रविवार, 7 जून 2026
ख्रिस्ताच्या परमपवित्र शरीराचा व रक्ताचा महोत्सव
पवित्र त्रैक्याच्या महोत्सवानंतरच्या गुरुवारी किंवा जिथे त्या दिवशी मिस्साला उपस्थित राहणे बंधनकारक नाही, तिथे त्यानंतरच्या रविवारी
अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांत हा महोत्सव नेहमीच परमपवित्र त्रैक्याच्या महोत्सवानंतरच्या रविवारी साजरा केला जातो
येशू यहुदी लोकसमुदायाला म्हणाला, “स्वर्गातून उतरलेली जिवंत भाकर मी आहे. जो कोणी ही भाकर खाईल तो सर्वकाळ जगेल. जगाला जीवन मिळावे म्हणून मी जी भाकर देईन, ती माझा देह आहे.” तेव्हा यहुदी आपापसांत वाद घालू लागले. ते म्हणाले, “हा मनुष्य आपला देह आपल्याला खायला कसा देऊ शकतो?” योहान 6:51–52
आपला देह आध्यात्मिक अन्न म्हणून देणार असल्याचे येशूने प्रथमच धैर्याने जाहीर केले, तेव्हा त्याचे ऐकणाऱ्यांना धक्का बसला असणार. त्यांच्या प्रतिक्रियेवरून हे स्पष्ट होते: “हा मनुष्य आपला देह आपल्याला खायला कसा देऊ शकतो?” येशूने माघार घेतली नाही किंवा आपण नुकतेच जे सांगितले त्याची तीव्रता कमी केली नाही. उलट, त्याने या विषयावर सविस्तर आणि स्पष्टपणे बोलायला सुरुवात केली. त्याचे पहिले शब्द असे होते:
“आमेन, आमेन, मी तुम्हाला सांगतो, तुम्ही मनुष्यपुत्राचा देह खाल्ला नाही आणि त्याचे रक्त प्यायला नाहीत, तर तुमच्यामध्ये जीवन नाही. जो माझा देह खातो आणि माझे रक्त पितो, त्याला सार्वकालिक जीवन आहे, आणि शेवटच्या दिवशी मी त्याला उठवीन. कारण माझा देह खरे अन्न आहे आणि माझे रक्त खरे पेय आहे. जो माझा देह खातो आणि माझे रक्त पितो, तो माझ्यामध्ये राहतो आणि मी त्याच्यामध्ये राहतो.” (योहान 6:53–56)
हे शब्द पहिल्यांदा ऐकणाऱ्यांमध्ये तुम्ही असता, तर तुम्हाला काय वाटले असते? लोक आपापसांत वाद घालू लागले, असे आपण वाचतो. यावरून त्यांच्यात फूट पडल्याचे दिसते. पुढे आपण वाचतो की काही जण आपापसांत कुरकुरत म्हणाले, “हे वचन कठीण आहे; ते कोण स्वीकारू शकेल?” आणि दुःखाची गोष्ट म्हणजे, येशूच्या अनेक शिष्यांनी त्याला सोडले आणि ते आपल्या पूर्वीच्या जीवनाकडे परतले (पाहा योहान 6:60–66).
हे अपयश वाटत असले आणि अनेक शिष्य त्याला सोडून गेले असले, तरी येशूने आपली शिकवण मागे घेतली नाही किंवा बदलली नाही. उलट, तो बारा प्रेषितांकडे वळला आणि त्यांनाही निघून जायचे आहे का, असे त्याने विचारले. पेत्राने स्पष्टपणे आणि श्रद्धेने उत्तर दिले. शिष्यत्वाचा गहन अर्थ व्यक्त करणाऱ्या पवित्र शास्त्रातील सर्वांत मर्मग्राही विधानांपैकी हे एक आहे: “गुरुजी, आम्ही कोणाकडे जावे? सार्वकालिक जीवनाची वचने तुमच्याजवळ आहेत. तुम्ही देवाचे पवित्र जन आहात, यावर आम्ही विश्वास ठेवला आहे आणि याची आम्हाला खात्री आहे” (पाहा योहान 6:67–69).
युखरिस्ताविषयी प्रथम सांगताना येशूने उच्चारलेले शब्द आज आपल्यासाठी जितके महत्त्वाचे आहेत, तितकेच पेत्राचे शब्दही अनेक दृष्टींनी महत्त्वाचे आहेत. का? कारण मानवी आकलनाच्या पलीकडील दैवी रहस्यांना आपण कसा प्रतिसाद द्यावा, हे पेत्र आपल्याला दाखवतो. युखरिस्त हे या रहस्यांपैकी एक अत्यंत मध्यवर्ती रहस्य आहे.
युखरिस्तावर तुमची श्रद्धा आहे का? युखरिस्त खरोखरच देवपुत्राचा देह आणि रक्त आहे आणि त्यात तो आपल्या देह, रक्त, आत्मा व देवत्वासह उपस्थित आहे, यावर तुमचा विश्वास आहे का? आपल्यापैकी अनेकांनी ही शिकवण लहानपणापासून ऐकली आहे आणि ती काही प्रमाणात स्वीकारलीही आहे. तरी प्रत्येक मिस्सामध्ये आपल्या डोळ्यांसमोर असलेल्या या रहस्याची खोली फार थोड्या जणांना उमगते. संत योहान व्हियानी युखरिस्ताविषयी फार सुंदर बोलले. या दानाबद्दल त्यांच्या मनात किती गाढ आदर होता, हे त्यांच्या शब्दांतून दिसते: “मिस्सा म्हणजे काय हे आपल्याला खरोखर समजले, तर आपण आनंदाने मरून जाऊ.” ते असेही म्हणाले, “युखरिस्ताइतके महान काहीही नाही. देवाजवळ याहून अधिक मौल्यवान काही असते, तर त्याने ते आपल्याला दिले असते.” ते आणखी म्हणाले, “हे किती सुंदर आहे! अभिषेकानंतर दयाळू देव स्वर्गात जसा आहे, तसाच तिथे उपस्थित असतो.”
संतांच्या गाढ श्रद्धेने पवित्र मिस्सात सहभागी होण्याऐवजी केवळ सवयीने मिस्साला जाणे सहज घडते. पण तशी गाढ श्रद्धा हेच आपले ध्येय असले पाहिजे. मिस्साचे रहस्य आपल्याला खरोखर उमगले तर आपण खरेच “आनंदाने मरून जाऊ,” असा विश्वास आपण बाळगला पाहिजे.
कॉर्पुस ख्रिस्तीचा महोत्सव दरवर्षी आपल्याला थोडे थांबून चिंतन करण्याचे आमंत्रण देतो: आपण नेमके कशावर विश्वास ठेवतो? किती भक्तिभावाने मिस्सात सहभागी होतो आणि पवित्र कम्युनियन स्वीकारतो? आपल्या उपासनेत आणि श्रद्धेत ढिलाई येऊ नये, म्हणून या स्मरणाची आपल्याला गरज आहे.
येशू किती ठामपणे आणि स्पष्टपणे बोलतो, यावर आज चिंतन करा: “आमेन, आमेन, मी तुम्हाला सांगतो, तुम्ही मनुष्यपुत्राचा देह खाल्ला नाही आणि त्याचे रक्त प्यायला नाहीत, तर तुमच्यामध्ये जीवन नाही.” त्याच्या वचनावर विश्वास ठेवा. युखरिस्त हे प्रतीक नाही; ते पृथ्वीवरील सर्वांत महान दैवी रहस्य आहे. युखरिस्तात आपण देवापुढे गुडघे टेकतो आणि त्यालाच अन्न म्हणून ग्रहण करतो, जेणेकरून आपण जे ग्रहण करतो तेच बनावे: ख्रिस्ताचे गूढ शरीर.
1264 साली पोप अर्बन चौथे यांच्या विनंतीवरून संत थॉमस अक्विनास यांनी नव्याने सुरू करण्यात आलेल्या कॉर्पुस ख्रिस्तीच्या महोत्सवासाठी एक स्तोत्र रचले. त्या पांगे लिंग्वा स्तोत्राच्या आरंभीच्या ओळी प्रार्थनेत म्हणत आपण या चिंतनाचा समारोप करूया. या शीर्षकाचा अर्थ आहे, “हे जिव्हे, उद्घोष कर.”
आराधनेत साष्टांग दंडवत घालून,
पाहा, या पवित्र प्रसादाला आपण वंदन करू या!
पाहा, जुने विधी मागे सरतात,
आणि कृपेचे नवे विधी प्रस्थापित होतात;
श्रद्धा सारी उणीव भरून काढते,
जिथे दुर्बल इंद्रिये तोकडी पडतात.
सनातन पित्याला,
स्वर्गात राज्य करणाऱ्या पुत्राला,
आणि पवित्र आत्म्याला, जो
त्या दोघांपासून सनातन रीतीने निःसृत होतो,
तारण, सन्मान, आशीर्वाद,
सामर्थ्य आणि अनंत महिमा असोत. आमेन.
येशूच्या पवित्र हृदयाची नोव्हेना
नोव्हेनेसाठी सुचवलेला कालावधी: 3 – 11 जून 2026
येशूच्या परमपवित्र हृदयाचा महोत्सव 12 जून 2026 रोजी आहे
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन
अधिक वाचन – ख्रिस्ताच्या परमपवित्र शरीराचा व रक्ताचा महोत्सव





