१२ नोव्हेंबर २०२५
संत योसाफाट, धर्माध्यक्ष व रक्तसाक्षी यांचे स्मरण
आजची वाचने
सामान्य काळातील बत्तिसाव्या आठवड्याच्या बुधवारची वाचने
नील्स लार्सेन स्टेव्हन्स, सार्वजनिक मालकी, विकिमीडिया कॉमन्समार्फत
येशूने उत्तर दिले, “दहाही जण शुद्ध झाले, नाही का? मग बाकीचे नऊ कुठे आहेत? देवाचे आभार मानायला या परदेशीयाशिवाय दुसरा कोणीच परत आला नाही काय?” मग येशू त्याला म्हणाला, “ऊठ आणि जा; तुझ्या श्रद्धेने तुला तारले आहे.” लूक 17:17–19
आपल्या प्रभूने हे उत्तर त्या एका कुष्ठरोग्याला दिले, जो येशूचे आभार मानायला परत आला होता. दहा कुष्ठरोगी येशूकडे आले. काही अंतरावर उभे राहून त्यांनी मोठ्याने विनवणी केली, “हे येशू, गुरुदेव! आमच्यावर दया कर!” तेव्हा येशूने त्या सर्वांना बरे केले. पण या घटनेचा गाभा ते बरे झाले यात नाही, तर त्या दहांपैकी केवळ एकाने व्यक्त केलेल्या कृतज्ञतेत आहे.
या शुभवर्तमानात आपल्याला दिसते की त्या एका कुष्ठरोग्याने आपली मनापासूनची कृतज्ञता पाच कृतींतून व्यक्त केली. तो परत आला, त्याने देवाचा गौरव केला, तो मोठ्याने केला, तो येशूच्या चरणी पडला आणि त्याने येशूचे आभार मानले. आपल्या सर्वांसाठी त्याने किती सुंदर साक्ष दिली!
याची तुलना आपल्या घरातल्या एका अनुभवाशी करता येईल. आईवडील प्रेमाने घेत असलेली काळजी मुले अनेकदा गृहीत धरतात. म्हणूनच अनेक सुजाण आईवडील आपल्या मुलांना आभार मानायची वारंवार आठवण करून देतात. देवाशी असलेल्या आपल्या नात्यातही देव आपल्या तारणासाठी जे करतो ते आपण सहज गृहीत धरू शकतो. आपल्याला मिळणारी सारी कृपा ही देवाने आपल्या असीम दयेतून दिलेली देणगी आहे, हे विसरून ती आपल्या हक्काचीच आहे असे आपण सहज समजू शकतो. असे झाले की येशूप्रती आपली कृतज्ञता योग्य रीतीने व्यक्त न करणाऱ्या त्या नऊ जणांसारखेच आपणही वागू लागतो.
सर्वप्रथम हे लक्षात घ्यायला हवे की देवाला आपल्या स्तुतीची गरज आहे म्हणून आपण त्याचे आभार मानत नाही. स्वतःचे मोल सिद्ध करण्यासाठी देव आपल्या कृतज्ञतेवर अवलंबून नाही. हे उघडच आहे. देव हा देव आहे आणि त्याला आपल्या स्तुतीची कोणत्याही प्रकारे गरज नाही. तरीही मनापासून देवाची स्तुती करणे आणि त्याचा गौरव करणे आवश्यक आहे. कारण देवाकडून आपल्याला जे काही मिळते, ती आपण स्वतःच्या पात्रतेने मिळवलेली गोष्ट नसून एक देणगी आहे, याची रोज आठवण राहावी म्हणून कृतज्ञतेचा हा सद्गुण आपल्याला आवश्यक आहे. देवाचे प्रेम आणि कृपा आपण कमावू शकत नाही. ती मिळण्यास आपण पात्र नाही. तरीही देव आपल्या दयेमुळे ती आपल्याला देतो. आणि त्याच्या दयेला आपण देऊ शकतो तो एकमेव योग्य प्रतिसाद म्हणजे कृतज्ञता. अंतःकरणाच्या गाभ्यातून उमटणारी कृतज्ञता.
कृतज्ञता आवश्यक आहे, कारण ती सत्याची जाणीव व्यक्त करते. आपल्या प्रभूने आपल्यावर कृपा केल्यावर आपण नेहमी त्याच्याकडे परत यावे. पूर्ण भक्तिभावाने त्याचा गौरव करावा आणि अंतःकरणाच्या उत्कटतेने त्याचा धावा करावा. आपण प्रत्यक्ष कृतीत आणि अंतःकरणातही त्याच्या चरणी साष्टांग दंडवत घालावा आणि पुन्हा पुन्हा, कितीही वेळा, त्याचे आभार मानावेत. असे केल्याने एक सत्य आपल्या नेहमी लक्षात राहील: आपल्याजवळ जे काही आहे आणि आपण जे काही आहोत, ते सारे देवाची देणगी आहे. आपण न कमावलेली आणि आपल्या पात्रतेमुळे न मिळालेली कृपेची देणगी.
आज तुमच्या अंतःकरणातील कृतज्ञता किती खोल आहे, यावर चिंतन करा. तुम्ही अनेकदा लाडावलेल्या, स्वार्थी मुलासारखे वागता का, की देवाच्या कृपेची तुम्हाला नेहमी जाणीव असते? तुमची कृतज्ञता कुठेही कमी पडत असेल, तर त्या एका कुष्ठरोग्याचे उदाहरण मनात घोळवा. त्याने सर्व अंतःकरणाने, इतक्या उत्कटतेने व्यक्त केलेली कृतज्ञता हाच या प्रसंगाचा सर्वांत महत्त्वाचा भाग आहे. अखेरीस त्याला त्या इतर नऊ जणांपेक्षा कितीतरी अधिक कृपा लाभली, कारण तो बरा झाल्याने त्याच्यात श्रद्धा जागी झाली. आणि त्या श्रद्धेने केवळ त्याच्या शरीराचे नव्हे, तर त्याच्या आत्म्याचेही तारण केले. बरा झालेल्या त्या एका पवित्र कुष्ठरोग्याच्या श्रद्धेचे अनुकरण करून आपल्या आत्म्याचे तारण साधण्याचा प्रयत्न करा.
हे माझ्या कृपाळू प्रभू, तू माझ्यावर अगणित दया करतोस. हे येशू, तुझ्याविना माझ्याजवळ काहीच नाही; पण तुझ्या सहवासात मला सर्व काही मिळते. तुझ्या कृपेची मला किती गरज आहे, हे मला नेहमी कळू दे आणि उमजू दे. तुझी कृपा मला लाभते तेव्हा माझ्या अंतःकरणाच्या गाभ्यातून मी तुझे आभार मानू दे, जेणेकरून श्रद्धेद्वारे माझ्या आत्म्याचे तारण होईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
आजचे संत – संत जोसाफात, बिशप व रक्तसाक्षी
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन




