मराठी

दयेसाठी धावा

11 नोव्हेंबर 2026

तूरचे संत मार्टिन, बिशप यांचे स्मरण

आजची वाचने
सामान्य काळातील बत्तिसाव्या आठवड्याच्या बुधवारची वाचने

प्रतिमा: अ‍ॅडोबी स्टॉक

व्हिडिओ

यरुशलेमकडे प्रवास करत असताना येशू शोमरोन आणि गालील या प्रदेशांतून गेला. तो एका गावात प्रवेश करत असताना कुष्ठरोगाने ग्रस्त असलेले दहा जण त्याला भेटले. ते त्याच्यापासून काही अंतरावर उभे राहिले आणि मोठ्याने म्हणाले, “हे येशू, गुरुदेव! आमच्यावर दया कर!” त्यांना पाहून तो म्हणाला, “जा आणि याजकांना स्वतःला दाखवा.” ते जात असतानाच शुद्ध झाले. लूक 17:11–14

मोशेच्या नियमशास्त्रानुसार कुष्ठरोग झालेल्या लोकांना धार्मिक विधींच्या दृष्टीने अशुद्ध ठरवले जाई आणि त्यांना समाजापासून दूर राहावे लागे. त्यांना फाटके कपडे घालावे लागत, केस विस्कटलेले ठेवावे लागत आणि चेहऱ्याचा खालचा भाग झाकावा लागे. कोणी जवळ आले की त्यांना “अशुद्ध! अशुद्ध!” असे ओरडावे लागे (पाहा लेवीय 13:45–46). या विलगीकरणामुळे रोगाचा प्रसार रोखला जाई आणि इस्राएलच्या लोकांमध्ये विधीगत शुद्धता राखली जाई. कुष्ठरोग झालेल्या लोकांना समाजापासून तुटल्याचे दुःख, आध्यात्मिक दुरावा आणि वैयक्तिक यातना सहन कराव्या लागत. म्हणूनच त्यांची अवस्था बायबलमध्ये पाप आणि त्याचे परिणाम दाखवणाऱ्या सर्वांत करुण प्रतीकांपैकी एक ठरते.

आजच्या शुभवर्तमानात येशू एका गावात प्रवेश करत असताना त्याला कुष्ठरोगाने ग्रस्त असलेले लोक भेटले. त्या गावात प्रवेश करण्याची त्यांना परवानगी नव्हती. ते गावाबाहेर राहत होते, बहुधा आपल्यासारखीच अवस्था असलेल्या इतर लोकांबरोबर. आध्यात्मिक दृष्टीने ते आपल्यापैकी प्रत्येकाचे प्रतीक आहेत. त्यांच्यात आपलेच प्रतिबिंब दिसते हे आपण नम्रपणे मान्य केले, तर त्यांच्याकडून मिळणारी शिकवण आपण अधिक सहजपणे स्वीकारू.

पतन पावलेल्या मानवी स्वभावामुळे आणि आपल्या वैयक्तिक पापांमुळे आपल्या आत्म्यांचे आध्यात्मिक रूप विद्रूप झाले आहे. प्रतीकात्मक अर्थाने हे जग देवाच्या राज्याच्या वेशीबाहेर आहे. कृपेने शुद्ध होईपर्यंत आपल्याला त्या राज्यात प्रवेश नाही. कुष्ठरोगाने ग्रस्त असलेले हे लोक आपल्याला त्या शुद्धीकरणाचा मार्ग दाखवतात. प्रथम आपल्याला शुद्धीकरणाची गरज आहे हे ओळखायला ते शिकवतात. मग ख्रिस्ताच्या दयेची दृढ आशा बाळगून त्याच्याकडे वळायला शिकवतात, जेणेकरून देव आणि संत यांच्याशी असलेली आपली पूर्ण सहभागिता पुन्हा प्रस्थापित होईल.

त्या दहा जणांनी दुरूनच धावा केला, “हे येशू, गुरुदेव! आमच्यावर दया कर!” त्या गावाजवळ कुष्ठरोगाने ग्रस्त असलेले तेवढेच लोक होते की नाही, हे पवित्र शास्त्र सांगत नाही. कदाचित इतर काही जण गप्प राहिले असतील. तसे असेल, तर धावा करणारे हे दहा जण अशा लोकांचे प्रतीक आहेत, जे आपली दयनीय अवस्था, आपले पतन आणि देवाच्या राज्यापासूनचा आपला दुरावा नम्रपणे मान्य करतात आणि ख्रिस्ताच्या तारणशक्तीवर भरवसा ठेवतात.

त्याचप्रमाणे, हे जग आपले खरे घर नाही, हे आपण लक्षात ठेवले पाहिजे. आदिपापामुळे आपल्या आदिमातापित्यांबरोबर आपल्यालाही परादीसातून बाहेर घालवण्यात आले. केवळ ख्रिस्ताच्या दयेनेच आपल्याला पुन्हा देवाच्या सान्निध्यात येता येते. आपण परागंदा झालो आहोत आणि तसे का झाले, हे ओळखणे म्हणजे बरे होण्याच्या दिशेने पहिले पाऊल. आपल्याला आध्यात्मिक कुष्ठरोग झाला आहे हे आपण मान्य केले नाही, तर त्यावरचा एकमेव उपाय असलेल्या येशूच्या दयेसाठी आपण धावा करणार नाही.

या प्रसंगाचे एक सुंदर वैशिष्ट्य म्हणजे तो आध्यात्मिक आरोग्यप्राप्तीची आणखी एक, अधिक खोल पातळी उलगडून दाखवतो. ज्या दहा जणांनी धावा केला आणि जे बरे झाले, ते बाप्तिस्मा घेतलेल्या अशा लोकांचे प्रतीक आहेत, जे मरणपाप टाळून कृपावस्थेत राहतात किंवा पश्चात्तापाच्या संस्कारात पापांची कबुली देऊन आणि याजकाकडून पापमुक्ती प्राप्त करून पुन्हा कृपावस्थेत येतात. तरी आपण बरे झालो आहोत हे लक्षात येताच त्यांच्यापैकी फक्त एक जण येशूचे आभार मानायला परत आला. बाकीचे नऊ जण परत आले नाहीत.

फक्त एकच जण परत आला, यावरून असे दिसते की आपल्यापैकी बहुतेक जण त्या उरलेल्या नऊ जणांसारखे आहोत. एखादे लहान मूल आपल्या आईवडिलांनी आपल्याला खाऊ घालावे आणि आपली काळजी घ्यावी अशी अपेक्षा करते. तसेच आपणही अनेकदा देवाने आपल्याला क्षमा करावी आणि आपल्याशी असलेले नाते पुन्हा प्रस्थापित करावे अशी अपेक्षा करतो, पण त्याचे आभार मानत नाही. आपले आध्यात्मिक जीवन इतक्यावरच थांबत असेल, तर आपण अपरिपक्वच राहतो. आध्यात्मिकदृष्ट्या परिपक्व होण्यासाठी आपण कृतज्ञतेतही वाढले पाहिजे. त्यासाठी प्रार्थनेत वारंवार देवाकडे वळूया, मोठ्या स्वरात त्याचा गौरव करूया आणि येशूच्या चरणी पडून त्याची आराधना करूया. तेव्हाच आपल्याला अधिक खोलवर आध्यात्मिक आरोग्य लाभेल आणि देवाच्या दयेत आपल्याला अधिक मोठा वाटा मिळेल.

कुष्ठरोगाने ग्रस्त असलेल्या त्या लोकांनी दयेसाठी केलेल्या धाव्याचे आज चिंतन करा. आपल्यालाही बरे होण्याची गरज आहे, हे तुम्हाला जाणवते का, असे स्वतःला विचारा. आपल्या आध्यात्मिक जखमा मान्य करायला, येशूचा धावा करायला आणि कृतज्ञतेत टिकून राहायला तुम्ही तयार आहात का? तसे असेल, तर देवाची दया गृहीत धरणाऱ्या आणि आध्यात्मिक शुद्धीकरण व देवाशी नाते पुन्हा जुळण्याच्या देणगीबद्दल योग्य ती कृतज्ञता व्यक्त न करणाऱ्या त्या नऊ जणांपैकी तुम्ही आहात का? नम्रतेने, कृतज्ञतेने आणि श्रद्धेने येशूकडे परत आलेल्या त्या एका जणासारखे होण्याचा प्रयत्न करा. येशूच्या चरणी पडून त्याची आराधना करा, त्याने केलेल्या सर्व गोष्टींबद्दल त्याचे आभार माना आणि तो तुम्हाला काय म्हणतो ते ऐका: “तुझ्या श्रद्धेने तुझे तारण केले आहे.”

हे परम उदार प्रभू, तुझी दया अमर्याद आहे आणि तू ती मुक्तहस्ते, विपुल प्रमाणात देतोस. तू इतका कृपाळू असूनही, मी अनेकदा तुला गृहीत धरतो आणि तुझे आभार मानण्यात व तुला योग्य अशी नम्र आराधना करण्यात कमी पडतो. आताही आणि सदैव माझ्यावर दया कर. सर्व काही मला हक्काने मिळायलाच हवे, ही भावना माझ्यातून काढून टाक, म्हणजे मी सदैव तुझ्याकडे परत येईन, तुझ्या चरणी नतमस्तक होईन आणि अत्यंत नम्रपणे व मनापासून तुझे आभार मानीन. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

आजचे संत – तूरचे संत मार्टिन, बिशप

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सर्व संत / सण

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय