5 सप्टेंबर 2026
सामान्य काळाच्या बाविसाव्या आठवड्यातील शनिवार
आजची वाचने
कलकत्त्याच्या संत मदर तेरेसा, कुमारी — ऐच्छिक स्मृतिदिन
शब्बाथ दिवशी कणसे खुडणारे शिष्य, गुस्ताव दोरे यांचे चित्र
धान्याच्या शेतात ख्रिस्त किंवा गव्हाच्या शेतात ख्रिस्त, योझेफ उन्टर्सबेर्गर यांचे चित्र
शब्बाथ दिवशी येशू धान्याच्या शेतातून जात असताना त्याचे शिष्य कणसे खुडत होते, ती हातांनी चोळत होते आणि त्यांतले दाणे खात होते. काही परुशी म्हणाले, “शब्बाथ दिवशी जे करायला नियमशास्त्राची परवानगी नाही, ते तुम्ही का करता?” लूक 6:1–2
येशूचे सार्वजनिक सेवाकार्य नुकतेच सुरू झाले होते, तरी धार्मिक पुढाऱ्यांशी त्याचे वारंवार खटके उडू लागले होते. अशा संघर्षाची नोंद असलेला हा चौथा प्रसंग आहे. यापूर्वी, पक्षाघात झालेल्या माणसाला बरे करण्याआधी त्याच्या पापांची क्षमा केल्यामुळे परुश्यांनी येशूवर ईशनिंदेचा आरोप केला होता. लेवीला बोलावल्यानंतर जकातदार आणि पापी लोक यांच्याबरोबर जेवल्यामुळे त्याचे वर्तन आक्षेपार्ह असल्याचे त्यांनी म्हटले होते. उपवासाची परंपरा न पाळल्यामुळे त्यांनी त्याच्यावर अधार्मिकपणाचाही आरोप केला होता. आता कणसे खुडून, ती हातांनी चोळून त्यांतले दाणे खाल्ल्यामुळे येशू आणि त्याच्या शिष्यांवर शब्बाथचा नियम मोडल्याचा आरोप केला जात आहे.
हळूहळू परुशी येशूचे कट्टर विरोधक बनत आहेत. येशू प्रकट करीत असलेल्या दैवी सामर्थ्याकडे आणि दयेकडे लक्ष देण्याऐवजी ते नियमशास्त्राच्या स्वतःच्या कठोर अर्थाला अधिकाधिक चिकटून राहतात. या संघर्षांतून त्यांचे वाढते वैर दिसून येते. त्याच वेळी, नियमशास्त्राचा खरा अर्थ सांगणारा आणि ते पूर्णत्वास नेणारा म्हणून येशूला असलेला अधिकारही प्रकट होतो.
परुशी मुद्दाम येशूशी वाद घालण्याची संधी शोधू लागले, तरी तो डगमगला नाही आणि त्यांच्या विरोधाला थेट सामोरा गेला. आज पवित्र शास्त्र वाचताना आपल्याला स्पष्टपणे दिसते की त्या काळातील अनेक धार्मिक पुढाऱ्यांची नियमशास्त्र आणि त्याचा उद्देश यांविषयीची समज फारच चुकीची होती. सर्वसामान्य यहुदी धार्मिक पुढाऱ्यांना क्वचितच आव्हान देत असत, त्यामुळे त्या समाजात असे संघर्ष धक्कादायक होते. पुढारी आपापसांत अनेकदा वाद घालत असत, पण सर्वसामान्य यहुद्यांनी त्यांना उघडपणे आव्हान दिल्याचे जवळजवळ ऐकिवात नव्हते. म्हणूनच हे प्रसंग घडत असताना येशूच्या अनेक शिष्यांना आश्चर्य आणि तणाव जाणवला असावा. त्याच वेळी, ज्या कठोरपणामुळे आणि जाचक प्रथांमुळे अनेक यहुदी दीर्घकाळ ओझ्याखाली दबले होते, निराश झाले होते आणि आध्यात्मिकदृष्ट्या थकून गेले होते, ते येशू उघड करताना पाहून शिष्यांना दिलासाही वाटला असावा.
येशूने या विरोधाला सामोरे जाणे आवश्यक होते; पण त्याच्या विरोधकांच्या चुकीच्या वागणुकीतून आपणही शिकले पाहिजे. पहिल्या शतकातील इस्राएलमध्ये जसे शास्त्री, परुशी, सदुकी, हेरोदाचे समर्थक किंवा वडीलजन होते, तसे ते आज आपल्याला भेटत नाहीत. तरी त्यांना ग्रासणारी मूळ पापे आजही आपल्या जगात तितकीच दिसून येतात.
या पापांचे सार असे सांगता येईल: केवळ सत्ता गाजवण्यासाठी अधिकाराचा गैरवापर करणे, अंतःकरणात बदल न होता केवळ बाह्य धार्मिक आचार पाळण्याकडे कल असणे आणि दैवी प्रकटीकरणापेक्षा मानवी परंपरांना प्राधान्य देणे. या प्रवृत्ती प्रत्येक पिढीत दिसून येतात. त्या केवळ ख्रिस्तसभेतच नव्हे, तर कुटुंबांत, व्यवसायांत, शासनव्यवस्थांत आणि प्रत्येक मानवी संस्थेत आढळतात. जिथे गर्व नम्रतेवर मात करतो किंवा इतरांवर अंकुश ठेवण्याच्या हट्टापायी करुणा दाबली जाते, तिथे परुश्यांची वृत्ती आजही जिवंत आहे. म्हणून ख्रिस्ताचे शिष्य या नात्याने आपण स्वतःच्या जीवनात जागरूक राहिले पाहिजे. प्रथम आपल्या अंतःकरणात अशा प्रवृत्ती आहेत का, हे तपासले पाहिजे आणि मग आपल्या प्रभूने दाखवलेल्या पवित्र धैर्याने आणि दैवी स्पष्टतेने त्यांना सामोरे गेले पाहिजे.
तुम्हाला इतरांकडून दडपशाहीचा अनुभव येतो का? त्या दडपशाहीला तुम्ही स्वतः कारणीभूत आहात का? व्यक्ती असो वा संस्था, अधिकाराचा गैरवापर अंतःकरणांना घायाळ करतो, स्वातंत्र्याची गळचेपी करतो आणि देवाच्या कृपेची सौम्य हाक ऐकू येऊ देत नाही. इतरांच्या अशा वर्तनाचा निषेध करण्याआधी आपण प्रामाणिकपणे तपासले पाहिजे: आपणही आपल्या अधिकाराच्या किंवा प्रभावाच्या स्थानाला असे चिकटून राहिलो आहोत का, की त्यातून इतरांचे भले होण्याऐवजी त्यांच्यावर ओझे पडते?
केवळ अधिकार गाजवण्यातच आनंद मानण्याच्या पतित मानवी प्रवृत्तीवर आज चिंतन करा. तुम्हालाही या प्रवृत्तीशी झगडावे लागते का? नम्रता आणि केवळ इतरांचे भले साधू पाहणारे प्रेम यांशिवाय सत्ता वापरणे धोकादायक असते आणि त्यातून अनेकदा गैरवर्तन घडते. तुमच्या जीवनात अशा सत्तेला बळ देणाऱ्या रचना शोधा—त्या बाह्य असोत किंवा तुमच्या अंतःकरणात रुजलेल्या असोत—आणि प्रार्थनापूर्वक त्या ख्रिस्ताकडे सोपवा. शब्बाथचा खरा प्रभू असलेल्या ख्रिस्ताला सत्य, प्रेम आणि दया यांनुसार तुमचे अंतःकरण नव्याने घडवू द्या. मग तुमच्या जीवनात तुम्ही जेव्हा जेव्हा अधिकार वापराल, तेव्हा तेव्हा तो त्याच्या उदाहरणाप्रमाणे सेवेचा एक मार्ग बनेल.
हे माझ्या सर्वशक्तिमान प्रभू, तुझा दैवी अधिकार निरंकुश आहे. जे काही अस्तित्वात आहे त्या सर्वांचा तू उगम आहेस; तू सृष्टीचे पालनपोषण करतोस आणि सर्व गोष्टींवर तुझे प्रभुत्व आहे. तुझ्या अधिकाराचा प्रत्येक वापर तुझ्या परिपूर्ण प्रेमातून आणि अमर्याद ज्ञानातून घडतो. त्याच प्रेमळ अधिकाराने माझ्या जीवनावर राज्य कर. माझ्यावर सोपवलेला कोणताही अधिकार नम्रतेने, दयेने आणि तुझ्या परमपवित्र हृदयातून वाहणाऱ्या प्रेमाने वापरण्यास मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
आजचे संत – कलकत्त्याच्या संत मदर तेरेसा, कुमारी
आमच्या यूट्यूब चॅनेलची सदस्यता घ्या!
नवीन सामग्री प्रसिद्ध झाल्यावर सूचना मिळवा.
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन



