मराठी

शुभवर्तमानाची सार्वत्रिकता

13 फेब्रुवारी 2026
सामान्य काळातील पाचव्या आठवड्याचा शुक्रवार
आजची वाचने

अज्ञात (मार्कुसमालर आणि सहाय्यक), सार्वजनिक मालकीतील, विकिमीडिया कॉमन्समार्फत

व्हिडिओ

येशू सोरच्या प्रदेशातून निघाला आणि सिदोनमार्गे गालील समुद्राकडे, देकापलीसच्या प्रदेशात गेला. तेव्हा लोकांनी एका बहिऱ्या व बोलण्यास अडचण असलेल्या मनुष्याला त्याच्याकडे आणले आणि त्याच्यावर हात ठेवावा अशी त्याला विनंती केली. मार्क 7:31–32

येशूच्या सार्वजनिक सेवाकार्यात त्याच्या सर्व कृती निखळ प्रेमातून होत असत; तरीही तो अनेकदा जाणीवपूर्वक अशा कृती करी, ज्या प्रचलित समजुतींना आव्हान देत. अनेक परुशी नियमांच्या अक्षराला हानिकारक रीतीने चिकटून राहत आणि त्यांच्या चुकीच्या अर्थांचा देवाच्या निवडलेल्या लोकांवर खोल परिणाम होत असे. येशूने आपल्या शब्दांनी व कृतींनी ही वृत्ती उघड केली आणि मोशेच्या नियमशास्त्राचा खरा अर्थ दाखवून दिला. उदाहरणार्थ, शब्बाथ दिवशी त्याने वाळलेला हात असलेल्या एका मनुष्याला बरे केले (पाहा मार्क 3:1–6) आणि अडतीस वर्षे पांगळ्या असलेल्या एका मनुष्यालाही बरे केले (पाहा योहान 5:1–18). दोन्ही प्रसंगी, परुशांच्या परंपरांनुसार पाळायच्या शब्बाथच्या विश्रांतीचा भंग केल्याचा आरोप येशूवर करण्यात आला. या जाचक व चुकीच्या अर्थांना आव्हान देऊन येशूने दाखवले की शब्बाथ हा दया दाखवण्याचा, बरे करण्याचा आणि देवाचा सन्मान करण्याचा दिवस आहे; मानवी परंपरा ओझ्यासारख्या पाळण्याचा दिवस नव्हे. मोशेचे नियमशास्त्र ज्या हेतूने दिले गेले होते, त्यानुसार येशू धैर्याने जगला आणि त्याला आढळलेल्या चुकीच्या प्रथा व समजुतींना त्याने आव्हान दिले.

येशूने जाणीवपूर्वक आणि प्रेमाने प्रचलित समजुतींना आव्हान दिले, याचे आणखी एक उदाहरण म्हणजे यहुदीतर लोकांमधील त्याचे सेवाकार्य. त्या काळी धर्मनियमांचे पालन करणारे यहुदी अनेकदा यहुदीतरांशी थेट संपर्क टाळत. धार्मिक विधींच्या दृष्टीने ते अशुद्ध आहेत आणि देवाने इस्राएलशी केलेल्या करारातील समुदायाचा भाग नाहीत, असे ते मानत. तरीही येशू सोर, सिदोन आणि देकापलीस यांसारख्या यहुदीतर प्रदेशांत गेला.

आजच्या शुभवर्तमानात येशू सोरहून सिदोनला आणि तेथून देकापलीसला गेला. तिथे त्याने एका बहिऱ्या व मुक्या मनुष्याला बरे केले. या प्रदेशांत यहुदीतर लोक बहुसंख्य होते. तेथे अन्य देवतांची उपासना व ग्रीक प्रभावाची हेलेनिस्टिक संस्कृती प्रचलित होती, आणि लोकांच्या जीवनपद्धती अनेकदा यहुदी धार्मिक आचारांशी जुळत नसत. या भेटींमध्ये येशूबरोबर असलेल्या बारा शिष्यांना आश्चर्य वाटले असेल आणि ते अस्वस्थही झाले असतील; पण येशूने त्यांना तिथे नेण्यामागचा नेमका हेतू हाच होता. त्या प्रदेशांत जाणे हाच येशूला त्यांना द्यायचा असलेला एक धडा होता. यहुदीतरांशी संबंध ठेवून येशूने दाखवले की देवाचे तारण केवळ इस्राएलपुरते मर्यादित नाही, तर ते सर्व राष्ट्रांपर्यंत पोहोचते. अशा रीतीने अब्राहामाला दिलेले वचन पूर्ण होते: “पृथ्वीवरील सर्व कुळांना तुझ्यामध्ये आशीर्वाद लाभेल” (उत्पत्ती 12:3). असे करून येशूने आपल्या शिष्यांना राष्ट्राभिमानातून आलेले पूर्वग्रह सोडून देण्यास आणि देवाचा तारणाचा करार सर्वांसाठी आहे हे स्वीकारण्यास तयार करायला सुरुवात केली.

त्या बहिऱ्या व मुक्या मनुष्याला बरे करण्याच्या घटनेला गहन अर्थ आहे. सर्वप्रथम, बहुसंख्य लोक यहुदीतर असलेल्या प्रदेशात हा चमत्कार करून येशूने दाखवले की त्याचा संदेश केवळ यहुद्यांसाठीच नव्हे, तर प्रत्येक राष्ट्रातील सर्व लोकांसाठी आहे. संदेश स्पष्ट आहे: त्या मनुष्याचे बहिरेपण दूर करून येशू शिकवतो की सर्वांनी शुभवर्तमानाचा तारणदायी संदेश ऐकला पाहिजे. त्याच्या बोलण्यातला अडथळा दूर करून येशू पुढे शिकवतो की शुभवर्तमान ऐकणाऱ्या प्रत्येकाला ते इतरांना सांगण्याचे पाचारण आहे.

येशूने त्या मनुष्याला ज्या रीतीने बरे केले—त्याने “आपले बोट त्या मनुष्याच्या कानांत घातले आणि थुंकून त्याच्या जिभेला स्पर्श केला”—त्या कृतीत खोल प्रतीकात्मक अर्थ आहे. त्याचबरोबर, त्या मनुष्याशी येशू किती आपुलकीने आणि करुणेने वागला, हेही त्यातून दिसते. येशू काय करणार होता, हे त्या बहिऱ्या व मुक्या मनुष्याला नुसत्या शब्दांनी समजले नसते. म्हणून येशूने स्पर्श आणि त्या मनुष्याला दिसतील अशा खुणांचा उपयोग केला. त्याला समजेल अशा रीतीने येशूने त्याच्याशी ममतेने संवाद साधला. यात येशूची अमर्याद करुणा दिसते: आपण ज्या अवस्थेत आहोत, त्याच अवस्थेत तो आपल्यापैकी प्रत्येकाला भेटतो.

यहुदीतर आणि अन्य देवतांची उपासना करणाऱ्या लोकांच्या प्रदेशांत येशूबरोबर प्रवास करताना बारा शिष्यांना जो धडा मिळाला, त्यावर आज चिंतन करा. ख्रिस्ताचे अनुयायी म्हणून आपण त्याच्या शब्दांतूनच नव्हे, तर त्याच्या कृतींतूनही शिकले पाहिजे. श्रद्धाघोष, संस्कार आणि चर्चची नैतिक शिकवण केवळ कॅथलिकांसाठी नव्हे, तर सर्व लोकांसाठी आहेत. आपण जिथे राहतो आणि काम करतो, तिथल्या लोकांना शुभवर्तमान सांगताना कधीकधी त्यांच्या प्रचलित समजुतींना प्रेमाने आव्हान द्यावे लागेल. संदेशाच्या आड येणाऱ्या कृत्रिम किंवा गौण परंपरा बाजूला ठेवून, लोकांना समजेल अशा रीतीने शुभवर्तमान सांगण्याचा आपण प्रयत्न केला पाहिजे. खरी करुणा आपल्याला प्रत्येक व्यक्तीपर्यंत घेऊन जाते आणि तिच्या तारणाचे साधन बनवते. आपण घेऊन जाणारा संदेश सर्वांसाठी आहे, हे लक्षात ठेवा, जेणेकरून तुमच्याद्वारे “पृथ्वीवरील सर्व कुळांना” देवामध्ये आशीर्वाद लाभेल.

हे माझ्या करुणामय प्रभू, प्रचलित समजुतींना आव्हान देणाऱ्या येशू, मोशेच्या नियमशास्त्राचा खरा भाव झाकोळून टाकणाऱ्या जाचक आणि बंधनकारक परंपरांना तू दृढपणे व प्रेमाने आव्हान दिलेस. तुझे तारणकार्य सर्वांसाठी आहे, हे तू तुझ्या शिष्यांना आणि आम्हालाही दाखवून दिलेस. मला भेटणाऱ्या प्रत्येकापर्यंत तुझे शुभवर्तमान पोहोचवण्याचे साधन होण्यासाठी मला धैर्य आणि शहाणपण दे. ते ज्या अवस्थेत आहेत, त्याच अवस्थेत त्यांच्यावर प्रेम करायला मला मदत कर. तू दाखवतोस त्याच ममतेने व करुणेने मला त्यांच्याशी वागू दे, जेणेकरून तेही तुझ्या शाश्वत राज्याच्या आनंदाकडे आकृष्ट होतील. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

आजचे संत आणि सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय