिजे; आणि जिथे मी आहे, तिथे माझा सेवकही असेल. जो माझी सेवा करतो, त्याचा पिता सन्मान करील.” योहान 12:24–26
आज आपण संत लॉरेन्स यांचा सन्मान करतो. तिसऱ्या शतकाच्या मध्यात, वयाच्या सुमारे तेहतिसाव्या वर्षी, त्यांना रक्तसाक्षित्व आले. याच वयात आपल्या प्रभूनेही आपला प्राण अर्पण केला होता. तेव्हापासून चर्चमध्ये संत लॉरेन्स यांना मोठ्या आदराने वंदन केले जाते. लॉरेन्स हे रोमच्या सात उपयाजकांपैकी एक होते आणि बहुधा प्रमुख उपयाजक म्हणून सेवा करत होते, असे मानले जाते. चर्चची मालमत्ता गरिबांना वाटण्याची जबाबदारी त्यांच्यावर सोपवण्यात आली होती. पोप सिक्स्टस दुसरे यांच्याशी त्यांची जिव्हाळ्याची मैत्री होती, असे सांगितले जाते.
इ.स. २५७ मध्ये सम्राट व्हॅलेरियनने चर्चचा छळ सुरू केला. बिशप, याजक आणि उपयाजक यांना मृत्युदंड देण्याचा हुकूम त्याने काढला. ६ ऑगस्ट २५८ रोजी पोप सिक्स्टस आणि काही उपयाजक यांना रक्तसाक्षित्व आले. संत अॅम्ब्रोस यांच्या मते, त्यांनी धैर्याने मृत्यूला सामोरे गेल्यामुळे लॉरेन्स यांना आनंद झाला; पण आपल्या आध्यात्मिक पित्याबरोबर आपल्याला मृत्यू आला नाही, याचे त्यांना दुःख झाले.
त्यानंतर लवकरच लॉरेन्स यांना अटक झाली आणि चर्चची संपत्ती सुपूर्द करण्याचा हुकूम त्यांना देण्यात आला. पण त्यांनी ती संपत्ती गरिबांना वाटून टाकली. त्यांना नगराधिकाऱ्यासमोर आणण्यात आले, तेव्हा त्यांनी गरिबांनाच पुढे आणून सांगितले की हीच चर्चची खरी संपत्ती आहे. या धाडसी कृतीने संतापलेल्या नगराधिकाऱ्याने लॉरेन्स यांना लोखंडी जाळीवर भाजून मारण्याची शिक्षा सुनावली. परंपरेनुसार, आगीत होरपळत असतानाही त्यांनी पवित्र निर्भयतेने उद्गार काढले, “मांस भाजलं आहे; ते उलटा आणि खा.”
इतर सर्व रक्तसाक्षींप्रमाणेच, संत लॉरेन्स यांनी जिवंतपणी चर्चसाठी जेवढे केले असते, त्याहून अधिक आपल्या मृत्यूद्वारे केले. आजच्या शुभवर्तमानातील येशूचे गंभीर शब्द त्यांच्या जीवनात साकार झाले: “गव्हाचा दाणा जमिनीवर पडून मेला नाही, तर तो गव्हाचा एक दाणाच राहतो; पण तो मेला, तर भरपूर फळ देतो.” असे म्हणता येईल की प्रत्येक रक्तसाक्षी दोनदा मरतो: प्रथम, प्रेमाने सेवा करताना आणि जगाची आसक्ती सोडताना स्वतःचे पूर्ण समर्पण करून; आणि नंतर, प्रत्यक्ष रक्तसाक्षित्व पत्करून. या जगात आपल्या जीवाचा ‘द्वेष करणे’ म्हणजे स्वार्थी धडपडींपासून मुक्त होऊन, देवाच्या इच्छेला स्वतःला पूर्णपणे सोपवून जगणे. अशा जीवनानेच लॉरेन्स यांना अंतिम बलिदानासाठी तयार केले.
ज्यांनी प्रत्यक्ष रक्तसाक्षित्व पत्करले त्यांचा चर्च सन्मान करते, कारण ते ख्रिस्ताच्या बलिदानी प्रेमाची जिवंत प्रतिमा बनतात. त्यांच्या जीवनातून शुभवर्तमान प्रत्यक्ष दिसते, आणि त्यांच्या साक्षीतून विपुल आध्यात्मिक फळ मिळते.
उदाहरणार्थ, आपला जीव वाचवण्यासाठी लॉरेन्स छळापासून दूर पळून गेले असते, तर काय झाले असते, याचा विचार करा. त्यांच्यावर प्रेम करणाऱ्यांनी त्यांचा निर्णय समजून घेतला असता, कदाचित तसे करण्यास प्रोत्साहनही दिले असते. ते गरिबांची सेवा करत राहिले असते आणि कोणाच्या विशेष लक्षात न येता त्यांचे निधन झाले असते. पण त्यांनी तसे केले नाही. आज आपण त्यांचे स्मरण केवळ त्यांच्या धैर्यामुळे करत नाही, तर पिढ्यान्पिढ्या शुभवर्तमानाची चिरंतन प्रतिमा म्हणून ते उभे राहावेत, अशी देवाची इच्छा होती म्हणून करतो. ख्रिस्ताचा क्रूर मृत्यू जसा इतिहासातील प्रेमाची सर्वांत महान कृती ठरला, तसाच त्या प्रेमातील लॉरेन्स यांचा सहभाग ख्रिस्ताच्या बलिदानाची साक्ष जिवंत ठेवतो. त्या बलिदानात सहभागी होण्याचे आवाहन आपल्यालाही आहे.
आज संत लॉरेन्स यांच्या उदाहरणावर आणि येशूच्या शब्दांच्या गहन अर्थावर चिंतन करा. जमिनीवर पडणारा, स्वतःसाठी मरणारा आणि देवाच्या राज्यासाठी फळ देणारा गव्हाचा दाणा होण्यास तुम्हीही तयार आहात का? कोणत्या आसक्ती, भीती किंवा स्वार्थी इच्छा तुम्ही अजूनही धरून ठेवता, ज्यांमुळे रक्तसाक्षित्वाची आध्यात्मिक साक्ष देण्यापासून तुम्ही दूर राहता? आपण अधिक पूर्णपणे त्याच्यासाठी जगावे, म्हणून देव आपल्याला या जगाची आसक्ती आणखी सोडण्यास बोलावत आहे. प्रत्यक्ष रक्तसाक्षित्व पत्करण्याची मागणी कदाचित तुमच्याकडून केली जाणार नाही; पण दररोज स्वतःचे अर्पण करण्याचे आध्यात्मिक रक्तसाक्षित्व हा असा मार्ग आहे, ज्यावर चालण्यास सर्वांना बोलावले आहे. संत लॉरेन्स यांचे अनुकरण करा: धैर्याने, आनंदाने आणि देवाच्या विधात्या काळजीवर पूर्ण विश्वास ठेवून हा मार्ग स्वीकारा, म्हणजे तुमचेही जीवन अनंतकाळासाठी भरपूर फळ देईल.
हे माझ्या प्रभू, तू स्वतःचे बलिदान दिलेस. तू संत लॉरेन्स यांचे हृदय इतक्या उत्कट प्रेमाने भरलेस की त्यांनी मृत्यू हाच लाभ मानला, कारण आपल्या रक्तसाक्षित्वातून विपुल फळ येईल असा त्यांना विश्वास होता. मलाही तेच धैर्य आणि तीच तत्परता दे, जेणेकरून मी दररोज स्वतःसाठी मरावे आणि केवळ तुझ्यासाठी जगावे. तुझे राज्य यावे म्हणून माझ्या जीवनाला विपुल आणि टिकणारे फळ येऊ दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
आजचे संत – संत लॉरेन्स, उपयाजक व रक्तसाक्षी
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन




