१५ एप्रिल २०२२
प्रभूच्या दुःखस्मरणाचा पवित्र शुक्रवार
पवित्र सप्ताहासाठी आणखी साहित्य

आजच्या या अंधकारमय दिवशी येशूच्या अखेरच्या वचनांवर चिंतन करा. पवित्र शास्त्रात त्यांची सात अंतिम वचने नोंदवली आहेत. त्यांना ‘सात अंतिम वचने’ असे म्हणतात. प्रत्येक वचनावर थोडा वेळ मनन करा. तुमच्या जीवनासाठी त्यात दडलेला सखोल आध्यात्मिक अर्थ शोधा.
“पित्या, त्यांना क्षमा कर, कारण ते काय करीत आहेत हे त्यांना कळत नाही.”
येशूने इतरांना केलेली क्षमा विलक्षण होती. इतकी उदार क्षमा यापूर्वी कधीही दिसली नव्हती. क्रुसावर लटकत असताना आणि इतरांचे क्रौर्य सहन करत असताना येशूने क्षमेचे शब्द उच्चारले. ते त्यांचा छळ करत असतानाच त्यांनी त्यांना क्षमा केली.
इतकेच नव्हे, तर आपल्याला क्रुसावर खिळणारे लोक आपल्या कृत्यासाठी पूर्णपणे जबाबदार नव्हते, हेही येशूने मान्य केले. आपण काय करत आहोत, हे त्यांना खरोखरच कळत नव्हते. येशूच्या या नम्र स्वीकारातून त्यांच्या कोमल दयेची खोली दिसते. ते रागाने किंवा मनात कटुता बाळगून मरण पावले नाहीत, तर त्यांनी स्वेच्छेने आपले बलिदान दिले, हे यातून स्पष्ट होते.
तुम्ही हे शब्द उच्चारू शकाल का? ज्या व्यक्तीने तुम्हाला दुखावले आहे, तिची आठवण करून पित्याने तिला क्षमा करावी अशी प्रार्थना तुम्ही करू शकाल का? न्याय देवावर सोपवा आणि त्या व्यक्तीला दया व क्षमा दाखवा.
“मी तुला खात्री देतो, आजच तू माझ्याबरोबर नंदनवनात असशील.”
हे शब्द ऐकून त्या पश्चात्तापी चोराला किती दिलासा मिळाला असेल! येशूच्या शेजारी क्रुसावर मरणाला सामोरे जाताना त्या क्षणी त्याला आपल्या जीवनाविषयी किती निराश वाटले असेल! जगाच्या तारणकर्त्याच्या शेजारी राहून ख्रिस्ताच्या दुःखात इतक्या प्रत्यक्षपणे सहभागी होता येणे, ही केवढी मोठी देणगी होती! आणि क्रुसावर येशूने मिळवून दिलेल्या तारणाची देणगी सर्वप्रथम ज्यांना लाभली, त्यांच्यात असण्याचा मान या माणसाला मिळाला.
येशू आपल्यालाही तेच आश्वासन देतात. आजपासूनच ते आपल्याला तारण देऊ करतात. आपण आपल्या दुःखात आणि पापात असतानाच ते आपल्याला हे तारण देऊ करतात. दयेची ही देणगी तुम्हाला देऊ करताना तुम्हाला त्यांची वाणी ऐकू येते का? आपल्या सार्वकालिक जीवनाच्या देणगीत सहभागी होण्याचे त्यांचे आमंत्रण तुम्हाला ऐकू येते का? त्यांचे हे आमंत्रण ऐका आणि नंदनवनातील सार्वकालिक जीवनाला आज तुमच्या आत्म्यात अधिक खोलवर रुजू द्या.
“बाई, पाहा, हा तुझा पुत्र.”
केवढी मोठी देणगी! क्रुसावर मरणाला सामोरे जात असताना येशूने आपल्या आईला योहानाच्या स्वाधीन केले. असे करताना त्यांनी तिला आपल्यापैकी प्रत्येकाच्या स्वाधीन केले. येशूशी असलेल्या आपल्या ऐक्यामुळे आपण त्यांच्या कुटुंबाचे सदस्य होतो आणि त्यामुळे त्यांच्या आईची मुले-मुली होतो. आपली धन्य माता ही जबाबदारी मोठ्या आनंदाने स्वीकारते. ती आपल्याला मिठीत घेते आणि मायेने जवळ धरते.
येशूच्या आईचा तुमची स्वतःची आध्यात्मिक माता म्हणून तुम्ही स्वीकार करता का? तुम्ही स्वतःला पूर्णपणे तिला समर्पित केले आहे का? असे केल्याने तुम्ही तिच्या संरक्षणाच्या आणि प्रेमाच्या पदराखाली याल.
“माझ्या देवा, माझ्या देवा, तू माझा त्याग का केलास?”
येशूचा त्याग झाला नव्हता. तरीही, आपल्या मानवी स्वभावात पित्याची साथ पूर्णपणे गमावल्याची जाणीव आणि अनुभव त्यांनी स्वतःला होऊ दिला. त्यांनी गहिरी निराशा अनुभवली. पापाचे परिणाम जाणून घेण्यास आणि अनुभवण्यास त्यांनी स्वतःला मोकळीक दिली. म्हणूनच, आपण निराश होतो तेव्हा आपल्याला कशातून जावे लागते, हे त्यांना माहीत आहे. त्या वेळी कसे वाटते, हे त्यांना ठाऊक आहे. अशा प्रलोभनांच्या वेळी ते आपल्यासोबत असतात आणि कितीही निराशा आली तरी तिच्यातून वाट काढत पित्यावरील पूर्ण श्रद्धा आणि विश्वासाकडे पुढे जाण्यास आपल्याला बळ देतात.
“मला तहान लागली आहे.”
हे वचन किती अर्थपूर्ण आहे! त्या क्षणी त्यांच्या शरीरात पाण्याची कमतरता होती आणि त्यांना पाण्याची तहान लागली होती. पण त्याहूनही अधिक, आपल्या सर्वांच्या आत्म्यांचे तारण व्हावे, अशी आध्यात्मिक तहान त्यांना लागली होती. तारणाच्या या देणगीची आस आजही येशूच्या आत्म्यात आहे. आपल्याला आपली मुले म्हणण्याची त्यांना ओढ आहे. त्यांना आपल्या प्रेमाची तहान आहे.
येशू हे शब्द तुम्हाला उद्देशून म्हणत आहेत, यावर मनन करा. “मला तुझी तहान आहे!” असे ते म्हणतात. तुमच्या प्रेमासाठी त्यांना लागलेली ही खोल, तीव्र तहान आहे. त्यांच्या प्रेमाला प्रेमाने प्रतिसाद देऊन तुम्ही येशूची तहान भागवता. या पवित्र शुक्रवारी त्यांना तुमचे प्रेम देऊन त्यांची तहान भागवा.
“पित्या, तुझ्या हाती मी माझा आत्मा सोपवतो.”
इतर कोणत्याही शब्दांपेक्षा याच शब्दांत प्रार्थना करण्याची आपल्याला अधिक गरज आहे. हे देवाला पूर्णपणे शरण जाण्याचे शब्द आहेत. प्रार्थनेचे सार एकच आहे: देवाला शरण जाणे, त्याच्यावर विश्वास ठेवणे. आज हे शब्द पुन्हा पुन्हा म्हणा आणि येशूचे हे परिपूर्ण समर्पण तुमचेही समर्पण होऊ द्या.
समर्पणाचा अर्थ असा की सर्व सूत्रे देवाच्या हाती आहेत. आपण स्वतःच्या इच्छेचा आग्रह सोडतो आणि केवळ देवाची इच्छा निवडतो. आपले समर्पण स्वीकारण्याचे आणि त्याने आपल्यासाठी योजलेल्या परिपूर्ण योजनेनुसार आपल्याला मार्गदर्शन करण्याचे वचन देव देतो, असाही त्याचा अर्थ आहे.
“पूर्ण झाले आहे.”
“पूर्ण झाले आहे,” हे त्यांचे शेवटचे शब्द होते, याला विशेष महत्त्व आहे. याचा अर्थ काय? काय पूर्ण झाले आहे?
येशूचे हे आध्यात्मिक वचन स्पष्ट करते की संपूर्ण जगाच्या उद्धाराचे त्यांचे कार्य पूर्ण झाले आहे. ‘पूर्ण झाले’ ते म्हणजे आपल्या सर्वांसाठी त्यांनी अर्पण केलेले प्रेमाचे परिपूर्ण बलिदान. आज आपण ज्या मरणाचे स्मरण करतो, ते त्यांचे मरण म्हणजे सर्वांची पापे दूर करणारे परिपूर्ण बलिदान आहे. केवढी मोठी देणगी! आणि आपल्यासाठी येशूने केवढे मोठे बलिदान सोसले!
क्रुसावरील हे बलिदान पाहण्याची आपल्याला सवय झाली आहे. क्रुसावरील येशूच्या प्रतिमेकडे पाहताना आपण प्रत्येक वेळी या बलिदानाचे चिंतन करतो. पण क्रूस अतिपरिचयाचा झाल्यामुळे त्यावरील बलिदानाकडे आपले दुर्लक्ष होऊ शकते, हे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे. येशूने आपल्यासाठी नेमके काय केले, हे आपल्या ध्यानात न येण्याची शक्यता असते. आपले तारण करणारे कार्य त्याने पूर्ण केले आणि आता ते तो आपल्याला देऊ करीत आहे. दैवी दयेचे हे पूर्ण झालेले कार्य तुमच्या आत्म्याच्या गाभ्यापर्यंत पोहोचू द्या. आपल्या बलिदानाने तुमच्या आत्म्यातील कार्य ‘पूर्ण केले आहे’, असे त्याला म्हणता यावे, ही त्याची इच्छा आहे.
म्हणून आज, या पवित्र शुक्रवारी, येशूच्या बलिदानाच्या वास्तवाचे चिंतन करण्यात आपण दिवस घालवला तर ते चांगले ठरेल. स्वतः देवासाठी दुःख भोगणे आणि मरण पत्करणे कसे असेल, हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करा. सर्व गोष्टींचा निर्माणकर्ता असलेल्या देवाला त्यानेच निर्माण केलेल्या लोकांनी जिवे मारले आणि ज्यांच्यावर त्याने परिपूर्ण प्रेम केले, त्यांच्याच हातून त्याला दुःख भोगावे लागले. हे त्याच्यासाठी कसे असेल, याचे चिंतन करा.
येशूचे बलिदानमय प्रेम समजले, तर त्याने जसे प्रेम केले तसे प्रेम आपल्यालाही करता येईल. ज्यांनी आपल्याला दुखावले आहे आणि जे आपला छळ करतात, त्यांच्यावरही आपल्याला प्रेम करता येईल. त्याचे प्रेम सर्वस्व देणारे आहे. त्या प्रेमाच्या उदारतेचे वर्णन शब्दांत करता येणार नाही.
हे माझ्या क्रुसावर खिळलेल्या प्रभू, माझ्या आत्म्यासाठी तू तहानलेला आहेस, हे मला माहीत आहे. माझ्या आणि जगाच्या तारणासाठी क्रुसावर मरण पत्करून तू सुरू केलेले कार्य पूर्ण केलेस. तुझे प्रेम समजून घ्यायला आणि माझ्या जीवनात त्याचा स्वीकार करायला मला मदत कर. मला क्षमा करायला मदत कर. माझ्या जीवनातील अंधारात आणि पापातही तुला येण्याचे आमंत्रण द्यायला मला मदत कर. माझे सर्वस्व तुझ्या हाती सोपवायला मला मदत कर. हे माझ्या प्रिय दुःखसहणाऱ्या प्रभू, जगाच्या तारणासाठी तू ओतलेल्या तुझ्या अमोल रक्ताच्या देणगीबद्दल मी तुझे आभार मानतो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
पहिला दिवस: दैवी दयेच्या रविवारच्या तयारीसाठी नोव्हेना
पवित्र शुक्रवार हा दैवी दयेच्या नोव्हेनाचा पहिला दिवस आहे
पवित्र सप्ताहासाठी आणखी साहित्य
पवित्र शुक्रवारसाठी प्रार्थनामय चिंतन
जपमाळ – दुःखाची रहस्ये (पवित्र शास्त्रातील वचनांसह)
आजच तू माझ्याबरोबर असशील
पवित्र आठवड्याची कविता
इफिस येथील शेतकऱ्याची प्रार्थना
पवित्र आठवड्याची कविता
क्रुसावरील येशूच्या प्रतिमेसमोरची प्रार्थना
शुद्धिस्थानातील आत्म्यांसाठी प्रार्थना
दुसऱ्याला क्षमा करण्यासाठी दयेची विनंती करणारी जपमाळ
संत फॉस्टिनाची दैवी दयेची विनवणीमाला
ई-पुस्तक आणि मऊ मुखपृष्ठाची छापील आवृत्ती या दोन्ही स्वरूपांत उपलब्ध:
अॅमेझॉन – बार्न्स अँड नोबल – गूगल प्ले – आयट्यून्स
दैवी दयेवरील दैनंदिन चिंतन:
संत फॉस्टिनासोबत ३६५ दिवस





