24 मे 2026
पेंटेकॉस्ट रविवारचा महापर्व (वर्ष अ)
ड्रायफाल्टिग्काइट्सकिर्खे या चर्चमधील पेन्टेकॉस्टचे भित्तिचित्र. चित्रकार: ऑगुस्त म्युलर (1923).
येशू त्यांना पुन्हा म्हणाला, “तुम्हाला शांती असो. पित्याने जसे मला पाठवले, तसे मी तुम्हाला पाठवतो.” असे म्हटल्यावर त्याने त्यांच्यावर श्वास फुंकला आणि त्यांना म्हटले, “पवित्र आत्म्याचा स्वीकार करा. ज्यांच्या पापांची तुम्ही क्षमा कराल, त्यांना ती क्षमा केली जातील; आणि ज्यांच्या पापांची तुम्ही क्षमा करणार नाही, ती क्षमा केली जाणार नाहीत.” योहान 20:21–23
आज आपण पेन्टेकॉस्टचा महासण साजरा करतो. येशू मृतांतून उठल्यानंतर पन्नास दिवसांनी पेन्टेकॉस्टची घटना घडली. आजच्या शुभवर्तमानात सांगितले आहे की पुनरुत्थानाच्या दिवशी संध्याकाळी येशूने एकत्र जमलेल्या प्रेषितांना प्रथमच दर्शन दिले. त्या वेळी थोमा त्यांच्यात नव्हता. या भेटीत येशूने प्रेषितांना पापांची क्षमा करण्याचा अधिकार दिला. हाच अधिकार समेटाच्या संस्काराचा पाया आहे. या देणगीतून पेन्टेकॉस्टच्या दिवशी होणाऱ्या पवित्र आत्म्याच्या अधिक परिपूर्ण वर्षावाची चाहूल मिळते. त्या दिवशी प्रेषितांना आपले कार्य धैर्याने आणि दैवी सामर्थ्याने पार पाडण्याचे बळ मिळाले.
प्रेषितांवर श्वास फुंकून येशू उत्पत्तिग्रंथातील सृष्टिनिर्मितीच्या वृत्ताची आठवण करून देतो. तेव्हा देवाने आदामामध्ये जीवनाचा श्वास फुंकला होता (उत्पत्ति 2:7). आता नवा आदाम, ख्रिस्त, आपल्या प्रेषितांमध्ये नवे जीवन फुंकतो—कृपेचे दैवी जीवन. या श्वासाद्वारे पवित्र आत्म्याचे दान प्रेषितांना आगाऊ मिळते, तर पेन्टेकॉस्टच्या दिवशी ख्रिस्तसभेला पवित्र आत्म्याचे दान पूर्णपणे मिळते. पवित्र आत्मा प्रेषितांना व सर्व शिष्यांना पवित्र करतो आणि त्यांना सामर्थ्य देतो.
पेन्टेकॉस्टविषयी आपल्याला प्रेषितांची कृत्ये या ग्रंथातून कळते. लूकने आपल्या शुभवर्तमानानंतर या ग्रंथात ख्रिस्तसभेच्या आरंभाचे सविस्तर वर्णन केले आहे: “अचानक आकाशातून जोराने सुटलेल्या वाऱ्यासारखा आवाज आला आणि ते ज्या घरात होते ते सारे घर त्या आवाजाने भरून गेले. मग त्यांना अग्नीच्या जिभांसारख्या जिभा दिसल्या. त्या वेगवेगळ्या होऊन त्यांच्यापैकी प्रत्येकावर येऊन विसावल्या” (प्रेषितांची कृत्ये 2:2–3).
पेन्टेकॉस्टच्या दिवशी पवित्र आत्मा प्रेषितांवर उतरला, तेव्हा काही प्रत्यक्ष जाणवणारी चिन्हे प्रकट झाली. पवित्र शास्त्रातील अनेक महत्त्वाच्या प्रसंगी देव दृश्य चिन्हांद्वारे आपली अदृश्य उपस्थिती आणि कार्य उघड करतो. पेन्टेकॉस्टच्या दिवशी खरा बदल घडवून आणला तो पवित्र आत्म्याच्या वर्षावाने; पण त्यासोबत घडलेल्या चिन्हांतून पवित्र आत्म्याचे स्वरूप आणि कार्य आपल्याला समजते.
ज्या “जोराने सुटलेल्या वाऱ्याने” “सारे घर भरून गेले”, तो वारा पवित्र आत्म्याच्या अखंड, जीवनदायी उपस्थितीचे प्रतीक आहे. वाऱ्याप्रमाणे पवित्र आत्मा दिसत नाही, तरी तो सामर्थ्यवान आहे. त्याला वाटेल तिथे तो जातो आणि त्याच्या कार्याचे परिणाम श्रद्धावंतांच्या जीवनात दिसून येतात. आज आपल्याला वारा कशामुळे वाहतो हे माहीत आहे, तरी त्याचे गूढ कायम आहे आणि तो आपल्या ताब्यात नाही. यातून पवित्र आत्म्याचा दैवी उगम आणि जगातील त्याचे न रोखता येणारे कार्य दिसून येते. देवाच्या गूढ उपस्थितीतून तो येतो. तो दिसत नसला तरी कार्यरत असतो आणि ख्रिस्तसभेत व तो स्पर्श करतो त्या प्रत्येक जिवात नवी सृष्टी घडवतो.
“अग्नीच्या जिभांसारख्या जिभा” हे पवित्र आत्म्याच्या शुद्ध करणाऱ्या आणि परिवर्तन घडवणाऱ्या कार्याचे चिन्ह आहे. तो पाप जाळून टाकतो आणि देवाच्या कार्यासाठी अंतःकरणात आवेश प्रज्वलित करतो. ही दोन्ही चिन्हे दाखवतात की पवित्र आत्मा ही देवाची सामर्थ्यशाली, जीवनदायी आणि पवित्र करणारी उपस्थिती आहे. तो ख्रिस्तसभेला चेतना देतो आणि पृथ्वीच्या टोकापर्यंत शुभवर्तमानाची घोषणा करण्यासाठी तिला मार्गदर्शन करतो.
पेन्टेकॉस्टपूर्वी शिष्य भयभीत व संभ्रमात होते आणि माडीवरील खोलीत लपून बसले होते. येशूने त्यांना शिकवले होते, चमत्कार केले होते आणि आपले परिपूर्ण प्रेम त्यांना दाखवले होते. तरीही त्यांच्या अंतःकरणाचे पूर्ण परिवर्तन झाले नव्हते. पेन्टेकॉस्टच्या दिवशी पवित्र आत्मा दैवी अग्नीसारखा आला आणि त्याने त्यांना निर्भय साक्षीदार होण्याचे धैर्य दिले.
दृढीकरणाचा संस्कार स्वीकारताना पेन्टेकॉस्टच्या दिवशी शिष्यांना मिळालेले तेच दान आपल्यालाही मिळते. जोराने सुटलेला वारा आपल्याला जाणवणार नाही किंवा स्वर्गातून अग्नीच्या जिभा उतरताना दिसणार नाहीत, पण जे प्रत्यक्ष घडते ते तेच आहे. पेन्टेकॉस्टची चिन्हे केवळ शिष्यांसाठी नव्हती; ती आपल्यासाठीही होती. आपल्या जीवनात पवित्र आत्मा कसा कार्य करतो आणि त्याचे सामर्थ्य काय आहे, हे ती आपल्याला दाखवतात.
आज पवित्र आत्म्याच्या परिवर्तन घडवणाऱ्या सामर्थ्यावर चिंतन करा. तुमच्या जीवनात पवित्र आत्म्याची उपस्थिती तुम्ही अनुभवली आहे का? पहिल्या शिष्यांप्रमाणे तुम्हीही पवित्र आत्म्याला तुम्हाला स्वर्गीय सामर्थ्याने भरू दिले आहे का? तुम्हाला धैर्य देण्याचे, तुम्हाला शुद्ध करण्याचे आणि देवाने तुमच्यावर सोपवलेले कार्य पूर्ण करण्यासाठी तुमच्या अंतःकरणात आवेश पेटवण्याचे कार्य तुम्ही त्याला करू दिले आहे का? आपण त्याला वाव दिला, तर पवित्र आत्मा आपले परिवर्तन करील आणि आपली पावले शाश्वत गौरवाच्या वाटेवर नेईल.
हे पवित्र आत्म्या, ये. तुझ्या श्रद्धावंतांची अंतःकरणे भरून टाक आणि त्यांच्यात तुझ्या प्रेमाचा अग्नी प्रज्वलित कर. तुझा आत्मा पाठव, म्हणजे ते निर्माण होतील. आणि तू पृथ्वीचे मुख नवे करशील. हे देवा, तू पवित्र आत्म्याच्या प्रकाशाने श्रद्धावंतांच्या अंतःकरणांना बोध केलास. त्याच पवित्र आत्म्याच्या कृपेने आम्हाला खरे शहाणपण लाभो आणि त्याचे सांत्वन आम्हाला सदैव मिळो. आमच्या प्रभू ख्रिस्ताद्वारे ही प्रार्थना करतो. आमेन. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
अधिक वाचन – पेन्टेकॉस्ट रविवार
पवित्र आत्म्याची सात दाने
प्रभूचे भय: या दानामुळे देवाशी असलेल्या आपल्या नात्याला धक्का पोहोचवू शकणाऱ्या प्रत्येक गोष्टीची ख्रिस्ती व्यक्तीला तीव्र जाणीव होते. हे नाते दुखावण्याचे पवित्र ‘भय’ मनात असते आणि अशा गोष्टी कोणत्याही परिस्थितीत टाळण्यासाठी कृपा मिळते.
प्रज्ञा: या वरदानाने ख्रिस्ती व्यक्तीला आपल्या चिंतनशील बुद्धीने ‘दैवी सत्यांचे मनन करण्याची’ विशेष कृपा मिळते. त्यामुळे आपल्याला व्यापक चित्र दिसते आणि आपल्या जगात शांती व सलोखा नांदावा यासाठी आपण उत्तम प्रकारे कसे साधन बनू शकतो, हे समजते.
समज: या वरदानामुळे श्रद्धेच्या सत्यांविषयी अलौकिक खात्री लाभते. जीवनाचा अर्थ उलगडतो. देवाच्या प्रकटीकरणातील गहन सत्ये आपल्याला समजू लागतात, दुःखाचा अर्थ उमगतो आणि ज्या गोष्टींमुळे मनात शंका येण्याचा मोह होतो, त्याही समजून घेता येतात. या वरदानामुळे देवाच्या योजनेनुसार जीवनातील प्रत्येक गोष्ट कशी भल्यासाठी घडू शकते, हे आपल्याला दिसू लागते.
ज्ञान: या वरदानामुळे ख्रिस्ती व्यक्तीला मुख्यतः आपल्या व्यावहारिक बुद्धीने त्या त्या परिस्थितीत देवाची इच्छा काय आहे, हे समजते. कसे जगावे, देवाची इच्छा कशी ओळखावी आणि दैनंदिन जीवनात कोणता निर्णय घ्यावा, हे आपल्याला कळते. या वरदानामुळे आपल्याला आपल्या पूर्वीच्या चुकांतूनही शिकता येते.
सल्ला: या वरदानामुळे ख्रिस्ती व्यक्तीला आपण संपूर्ण ख्रिस्तसभा घडवणाऱ्या साखळीतील एक दुवा आहोत, हे उमगते. आपल्या जीवनप्रवासात आपण एकमेकांना मदत आणि आधार द्यावा म्हणून देव आपल्यापैकी प्रत्येकाचा उपयोग करतो. एकमेकांच्या उन्नतीसाठी आपला वाटा उचलताना काय बोलावे आणि कसे वागावे, हे आपल्याला समजते.
धैर्य: थोडक्यात, चांगले करण्यासाठी आणि वाईट टाळण्यासाठी लागणारी मनाची व आत्म्याची दृढता म्हणजे धैर्य. हे एक प्रकारचे ख्रिस्ती साहस आहे. प्रेमाला आपल्या जीवनात सर्वांत अग्रस्थानी ठेवून जगण्याचे आवाहन शुभवर्तमान आपणा सर्वांना करते. या आवाहनाला कृतीत उतरवण्यासाठी लागणारे बळ धैर्य आपल्याला देते.
भक्ती: या वरदानामुळे आपण सर्वप्रथम देवाचा आदर करतो आणि त्याच्यावर प्रेम करतो. त्याचबरोबर, एकमेकांची प्रतिष्ठा ओळखून देवाची लेकरे म्हणून आपण एकमेकांचा आदर करतो.




