मराठी

एका पाप्याचा मेळावा

17 जानेवारी 2026

संत अँथनी, मठाधिपती, यांचा स्मृतिदिन

आजची वाचने
सामान्य काळातील पहिल्या आठवड्याच्या शनिवारची वाचने

प्रतिमा पिक्रिलच्या सौजन्याने

व्हिडिओ

परुशी पंथातील काही शास्त्र्यांनी येशूला पापी लोक आणि जकातदार यांच्याबरोबर जेवताना पाहिले. ते त्याच्या शिष्यांना म्हणाले, “तो जकातदार आणि पापी लोकांबरोबर का जेवतो?” हे ऐकून येशू त्यांना म्हणाला, “निरोगी लोकांना वैद्याची गरज नसते, तर आजारी लोकांना असते. मी नीतिमानांना नव्हे, तर पाप्यांना बोलावण्यासाठी आलो आहे.” मार्क 2:16–17

आजचे शुभवर्तमान आपल्याला एक आनंदाची बातमी देते: येशू “नीतिमानांना नव्हे, तर पाप्यांना बोलावण्यासाठी आला.” आपल्यापैकी कोणीही नीतिमान नाही; आपण सर्व पापी आहोत. देवाच्या दृष्टीने आपल्यापैकी प्रत्येकाला त्याच्या दयेची गरज आहे. हे सत्य मान्य करणे आणि देवाच्या दयेचा स्वीकार करणे अनेकदा दोन कारणांमुळे कठीण जाते.

पहिले कारण म्हणजे, देवाच्या नजरेतून स्वतःच्या जीवनाकडे प्रामाणिकपणे पाहणे आपल्याला कठीण जाऊ शकते. यामागे अनेकदा गर्व असतो. या पापामुळे आपण स्वतःला प्रत्यक्षात आहोत त्यापेक्षा श्रेष्ठ समजतो. गर्वामुळे वास्तवाचे भान राहत नाही आणि स्वतःच्या कमतरता दिसणे कठीण होते. दुसरे कारण म्हणजे, देवाची दया आपल्याला उमगत नाही, म्हणून आपण पापी आहोत हे अनेकदा कबूल करत नाही. देवाची दया अमर्याद आहे हे जर आपण ओळखले आणि खरोखर समजून घेतले, तर आपली पापे कबूल करण्याची भीती आपल्याला वाटणार नाही.

अशी कल्पना करा: प्राचीन काळातील एका राज्यात एका व्यक्तीने कायदा मोडला. तिला अटक करून राजासमोर आणले जाते. शिक्षेच्या भीतीने ती व्यक्ती सत्य लपवण्याचा किंवा आपला गुन्हा तितकासा गंभीर नाही असे भासवण्याचा प्रयत्न करेल. पण राजा पूर्णपणे दयाळू असेल आणि आपल्या प्रजेने शिक्षा भोगावी अशी नव्हे, तर त्यांचे मनपरिवर्तन व्हावे अशीच त्याची इच्छा असेल, तर? मग त्या दोषी व्यक्तीला काहीही लपवण्याचे कारण उरणार नाही. उलट, ती आपला अपराध कबूल करू शकेल, त्याबद्दल दुःख व्यक्त करू शकेल आणि आपले वर्तन बदलण्याचा निश्चय करू शकेल. राजा तिला केवळ क्षमाच करणार नाही, तर नव्याने सुरुवात करण्यासाठी लागणारी सर्व मदतही देईल.

आपला देव असाच आहे. स्वतःशी किंवा त्याच्याशी प्रामाणिक राहण्याची भीती आपल्याला वाटण्याचे कारण नाही. तो दैवी वैद्य आहे आणि आपण आजारी आहोत; आपल्याला त्याच्या बरे करणाऱ्या स्पर्शाची गरज आहे. आपली पापे नेमकी कोणती आहेत हे आपण पाहिले पाहिजे, ती नम्रपणे कबूल केली पाहिजेत आणि आपले जीवन बदलण्यासाठी देवाच्या दयेवर विसंबले पाहिजे.

आजच्या शुभवर्तमानात येशू लेवी नावाच्या जकातदाराला, ज्याला मत्तय असेही म्हणत, आपल्या मागे येण्यास बोलावतो. लेवी यहुदी होता; पण त्याने रोमन सत्ताधाऱ्यांना साथ देऊन आपल्या यहुदी बांधवांवर अन्यायकारक करांचे ओझे लादले. देय रकमेपेक्षा अधिक पैसे उकळण्यासाठी त्याने बहुधा लोकांना धाक दाखवला असावा आणि त्यांच्या जिवावर स्वतःची श्रीमंती वाढवली असावी. यामुळे लेवीला अपराधीपणाची तीव्र भावना जाणवली असेल आणि शास्त्री व परुशी यांच्यासह इतर यहुदी धर्माधिकाऱ्यांच्या तुच्छतेलाही त्याला सामोरे जावे लागले असेल.

येशूने त्याला बोलावले तेव्हा लेवीच्या अंतःकरणात नेमके काय घडले हे आपल्याला ठाऊक नाही. पण त्याने कसा प्रतिसाद दिला हे आपल्याला माहीत आहे: त्याने जकात नाका सोडला, आपले जीवन बदलले आणि तो येशूच्या मागे गेला. त्यानंतर लेवीने येशूचे आणि त्याच्या शिष्यांचे आपल्या घरी जेवणासाठी स्वागत केले. त्या जेवणाला इतर जकातदार आणि पापी लोकही उपस्थित होते.

हे पापी लोक लेवीच्या घरी एकत्र जमले आणि त्यांनी येशूबरोबर जेवण केले, यातून एक विलक्षण गोष्ट दिसून येते: त्यांना येशूच्या अंतःकरणातील दया जाणवली. येशूच्या सहवासात आपण दोषी ठरवले जात आहोत असे त्यांना वाटले नाही; उलट, आपल्यावर प्रेम केले जात आहे असे त्यांना जाणवले. त्याची नजर त्यांना दोषी ठरवणारी नव्हती, तर बरे करणारी होती. त्या नजरेतून त्यांना नव्या जीवनाचे आमंत्रण मिळाले. ते जेवण म्हणजे खरे तर पाप्यांचा मेळावा होता. त्या लोकांना आपले जीवन बदलण्याचे स्वातंत्र्य आणि आशा येशूमध्ये मिळाली.

याउलट, शास्त्री आणि परुशी हे केवळ इतरांना दोष देण्याच्या वृत्तीचे प्रतीक नाहीत. वारंवार त्याच पापात पडण्याशी झगडणाऱ्या लोकांना अपराधीपणा, लाज आणि आपण केवळ अपात्र आहोत अशा भावना अनेकदा सतावतात. शास्त्री आणि परुशी या भावनांचेही प्रतीक आहेत. मनातले हे आवाज आपल्याला पश्चात्ताप करायला घाबरवू शकतात, कारण ते आपली पापे इतकी मोठी आहेत की देवाची दयाही आपल्याला मिळू शकत नाही, असा खोटा समज करून देतात. आपण त्या आवाजांना नाकारले पाहिजे आणि येशूचे शब्द लक्षात ठेवले पाहिजेत: “निरोगी लोकांना वैद्याची गरज नसते, तर आजारी लोकांना असते.”

आपल्या जखमा बऱ्या करणारा दैवी वैद्य म्हणून येशूची ओळख ज्यांना होते, त्यांना कोणते स्वातंत्र्य लाभते, यावर आज चिंतन करा. अपराधीपणा, लाज किंवा भीती यांमुळे तुम्ही देवाच्या दयेपासून दूर राहत असाल, तर येशूबरोबर जेवायला बसलेल्या त्या पापी लोकांमध्ये आपणही आहोत अशी कल्पना करा. पापाचे ओझे वाहणे कठीण आहे; पण लेवीप्रमाणे आपल्यालाही नम्रपणे पश्चात्ताप करून पापापासून दूर वळण्याचे आमंत्रण आहे. देवाला तुमच्या भूतकाळातील पापांची क्षमा करू द्या, तुमच्या जखमा बऱ्या करू द्या आणि त्याचे शिष्य म्हणून तुम्हाला पुढे नेऊ द्या.

हे प्रभू येशू, दैवी वैद्या, तू पूर्णपणे दयाळू आहेस. पाप्यांना दोषी ठरवण्याची नव्हे, तर त्यांना बरे करण्याची तुझी इच्छा आहे. माझी पापे प्रामाणिकपणे पाहण्यास आणि तुझ्या अमर्याद दयेवर निर्भयपणे विसंबण्यास मला मदत कर. तुझ्या हाकेला नम्र पश्चात्तापाने प्रतिसाद देऊन निष्ठावान अंतःकरणाने तुझ्या मागे चालण्याची कृपा मला दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

जीवनासाठी नऊ दिवसांची नोव्हेना
‘जीवनासाठी 9 दिवस’ ही मानवी जीवनाच्या रक्षणासाठीची नोव्हेना आहे. प्रत्येक दिवसाच्या प्रार्थनेच्या हेतूसोबत एक छोटे चिंतन आणि जीवनाचा आदर करणारी संस्कृती घडवण्यास हातभार लावणाऱ्या काही सुचवलेल्या कृती दिल्या आहेत.

आजचे संत – इजिप्तचे संत अंतोनी, मठाधिपती — स्मरण

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सर्व संत / सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय