६ एप्रिल २०२३
पवित्र गुरुवार, प्रभूच्या भोजनाचा मिस्सा
पवित्र त्रिदिनासाठी आणखी प्रार्थना व चिंतन

बंधूंनो आणि भगिनींनो, जे मला प्रभूकडून मिळाले तेच मी तुम्हालाही दिले: ज्या रात्री प्रभू येशूला दुसऱ्यांच्या हाती सोपवण्यात आले, त्या रात्री त्याने भाकर घेतली, उपकार मानले, ती मोडली आणि म्हटले, “हे माझे शरीर आहे, जे तुमच्यासाठी आहे. माझ्या स्मरणार्थ हे करा.” १ करिंथकरांस 11:23–24
आज आपण परमपवित्र पास्का त्रिदिनाला सुरुवात करतो. हे दिवस म्हणजे ख्रिस्तसभेच्या जीवनातील सर्वांत महान उत्सव. आज रात्री आपण आपल्या प्रभूबरोबर शेवटचे भोजन साजरे करतो. त्यानंतर ख्रिस्तसभा मध्यरात्रीपर्यंत प्रार्थनेत जागरण करते. उद्या, पवित्र गुरुवारी अभिमंत्रित केलेले पवित्र परमप्रसाद वाटले जात असले, तरी मिस्सा साजरा केला जात नाही आणि पवित्र साक्रामेंट ठेवण्याची मंजूषा रिकामी असते. आपण क्रुसाला वंदन करतो, प्रभूच्या दुःखसहनाचे स्मरण करतो आणि त्याच्या मृत्यूची निःशब्दता अनुभवतो. पवित्र शनिवारी सूर्य मावळेपर्यंत उपासनाविधी साजरा होत नाही. सूर्यास्तानंतर पास्का जागरणाला सुरुवात होते आणि त्यात आपण आपल्या प्रभूचे पुनरुत्थान साजरे करतो.
आज रात्री आपण येशूच्या या शब्दांवर विशेष चिंतन करतो: “माझ्या स्मरणार्थ हे करा.” हे केवळ आमंत्रण नाही; ही आज्ञा आहे. ही प्रेमाची आज्ञा आहे. जगाच्या तारणकर्त्याच्या स्मारक बलिदानात सहभागी होण्याची ही आज्ञा आहे. येथे “स्मारक” या शब्दाचा अर्थ समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. “माझ्या स्मरणार्थ हे करा,” असे म्हणताना येशू आपल्याला केवळ त्याची आठवण काढायला किंवा नेहमीच्या अर्थाने स्मरणविधी म्हणून युखरिस्त साजरा करायला सांगत नव्हता. सर्वसाधारणपणे स्मारक आपल्याला पूर्वी घडलेल्या एखाद्या गोष्टीची केवळ आठवण करून देते. एखादी महत्त्वाची घटना जिथे घडली, तिथे तिचे वर्णन आणि तारीख असलेला स्मृतिफलक लावला जाऊ शकतो. किंवा आपल्याआधी या जगातून गेलेल्या एखाद्या व्यक्तीच्या सन्मानार्थ स्मरणसमारंभ केला जाऊ शकतो. पण मिस्सा हा अगदी वेगळ्या अर्थाने स्मरणविधी आहे.
आपली ख्रिस्तसभा शिकवते की मिस्सा हा असा स्मरणविधी आहे की, जेव्हा जेव्हा तो साजरा केला जातो, तेव्हा पास्का रहस्यातील तारणदायी घटना खरोखरच उपस्थित केल्या जातात. कॅथलिक ख्रिस्तसभेचे धर्मशिक्षण या ग्रंथात त्रेंतच्या महान परिषदेचे शब्द उद्धृत करून हे असे मांडले आहे:
ख्रिस्ताचे बलिदान आणि युखरिस्तीय बलिदान हे एकच बलिदान आहे: “बलिदानात अर्पिला जाणारा तोच एक आहे: ज्याने तेव्हा क्रुसावर स्वतःला अर्पण केले, तोच आता याजकांच्या सेवेद्वारे अर्पण करतो; फक्त अर्पणाची रीती वेगळी आहे.” “आणि मिस्सामध्ये साजऱ्या होणाऱ्या या दैवी बलिदानात तोच ख्रिस्त उपस्थित आहे आणि रक्तपाताविना अर्पिला जातो, ज्याने क्रुसाच्या वेदीवर रक्त सांडून एकदाच स्वतःला अर्पण केले. . .” (#1367).
दुसऱ्या शब्दांत, मिस्सामध्ये सहभागी होताना आपण ख्रिस्ताच्या बलिदानात सहभागी होतो; आपण क्रुसापाशी उपस्थित असतो. त्याच्या या आत्मार्पणाची परिणती पाप आणि मृत्यू यांवर त्याने मिळवलेल्या विजयात झाली. म्हणून हे “स्मरण” साजरे करताना आपण शेवटच्या भोजनाची केवळ आठवण काढत नाही. आपण खरोखर तिथे असतो, खरोखर त्यात सहभागी होतो आणि ख्रिस्ताच्या देणगीतून मिळणारी तारणदायी कृपा खरोखर अनुभवतो. आपण नेमके कशात सहभागी होत आहोत, याचा “विसर” पडणे फार सोपे आहे. कधीकधी मिस्साच्या वेळी आपले लक्ष विचलित होते. मिस्सा आदरभावाशिवाय किंवा घाईघाईने साजरा झाला, किंवा आपले मन दुसरीकडेच असले, तर आपण क्रुसाच्या पायथ्याशी देवमातेप्रमाणे किंवा गाढ श्रद्धा असलेल्या लोकांप्रमाणे नव्हे, तर एखाद्या सैनिकाप्रमाणे किंवा नुसत्या बघ्याप्रमाणे उभे राहतो.
आज रात्री शेवटच्या भोजनात आणि ख्रिस्ताच्या तारणदायी बलिदानात सहभागी होताना, प्रत्येक वेळी परमपवित्र युखरिस्त साजरा करताना आपण नेमके कशात सहभागी होतो, याचे चिंतन करा. श्रद्धेची दृष्टी लाभावी आणि आदरभाव व विस्मय यांचे वरदान मिळावे म्हणून प्रार्थना करा. पडदा दूर व्हावा आणि आजवर ज्ञात असलेल्या प्रेमाच्या सर्वांत महान कृतीकडे पाहण्याचे आमंत्रण आपल्याला मिळावे म्हणून प्रार्थना करा. मिस्सा ही प्रत्यक्ष घडणारी वास्तवता आहे, तो पवित्र बलिदान आहे, आणि तुम्हाला कधीही मिळू शकेल अशी सर्वांत महत्त्वाची देणगी आहे, याची खरी जाणीव या रात्री तुम्हाला होऊ द्या. ही जगाच्या तारणकर्त्याच्या बलिदानाची देणगी आहे.
हे स्वतःचे बलिदान अर्पण करणाऱ्या माझ्या प्रभू, या रात्री तू मिस्साच्या परमपवित्र बलिदानाची स्थापना केलीस. त्यात तुझे तारणदायी बलिदान एक चिरस्थायी स्मरणविधी बनले, ज्यात सहभागी होण्यासाठी तू आम्हाला आमंत्रण देतोस. मिस्साचे खरे स्वरूप ओळखण्यासाठी माझे डोळे उघड आणि गाढ श्रद्धेने, आदरभावाने व प्रेमाने त्यात नेहमी सहभागी होण्यास मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
पवित्र सप्ताहासाठी आणखी साहित्य
पवित्र गुरुवारसाठी प्रार्थनामय चिंतन
दैवी दयेच्या रविवारच्या तयारीसाठी नोव्हेना
पवित्र शुक्रवार हा दैवी दयेच्या नोव्हेनाचा पहिला दिवस आहे
अधिक वाचन: पवित्र गुरुवार
जपमाळ – दुःखाची रहस्ये (पवित्र शास्त्रातील वचनांसह)
वर दिलेली चित्रे: शेवटचे भोजन, चित्रकार लुईस त्रिस्तान, विकिमीडिया कॉमन्सवरून




