मराठी

प्रेमाची सर्वांत महान कृती उलगडते

7 एप्रिल 2023

प्रभूच्या दुःखस्मरणाचा पवित्र शुक्रवार

आजची वाचने

पवित्र सप्ताहासाठी आणखी साहित्य

व्हिडिओ

मग त्याने येशूला क्रुसावर खिळण्यासाठी त्यांच्या स्वाधीन केले. तेव्हा त्यांनी येशूला ताब्यात घेतले. स्वतःचा क्रूस स्वतः वाहत तो ‘कवटीचे ठिकाण’ म्हणतात त्या जागी गेला. हिब्रू भाषेत त्या जागेला ‘गोलगोथा’ म्हणतात. तेथे त्यांनी त्याला क्रुसावर खिळले आणि त्याच्याबरोबर आणखी दोघांनाही खिळले, एकाला एका बाजूला व दुसऱ्याला दुसऱ्या बाजूला; येशू मध्ये होता. योहान 19:16–18

आपल्या प्रभूच्या दुःखसहनाला सुरुवात होते. आजच्या शुभवर्तमानातील वृत्तांताची सुरुवात वल्हांडण सणाचे भोजन झाल्यानंतर येशू आपल्या शिष्यांसह एका बागेत जातो, तिथून होते. परमपवित्र त्रैक्याच्या दुसऱ्या व्यक्तीने स्वतःवर असा अन्याय होऊ दिला, हा विचारही धक्कादायक आहे. सर्व बाबतींत परिपूर्ण असूनही, त्याने स्वतःला गुन्हेगारासारखी वागणूक मिळू दिली, पापी लोकांच्या हातून यातना सोसल्या आणि क्लेशदायक मृत्यू स्वीकारला.

ज्या बागेत येशूला अटक झाली, तेथील पहिल्या धक्कादायक गोष्टींपैकी एक म्हणजे त्याला अटक करण्यासाठी पाठवलेल्या सैनिकांची प्रचंड संख्या. ‘सैनिकांची एक तुकडी’ याचा अर्थ या कामासाठी 600 पर्यंत सैनिक पाठवले गेले असावेत, असा होऊ शकतो. ते ‘कंदील, मशाली आणि शस्त्रे’ घेऊन निघाले, यावरून अंधार पडला होता हे दिसते. योहानाच्या शुभवर्तमानात अंधाराचे प्रतीक विशेष महत्त्वाचे आहे: त्या रात्री सर्वत्र पसरलेला आध्यात्मिक अंधार ते दाखवते. त्याच अंधारात येशूच्या स्वतःच्या प्रेषितांपैकी एकाने त्याचा विश्वासघात केला आणि एवढ्या मोठ्या सैनिकांच्या तुकडीला त्याला अटक करण्यासाठी घेऊन आला.

येशूला अटक झाल्यावर, लवकरच प्रेषितांचा प्रमुख होणारा पेत्र, आपण येशूला ओळखतही नाही, असे पहिल्यांदा म्हणतो. हन्ना नावाचा एक प्रतिष्ठित माजी प्रमुख याजक येशूची चौकशी करत असताना हे घडते. येशूची चौकशी करणारा पहिला माणूस एक प्रमुख याजक होता, यावरून दिसते की ‘धार्मिक’ म्हणवणारे लोकही कधीकधी श्रद्धेवर क्रूर हल्ले करण्याचे साधन बनू शकतात. हन्नानंतर येशूला त्या वेळचा प्रमुख याजक कैफा याच्याकडे नेले जाते. ती चौकशी चालू असताना पेत्राने आपल्या प्रभूला दुसऱ्यांदा आणि मग तिसऱ्यांदा नाकारले. येशूला ठार मारले पाहिजे, असा निष्कर्ष या धार्मिक नेत्यांनी काढला. कैफाने यापूर्वी काय म्हटले होते ते आठवा: ‘लोकांऐवजी एका माणसाने मरावे, हे तुमच्यासाठी अधिक चांगले आहे’ (योहान 11:50). खरे तर कैफाला स्वतःला कल्पनाही नव्हती की त्याच्या या शब्दांतून आपला प्रभू सर्व लोकांसाठी मरणार, अशी भविष्यवाणी होत होती.

कोणालाही क्रुसावर खिळण्याचा अधिकार यहुदी अधिकाऱ्यांना नव्हता; म्हणून ते रोमन राज्यपाल पिलातावर अवलंबून होते. त्यांची मागणी मान्य करण्याची पिलाताची फारशी इच्छा दिसत नाही. तरीही उठाव होईल आणि कैसर आपल्यावर कारवाई करील या भीतीने तो ती मान्य करतो. पिलात येशूला फटके मारवून आणि आपल्या सैनिकांना त्याची थट्टा करू देऊन त्याचा अपमानही करतो. येशूच्या अंगावर घातलेला जांभळा झगा आणि त्याच्या डोक्यावर ठेवलेला काट्यांचा मुकुट ही त्याच्या खऱ्या राजेपणाची चिन्हे होती, याची त्यांना कल्पनाही नव्हती. आत्म्यांच्या तारणासाठीच्या लढ्यात मृत्यूलाच हरवून येशूने आपला राजाधिकार गाजवला.

येशूला क्रुसावर खिळले तेव्हा तो दोन चोरांच्या मध्ये क्रुसावर टांगलेला होता. तीन तास तीव्र यातना भोगत असताना त्याने आपल्या आईला आपल्याजवळ उभे राहू दिले, तिला योहान शिष्याच्या आणि योहानाला तिच्या स्वाधीन केले, तहान भागवण्यासाठी द्राक्षारस प्याला आणि ‘पूर्ण झाले आहे,’ हे आपले अखेरचे शब्द उच्चारले. मग त्याने आपले पवित्र मस्तक झुकवले आणि आपला आत्मा सोपवला.

योहानाचे शुभवर्तमान आपल्याला सांगते की येशूच्या मृत्यूनंतर एका सैनिकाने त्याची कूस भाल्याने भोसकली आणि त्यातून रक्त व पाणी वाहू लागले. आपल्या प्रभूची ही अखेरची देणगी स्नानसंस्कार आणि युखरिस्त या संस्कारांचे प्रतीक मानली गेली आहे. खरोखरच, सर्व काही पूर्ण झाले होते. राजाने लढाई जिंकली होती. मृत्यूचा पराभव झाला होता आणि संस्कारांची स्थापना करून त्या विजयात सहभागी होण्याचे साधन आपल्याला देण्यात आले.

आज या परमपवित्र दृश्यावर चिंतन करा. त्या पवित्र दिवशी घडलेल्या प्रत्येक कृतीच्या अर्थाची खोली आणि व्याप्ती अमर्याद आहे. प्रत्येक तपशील देवाचे प्रेम प्रकट करतो. प्रत्येक प्रतीक त्या दिवशी खरोखर काय घडले, याकडे आपले लक्ष वेधते. आपल्या प्रभूचा प्रत्येक शब्द आपण ऐकावा, स्वीकारावा आणि त्यावर विश्वास ठेवावा, यासाठी आहे. पवित्र शुक्रवाराचा अर्थ आपल्या मानवी आकलनापलीकडचा आहे. तरीही, प्रेमाच्या या परिपूर्ण कृतीचा अर्थ प्रार्थनेतून अधिक खोलवर समजून घेण्याचे आवाहन या पवित्र दिवशी आपल्याला केले जाते, जेणेकरून आपल्या प्रभूने दिलेल्या कृपेत आपण अधिक पूर्णपणे सहभागी होऊ शकू.

हे माझ्या क्रुसावर खिळलेल्या प्रभू, मानवी दृष्टीने तुझा मृत्यू भयावह होता. पण तुझ्या स्वर्गीय पित्याच्या दृष्टीने तुझा मृत्यू म्हणजे त्याच्या इच्छेची गौरवशाली पूर्तता होती. तुझ्या दुःखसहनाने आणि मृत्यूने तू पाप व मृत्यू यांच्यावर अधिकार मिळवून त्यांना थांबण्याची आज्ञा दिलीस. अशा रीतीने तू तुझा राजाधिकार गाजवलास. हे प्रिय प्रभू, आज तुझ्या प्रिय आईच्या सोबत उभे राहून तू माझ्यासाठी जे केलेस ते कृतज्ञतेने आणि विस्मयाने पाहण्याची कृपा मला दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

पहिला दिवस: दैवी दयेच्या रविवाराच्या तयारीची नोव्हेना
पवित्र शुक्रवार हा दैवी दयेच्या नोव्हेनेचा पहिला दिवस आहे

पवित्र सप्ताहासाठी आणखी साहित्य

पवित्र शुक्रवारसाठी प्रार्थनामय चिंतन

क्रूसमार्ग

जपमाळ – दुःखाची रहस्ये (पवित्र शास्त्रातील वचनांसह)

पवित्र शुक्रवारचे वाचन

आज तू माझ्याबरोबर असशील
पवित्र सप्ताहाची कविता

इफिस येथील शेतकऱ्याची प्रार्थना
पवित्र सप्ताहाची कविता

क्रुसाच्या पायथ्याशी 40 दिवस

क्रुसावरील येशूच्या प्रतिमेसमोरची प्रार्थना

समर्पणाची प्रार्थना

पूर्ण आत्मसमर्पणाची प्रार्थना

शुद्धिस्थानातील आत्म्यांसाठी प्रार्थना

देवावर अधिक प्रेम

सदसद्विवेकबुद्धीचे परीक्षण

दुसऱ्याला क्षमा करण्यासाठी दयेची विनंती करणारी जपमाळ

नम्रतेची विनवणीमाला

दैवी दयेवरील दैनंदिन चिंतन

संत फॉस्टिनाची दैवी दयेची विनवणीमाला

दैवी दयेवर भरवसा

दयेच्या वर्षासाठी प्रार्थना

दैवी दयेची जपमाळ

आजचे संत आणि सण

आजचे संत – संत जॉन बाप्तिस्त दे ला साल, याजक
यंदा हा स्मृतिदिन पवित्र शुक्रवारी येत असल्याने तो उपासनेत साजरा केला जात नाही

मिस्साच्या वाचनांचे पर्याय

वरील प्रमुख प्रतिमा: येशू ख्रिस्ताचे क्रूसारोपण — थॉमस हॉक, फ्लिकरच्या सौजन्याने