६ सप्टेंबर २०२५
सामान्य काळातील बाविसाव्या आठवड्याचा शनिवार
आजची वाचने
उत्पत्तीपासून प्रकटीकरणापर्यंतची बायबलची कथा, सार्वजनिक मालकीची, विकिमीडिया कॉमन्सच्या सौजन्याने
“मनुष्यपुत्र शब्बाथाचा प्रभू आहे.” लूक 6:5
शब्बाथाच्या दिवशी नियमाला धरून नसलेले काम तुमचे शिष्य का करत आहेत, असा प्रश्न परुश्यांनी विचारला. त्याला उत्तर देताना येशूने हे थोडक्यात पण प्रभावी विधान केले. शिष्य एका गावाहून दुसऱ्या गावाला जाताना धान्याच्या शेतातून चालले होते. वाटेत ते कणसे तोडून त्यातील दाणे खात होते, जेणेकरून प्रवासात त्यांना थोडी ताकद मिळावी.
परुश्यांच्या या आक्षेपातून ते नैतिक नियमांच्या बाबतीत किती काटेकोर होते, हे दिसून येते. मोशेद्वारे दिलेली तिसरी आज्ञा आठवा: “शब्बाथ दिवसाची आठवण ठेव—तो पवित्र पाळ. सहा दिवस तू श्रम करून आपली सर्व कामे करू शकतोस; पण सातवा दिवस हा तुझा देव परमेश्वर याचा शब्बाथ आहे. त्या दिवशी तू कोणतेही काम करू नकोस…” (निर्गम 20:8–10). या आज्ञेच्या आधारे परुश्यांनी एक गुंतागुंतीचे स्पष्टीकरण तयार केले होते. त्यांच्या मते शब्बाथाच्या दिवशी कोणकोणती कामे करण्यास मनाई होती, हे त्यात अगदी बारकाईने सांगितले होते. कणसे तोडणे आणि धान्य दळणे यांनाही मनाई होती. शिष्य नेमके हेच करत आहेत, असा निष्कर्ष काढून परुश्यांनी ठरवले की ते तिसऱ्या आज्ञेचे उल्लंघन करत आहेत.
देवाने आपल्याला दिलेले नियम जसेच्या तसे, पूर्णपणे पाळले पाहिजेत. त्याच्या दैवी नियमाने आपल्याला नवी उभारी मिळते, आपल्या जीवनात चैतन्य येते आणि त्याच्याशी ऐक्य राखून जगणे आपल्याला शक्य होते. पण दैवी नियमाचा आपल्या मानवी समजुतीनुसार अर्थ लावून लोकांच्या जीवनावर नियंत्रण ठेवण्याची प्रबळ इच्छा परुश्यांना सोडवत नव्हती. “मनुष्यपुत्र शब्बाथाचा प्रभू आहे,” असे सांगून येशूने स्पष्ट केले की परुशी तिसऱ्या आज्ञेचा जो अतिशय काटेकोर अर्थ शिकवत होते, तो दैवी नियमातील सत्याशी जुळत नव्हता.
या प्रसंगातून एक गोष्ट शिकण्यासारखी आहे: आपल्यापैकी प्रत्येक जण अशाच सापळ्यात सहज अडकू शकतो. देवाच्या खऱ्या नियमाऐवजी श्रद्धा आणि नैतिकता यांविषयीच्या आपल्या समजुतींनाच प्रमाण मानणे सहज घडते. आपण दुर्बल माणसे आहोत. आपल्या विचारांवर आणि मनात दृढ झालेल्या धारणांवर अनेक गोष्टींचा परिणाम होतो. भावना, सवयी, कौटुंबिक नाती, मैत्री, प्रसारमाध्यमे अशा कितीतरी गोष्टींचा आपल्यावर खोल प्रभाव पडतो. कधी तो चांगला असतो, तर कधी वाईट. सहज लक्षात न येणाऱ्या चुकांमुळे श्रद्धा आणि नैतिकता यांविषयीचे आपले काही निर्णय थोडे चुकीचे ठरू शकतात. त्यामुळे आपल्या विचारांची आणि धारणांची दिशा सहज चुकू शकते आणि कालांतराने आपण देवाने प्रकट केलेल्या सत्यांपासून खूप दूर गेलो आहोत, असे आपल्या लक्षात येऊ शकते. असे घडल्यावर ते नम्रपणे मान्य करणे आणि आपल्या धारणा बदलणे कठीण जाऊ शकते.
दैवी नियमाचा प्रभू केवळ येशूच आहे, हे सत्य आज नम्रपणे चिंतनात घ्या. याचा अर्थ असा की आपला प्रभू आपल्याशी बोलतो तेव्हा आपली मते बदलण्याची तयारी आपण नेहमी ठेवली पाहिजे. तुम्ही कुठल्या बाबतीत स्वतःच्या मतांना अवाजवीपणे चिकटून राहता, याचा विचार करा. तुमच्या मतांतून शांती, आनंद, देवावरील आणि शेजाऱ्यावरील प्रेम यांसारखी फळे दिसत असतील, तर ती मते बहुधा देवाच्या इच्छेशी जुळतात. पण ती जाचक ठरत असतील किंवा त्यांतून संभ्रम, वाद किंवा वैफल्य निर्माण होत असेल, तर थोडे थांबून आपल्या दृढ धारणांची नम्रपणे पुन्हा तपासणी करण्याची गरज असू शकते. असे केल्याने सर्वांचा प्रभू आपला दैवी नियम तुम्हाला अधिक स्पष्टपणे सांगू शकेल.
हे सर्व सत्याच्या प्रभू, तूच माझ्या जीवनाचा मार्गदर्शक आहेस. तूच सत्य आहेस. हे प्रिय प्रभू, मला नम्र होण्यास मदत कर, म्हणजे माझ्या धारणांमधील कोणतीही चूक मला ओळखता येईल आणि माझ्या जीवनाला दिशा देण्यासाठी मी केवळ तुझ्याकडे आणि तुझ्या दैवी नियमाकडे वळेन. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन



