मराठी

अग्नीने पेटलेला आत्मा!

२२ ऑक्टोबर २०२६
सामान्य काळातील एकोणतिसाव्या आठवड्याचा गुरुवार
आजची वाचने

संत जॉन पॉल दुसरे, पोप — ऐच्छिक स्मृतिदिन

मिगेल एर्मोसो कुएस्ता, CC BY-SA 4.0, विकिमीडिया कॉमन्समार्फत

व्हिडिओ

येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “मी पृथ्वीवर आग लावायला आलो आहे. ती आताच भडकलेली असावी, अशी माझी किती इच्छा आहे! मला एक बाप्तिस्मा घ्यायचा आहे, आणि तो पूर्ण होईपर्यंत मला किती यातना होत आहेत!” लूक 12:49–50

किती प्रभावी प्रतिमा आहे ही! पृथ्वीवर अग्नी पेटवण्याची आपली इच्छा येशू व्यक्त करतो. हा काही लहानसा अग्नी नाही, तर आधीच धगधगत असलेला अग्नी आहे. लहानसा अग्नी उब आणि प्रकाश देतो; पण धगधगता अग्नी आपल्या वाटेत येणारे सर्व काही भस्म करतो. येशू दैवी प्रेमाच्या अशा अग्नीविषयी बोलत आहे, जो शुद्ध करतो आणि अंतर्बाह्य बदलून टाकतो. ही प्रतिमा आत्म्याच्या देवाशी होणाऱ्या आंतरिक ऐक्याचे रूपक आहे. दैवी प्रेम आपल्यात प्रज्वलित झाले की देवाचे नाही असे सर्व काही ते जाळून टाकते आणि देव व शेजारी यांच्यावरील पवित्र प्रेमाने आत्मा पेटवते, हे या प्रतिमेतून दिसते. दैवी अग्नीने पेटलेल्या आत्म्यांद्वारे सारी पृथ्वी आध्यात्मिक अग्नीने पेटू शकते.

“मी पृथ्वीवर अग्नी पेटवायला आलो आहे,” असे येशू म्हणतो, तेव्हा तो आपल्या हृदयांविषयी आणि आत्म्यांविषयी बोलत असतो. त्याचे प्रेम आपल्या अस्तित्वात इतके खोलवर भिनावे की ते आपल्यातून इतरांपर्यंत पोहोचावे, जगाला उजळून टाकावे आणि त्याचे रूपांतर करावे, अशी त्याची इच्छा आहे. ख्रिस्तसभेच्या गूढ आध्यात्मिक परंपरेतील एक श्रेष्ठ धर्माचार्य, संत जॉन ऑफ द क्रॉस, हे रूपक सुंदर रीतीने उलगडतात. त्यांच्या शिकवणीनुसार आत्मा लाकडाच्या ओंडक्यासारखा आहे. सुरुवातीला ओंडका थंड, कठीण आणि ओलसर असतो. पण देवाच्या प्रेमाच्या अग्नीत तो टाकला की त्याच्यात बदल घडू लागतो.

सुरुवातीला या अग्नीमुळे वेदना होऊ शकतात. ओंडक्यातला ओलावा आणि अशुद्धता नाहीशी होत असताना तो तडतडतो आणि त्यातून धूर निघतो. हा टप्पा इंद्रियांच्या आणि आत्म्याच्या शुद्धीकरणासारखा आहे. सांसारिक आसक्ती आणि अयोग्य गोष्टींकडे ओढ घेणाऱ्या भावना यांपासून आत्मा मुक्त झाला पाहिजे. हा अग्नी पाप, अपूर्णता आणि स्वतःच्याच इच्छेप्रमाणे वागण्याचा आत्म्याचा हट्टही जाळून टाकतो. देवाशी अधिक गाढ ऐक्य साधण्यासाठी हे शुद्धीकरण आवश्यक आहे.

जळत राहिल्याने ओंडका अधिकाधिक अग्नीसारखा होतो. अखेरीस तो निखाऱ्यासारखा तेजाळतो, उष्णता देतो आणि ज्वालेशी एकरूप होतो. त्याचप्रमाणे, कृपेने शुद्ध झालेला आत्मा प्रेमामुळे हळूहळू देवाशी एकरूप होत जातो. मग तो केवळ देवाच्या प्रेमाचा स्वीकार करत नाही, तर स्वतःच प्रेम बनतो. दैवी इच्छेशी पूर्णपणे एकरूप होऊन तो पवित्र आत्म्याच्या तेजाने झळकतो.

येशूची उत्कट इच्छा हीच आहे: त्याला कोमट आत्मे नकोत. त्याला असे आत्मे हवे आहेत, जे दैवी प्रेमाने इतके पेटून उठतील की ते जिवंत ज्वाला बनतील, सारी पृथ्वी आपल्या तेजाने उजळतील, इतर आत्म्यांनाही पेटवतील आणि पित्याचा गौरव करतील.

अधिकाधिक खोल होत जाणाऱ्या या अंतःपरिवर्तनाच्या परिपूर्ण अवस्थेला संत जॉन ‘प्रेमाची जिवंत ज्वाला’ म्हणतात. ही ज्वाला आत्म्याचे केवळ रूपांतर करत नाही; तो जगात देवाच्या स्वतःच्या जीवनाचे आणि कार्याचे साधन बनत असताना ती त्याला आनंदाने भरते आणि गौरव देते. या अवस्थेत आत्मा स्वतःसाठी जगत नाही, तर केवळ देवाच्या इच्छेसाठी जगतो. याच अग्नीत संत घडतात.

स्वतःच्या आत्म्यात डोकावून पाहिल्यावर तुम्हाला काय दिसते? विझू नये म्हणून धडपडणारी विश्वासाची एखादी ठिणगी तिथे आहे का? जगाचे वारे, देहाचे मोह आणि दैनंदिन जीवनातील दडपणे तुमच्यातील त्या ज्वालेवर मात करतात का? तसे असेल, तर विश्वासाच्या ज्वालेला फुंकर घाला, म्हणजे ती अधिक मोठी होईल आणि अधिक तेजाने पेटेल. यासाठी येशूने जो ‘बाप्तिस्मा’ घेतला, त्यात सहभागी व्हा: तो म्हणजे त्याचे बलिदानमय दुःखसहन आणि मरण. त्याच्याबरोबर मरून आपण पापातील स्वार्थापासून दूर वळतो, कारण तो स्वार्थ देवाने आपल्या आत्म्यात पेटवलेल्या अग्नीची धग कमी करतो. पापांपासून, विशेषतः ज्या पापांवर मात करणे कठीण जाते त्यांपासून, आपण दूर वळतो, तेव्हा आपले आत्मे देवाच्या कृपेने तेजाने पेटण्यास तयार होतात.

ख्रिस्त पृथ्वीवर जो अग्नी पेटवायला आला, त्यावर आज चिंतन करा. तुमचा आत्मा पेटला आहे, त्यातून नुसता धूर निघत आहे, की त्या ज्वालेचा त्याला अजून स्पर्शही झालेला नाही? तुम्ही स्वतःला पेटू द्यायला आणि दैवी ज्वालेशी एकरूप होण्यासाठी आवश्यक असलेल्या शुद्धीकरणातून जायला तयार आहात का? देवाचे वचन, पवित्र संस्कार आणि अंतःकरणाच्या गाभ्यातून केलेली प्रार्थना या ठिणग्यांनी तुमचा आत्मा पेटू द्या. या अग्निबाप्तिस्म्याला ‘हो’ म्हणा आणि तुमचा आत्मा जगासाठी प्रकाश होऊ द्या.

हे धगधगत्या प्रेमाच्या माझ्या प्रभू, तुझ्या शुद्ध करणाऱ्या अग्नीने मला पूर्णपणे व्यापून टाकावे आणि माझ्या आत्म्यातील सर्व अशुद्धता जाळून टाकावी, अशी तुझी इच्छा आहे, जेणेकरून मी तुझ्याशी एकरूप होऊन तुझी ऊब आणि तुझा प्रकाश पसरवू शकेन. हे प्रिय प्रभू, मला प्रज्वलित कर. केवळ माझ्या भल्यासाठी नव्हे, तर इतरांच्याही भल्यासाठी मला प्रज्वलित कर, म्हणजे माझ्याद्वारे हे जग तुझ्या गौरवाने उजळून निघेल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

संत ज्यूड यांची नोव्हेना
निराशाजनक परिस्थिती आणि मार्ग न दिसणाऱ्या अडचणींसाठी
ही प्रार्थना वर्षात कधीही करता येते, विशेषतः 19–27 ऑक्टोबरदरम्यान

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

सर्व संत / सण

आजचे संत – संत जॉन पॉल दुसरे, पोप

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय