6 जून 2026
सामान्य काळातील नवव्या आठवड्याचा शनिवार
आजची वाचने
संत नॉर्बर्ट, बिशप—ऐच्छिक स्मरणदिन

विधवेचे छोटे नाणे — चित्रकार: झुआँ झेफेरिनो दा कोस्ता
“आमेन, मी तुम्हाला सांगतो, या गरीब विधवेने दानपेटीत दान टाकणाऱ्या इतर सर्वांपेक्षा अधिक टाकले. कारण त्या सर्वांनी आपल्याकडच्या अतिरिक्त संपत्तीतून दान दिले; पण तिने आपल्या गरिबीतून तिच्याजवळ होते ते सर्व दिले, म्हणजे आपल्या उदरनिर्वाहाचे सारे साधनच दिले.” मार्क 12:43–44
तुम्ही किती उदार आहात? हा प्रश्न सोपा नाही, पण त्यावर विचार करायला हवा. तुमच्या उदारतेत देवाच्या अमर्याद उदारतेचे प्रतिबिंब दिसते का? स्वार्थ आणि लोभ यांच्याशी झगडताना, गरिबी, अनासक्ती आणि प्रेम यांनुसार जगण्याची शुभवर्तमानाची हाक आचरणात आणण्यात तुम्ही कमी पडता का? बहुतेक जण या आदर्शापर्यंत पोहोचत नसावेत. हे मान्य करणे कठीण असले, तरी त्यात प्रामाणिकपणा आणि नम्रता आहे. अशा नम्रतेमुळे स्वर्गीय संपदेचा वर्षाव स्वीकारण्यासाठी आपली अंतःकरणे तयार होतात. ज्या ऐहिक वस्तू किंवा आसक्ती आपण धरून ठेवतो किंवा बाळगू इच्छितो, त्या सर्वांहून ही संपदा कितीतरी श्रेष्ठ आहे.
आजच्या शुभवर्तमानातील प्रसंग येशूंच्या दुःखसहनाच्या अवघ्या काही दिवस आधी घडतो. त्यात येशू लोकांना शास्त्र्यांपासून सावध राहण्यास सांगतात. यापूर्वीच्या एका उपदेशात येशूंनी दाखवून दिले होते की शास्त्र्यांना त्यांच्या दैवी स्वरूपाची फार मर्यादित समज होती आणि ते पवित्र शास्त्राकडे नियमांच्या अतिशय काटेकोर चौकटीतून पाहत होते. आज येशू त्यांच्या भक्तीच्या बाह्य प्रदर्शनाच्या अतिरेकी हव्यासाचा—उदाहरणार्थ, “लांब झगे” आणि सार्वजनिक मानमरातब यांचा—तसेच त्यांच्या लोभाचा, गरिबांकडे केलेल्या दुर्लक्षाचा आणि ढोंगी धार्मिकतेचा निषेध करतात. शेवटी ते गंभीर इशारा देतात: “त्यांना फार कठोर शिक्षा होईल” (पाहा मार्क 12:38–40).
शास्त्री बहुधा स्वतःला फार मोठे समजत असत आणि बाह्य दिखाव्यात एकमेकांवर मात करण्याचा प्रयत्न करत असत. ते उपवास करत, नियमशास्त्राचा त्यांनी लावलेला अर्थ काटेकोरपणे पाळत, लोकांसमोर लांबलचक प्रार्थना म्हणत आणि ज्या धार्मिक वातावरणात त्यांना मोठा मान मिळत असे, ते जोपासत. तरीही येशूंनी प्रेमापोटीच त्यांचा इतक्या कठोर शब्दांत निषेध केला. मंदिराच्या परिसरात असलेल्या इतर कोणापेक्षाही शास्त्र्यांनाच येशूंचे शब्द ऐकण्याची आणि पश्चात्ताप करून देवाकडे वळण्याची अधिक गरज होती. त्यांच्या कानउघाडणीमुळे कदाचित काहींना आपली चूक उमगली असेल; पण बहुतेकांची अंतःकरणे त्यांच्या शब्दांनी अधिकच कठोर झाली. अखेरीस त्यांनी येशूंना क्रूसावर खिळण्याचा कट रचला.
त्याच दिवशी येशूंनी लोकांना आणि त्यांचे बोलणे ऐकत असलेल्या शास्त्र्यांना शिकवले की नियमशास्त्राची पूर्तता प्रेमाने होते, भक्तीचे पोकळ प्रदर्शन वाढवून नव्हे. नियमशास्त्रातील सर्वांत मोठी आज्ञा कोणती, असे एका शास्त्र्याने विचारले तेव्हा येशूंनी सांगितले: “तू आपला प्रभू परमेश्वर ह्याच्यावर पूर्ण अंतःकरणाने, पूर्ण जिवाने, पूर्ण मनाने आणि पूर्ण शक्तीने प्रेम करावे.… जशी तू स्वतःवर प्रीती करतोस तशीच आपल्या शेजाऱ्यावरही प्रीती करावी” (मार्क 12:30–31).
आजच्या उपदेशात येशूंनी लोकांना आणि ऐकत असलेल्या शास्त्र्यांना आपल्या शिकवणीचे प्रत्यक्ष उदाहरण दाखवले. मंदिरातील दानपेटीत दोन छोटी नाणी टाकणाऱ्या एका गरीब विधवेकडे त्यांनी लक्ष वेधले आणि इतर सर्वांपेक्षा तिने “अधिक टाकले” असे सांगितले. तिने दिलेल्या नाण्यांना लेप्ता असे म्हणत (त्यांना काही वेळा “माइट्स” असेही म्हणतात). त्या काळी चलनात असलेली ती सर्वांत कमी मूल्याची नाणी होती. एका लेप्टॉनचे मूल्य एका दिनाराच्या सुमारे 1/128 इतके होते. एक दिनार ही मजुराची एका दिवसाची नेहमीची मजुरी होती. आजच्या हिशोबाने, दिवसाची मजुरी 170 अमेरिकी डॉलर धरली, तर तिच्या दोन नाण्यांची किंमत सुमारे 2.66 अमेरिकी डॉलर होईल. ही रक्कम पाहता अगदी किरकोळ वाटते, पण देवाच्या दृष्टीने तिचे आध्यात्मिक मूल्य अफाट आहे.
देव तुमची उदारता पाहतो तेव्हा तो तुमच्या अंतःकरणात पाहतो आणि तिथे त्याला जे दिसते त्यावरून तिचे मोल ठरवतो. संपत्तीचा किंवा गरिबीचा त्याच्यावर प्रभाव पडत नाही, आणि देणगी किती मोठी आहे यावरूनही तो उदारता मोजत नाही. त्याऐवजी, प्रेम कृतीत उतरवण्याची तुमची तयारी तो पाहतो—“पूर्ण अंतःकरणाने, पूर्ण जिवाने, पूर्ण मनाने आणि पूर्ण शक्तीने” प्रेम करण्याची तयारी. हे प्रेम प्रथम देवावर केले जाते आणि मग शेजाऱ्यावरच्या अढळ प्रेमातून व्यक्त होते. देवाला आणि इतरांना आपण किती द्यावे? त्या गरीब विधवेप्रमाणे आपणही आपल्या “उदरनिर्वाहाचे सारे साधन” दिले पाहिजे; म्हणजे आपण जे काही आहोत आणि जे काही करू शकतो, ते सर्व अर्पण केले पाहिजे. येशूंनी याचीच प्रशंसा केली आणि आपल्याकडूनही त्यांची हीच अपेक्षा आहे.
स्वतःला पूर्णपणे देण्याइतके उदार होण्याची हाक आपल्या सर्वांना दिली आहे. आज या हाकेवर चिंतन करा. आपल्या मर्यादांमुळे जगातील प्रत्येक गरज आपण भागवू शकत नाही—आणि ते आपले कर्तव्यही नाही. देवाची इच्छा पूर्ण करण्यासाठी आपण जे काही आहोत आणि आपल्याजवळ जे काही आहे, ते सर्व त्याला अर्पण करणे हे आपले कर्तव्य आहे. इतके उदार होणे कठीण वाटू शकते; पण आपल्याला होणारे दुःख देण्यातून येत नाही. आपल्या आसक्ती सोडायला विरोध करणाऱ्या उरल्यासुरल्या स्वार्थातून ते येते. तुमच्या अंतःकरणातून, जिवातून, मनातून आणि शक्तीतून सारा स्वार्थ नाहीसा होईल इतके उदार होण्याची कृपा मिळावी म्हणून प्रार्थना करा. असे घडेल तेव्हा देव तुमच्यातील चांगुलपणा पाहील आणि तुम्हाला भरभरून आशीर्वाद देईल.
हे परम उदार प्रभू, तू मला सर्व काही दिले आहेस आणि तुझ्यावर व माझ्या शेजाऱ्यावर असलेल्या प्रेमापोटी ते सर्व तुला परत अर्पण करण्यास तू मला आमंत्रण देतोस. माझे हृदय निःसीम उदारतेच्या कृपेने भरून टाक, म्हणजे मी माझा वेळ, शक्ती आणि साधनसंपत्ती निःसंकोचपणे देईन आणि स्वतःला संपूर्णपणे तुझ्या सेवेसाठी अर्पण करीन. अशा आत्मदानातले शहाणपण मला उमजू दे आणि तुझ्या चांगुलपणाच्या उदारतेची सर कोणालाही येत नाही, असा भरवसा मला ठेवू दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
येशूच्या पवित्र हृदयाची नोव्हेना
नोव्हेनेसाठी सुचवलेला कालावधी: 3 – 11 जून 2026
येशूच्या परमपवित्र हृदयाचा महोत्सव 12 जून 2026 रोजी आहे
आजचे संत – संत नॉर्बर्ट, बिशप
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन




