12 ऑगस्ट 2026
सामान्य काळाच्या एकोणिसाव्या आठवड्यातील बुधवार
आजची वाचने
संत जेन फ्रान्सिस द शांताल, व्रतस्थ धर्मभगिनी — ऐच्छिक स्मृतिदिन
व्हिडिओ
येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाले, “तुझ्या भावाने तुझ्याविरुद्ध पाप केले, तर त्याच्याकडे जा आणि तुम्ही दोघे एकटे असताना त्याची चूक त्याला सांग. त्याने तुझे ऐकले, तर तू आपल्या भावाला परत मिळवलेस. त्याने ऐकले नाही, तर आणखी एक-दोन जणांना बरोबर घेऊन जा, म्हणजे दोन किंवा तीन साक्षीदारांच्या साक्षीने प्रत्येक बाब निश्चित होईल.” मत्तय 18:15–16
बंधुप्रेम अत्यावश्यक आहे. प्रत्येकावर, अगदी आपल्याविरुद्ध पाप करणाऱ्यांवरही, कोणतीही अट न घालता प्रेम करण्याचे आवाहन आपल्याला केले आहे. शिवाय, आपले प्रेम केवळ मनात राहून चालणार नाही; ते कृतीतून दिसले पाहिजे. कधी असे प्रेम करणे सहज जमते. उदाहरणार्थ, देवाने आपल्या हाती सोपवलेल्या मुलाबद्दल आईवडिलांना स्वाभाविकपणे माया वाटते. पण कुटुंबातल्या एखाद्या व्यक्तीने, मित्राने किंवा अनोळखी व्यक्तीने आपल्याविरुद्ध पाप केले, तर त्या व्यक्तीवर निरपेक्ष प्रेम करणे कितीतरी कठीण जाते.
आजच्या शुभवर्तमानात येशू प्रेमाच्या याच कठीण रूपाविषयी बोलतात: “तुझ्या भावाने तुझ्याविरुद्ध पाप केले, तर…” येथे ‘भाऊ’ म्हणजे प्रत्येक व्यक्ती. ख्रिस्तामध्ये आपण सर्व जण एकमेकांचे भाऊ-बहीण आहोत, आपल्या स्वर्गीय पित्याची मुले आहोत; वाट चुकलेलेही त्याचीच मुले आहेत. कोणी आपल्याविरुद्ध पाप केले, तर आपल्या मनाला जखम होणे स्वाभाविक आहे. अशा वेळी आपल्या प्रतिसादात प्रेम नसेल, तर ती जखम चिघळू शकते आणि मनात कटुता, आकस, इतकेच नव्हे तर सूड घेण्याची इच्छाही निर्माण होऊ शकते.
येशू आपल्याला असे प्रेम करण्यास बोलावतात, ज्यामुळे पापाने झालेल्या जखमा कृपेने लवकर भरून येऊ शकतात. होय, वेदना खरी असते आणि जखम होतेच. पण त्या जखमेने आत्माही दूषित व्हायलाच हवा असे नाही. उलट, देवाच्या कृपेने आपली वेदना जखमा भरून येण्याचे साधन बनू शकते, अगदी आपल्याला दुखावणाऱ्या व्यक्तीसाठीही. खरे तर, कोणी आपल्याविरुद्ध पाप केले, तर एका आगळ्या आणि प्रभावी रीतीने आपण देवाच्या दयेचे साधन बनू शकतो आणि पाप करणाऱ्या व्यक्तीला पुन्हा देवाकडे वळण्यास मदत करू शकतो.
हे घडावे म्हणून, कोणी आपल्याविरुद्ध पाप केले तर आपल्या शिष्यांनी आणि आपणही कोणत्या चार टप्प्यांत दया दाखवावी, हे येशू सांगतात. पहिला टप्पा म्हणजे चूक केलेल्या व्यक्तीला एकांतात भेटणे: “त्याच्याकडे जा आणि तुम्ही दोघे एकटे असताना त्याची चूक त्याला सांग.” ही दयेची कृती आहे. घडलेली गोष्ट इतरांना सांगण्याची, तिची वाच्यता करण्याची किंवा बोलून राग मोकळा करण्याची आपली पहिली प्रतिक्रिया असू शकते. पण चूक खरोखरच झाली असली, तरी दुसऱ्याचे दोष अन्यायाने किंवा विनाकारण उघड करण्याचे पाप टाळण्याची काळजी आपण घेतली पाहिजे. प्रभूने दाखवलेला मार्ग त्या व्यक्तीचा मान राखतो. तिला लाजवणे नव्हे, तर तिने पश्चात्ताप करून पापापासून वळावे, हा त्याचा हेतू आहे.
दुसरा टप्पा असा: एकांतात बोलूनही काही साधले नाही, तर आणखी एक-दोन जणांना बरोबर घेऊन पुन्हा त्या व्यक्तीकडे जावे. यहुदी धर्मनियमानुसार, दोन किंवा तीन साक्षीदारांच्या साक्षीने एखादी बाब कायदेशीररीत्या सिद्ध होत असे. येशू या परंपरेचा आधार घेतात तो त्या व्यक्तीचा अपमान करण्यासाठी नव्हे, तर उपस्थित केलेला मुद्दा योग्य आहे हे स्पष्ट करण्यासाठी आणि जीवन बदलून देवाकडे वळण्याचे आवाहन अधिक ठाम करण्यासाठी. अशा रीतीने दयाही अधिक ठामपणे दाखवली जाते.
तिसरा टप्पा असा: ती व्यक्ती अजूनही पश्चात्ताप करण्यास नकार देत असेल, तर येशू म्हणतात, “ख्रिस्तसभेला सांगा.” तारणाचा संस्कार या नात्याने ख्रिस्तसभा सत्य आणि दया या दोन्हींची अंतिम रक्षक आहे. आपल्या मेंढपाळाच्या अधिकाराने ती आध्यात्मिक शिस्त लावू शकते. तिचा हेतू दोषी ठरवणे नव्हे, तर पाप करणाऱ्या व्यक्तीला तिच्या कृत्यांची गंभीरता जाणवून देणे आणि तिला पश्चात्ताप करून देवाकडे वळण्यास बोलावणे हा आहे. योग्य परिस्थितीत, आईवडील किंवा आजीआजोबा यांच्यासारखे ख्रिस्तसभेचे सदस्यही आपापल्या भूमिकेच्या मर्यादेत हे काम करू शकतात.
शेवटी, “त्याने ख्रिस्तसभेचेही ऐकण्यास नकार दिला, तर तुम्ही एखाद्या परराष्ट्रीयाशी किंवा जकातदाराशी जसे वागाल, तसे त्याच्याशी वागा.” हे त्या व्यक्तीचा द्वेष करण्याचे किंवा तिला झिडकारण्याचे आवाहन नाही. उलट, ती स्वतःच कृपेच्या सहभाजितेतून बाहेर पडली आहे, हे मान्य करणे आहे. या टप्प्यावरही प्रेम कायम राहते: आपण त्या व्यक्तीसाठी प्रार्थना करतो, तिच्यावर प्रेम करतो आणि देवाच्या कृपेने तिला नवजीवन मिळेल, त्या क्षणाची वाट पाहतो. असे वागण्याचा हेतू त्या व्यक्तीला दोषी ठरवणे नव्हे, तर देवाच्या दयेने आणि न्यायाने तिला पुन्हा देवाकडे बोलावणे हा आहे.
इतरांनी तुमच्याविरुद्ध पाप केले, तर तुम्हाला कोणती दया दाखवण्यास बोलावले आहे, यावर आज चिंतन करा. मनातल्या जखमांचा विचार करा: त्या कृपा अनुभवण्याची संधी ठरल्या आहेत की त्यांतून मनात आकस निर्माण झाला आहे? भाऊ किंवा बहीण चुकल्यावर ती चूक कशी दाखवून द्यावी, याचा स्पष्ट मार्ग आपल्या प्रभूने दाखवला आहे. कठोरपणे किंवा दोष लावत नव्हे, तर प्रेमाने, सौम्यपणे आणि ठामपणे त्या मार्गावर चालण्याचे बळ मिळावे म्हणून प्रार्थना करा. तुमच्या जखमा इतरांच्या जखमा भरून येण्याचे माध्यम होऊ द्या. तुमच्यातून ख्रिस्ताची दया इतरांपर्यंत पोहोचू द्या, जेणेकरून ते पुन्हा देवाकडे वळतील. अशा रीतीने तुम्ही आपल्या भावाला किंवा बहिणीला परत मिळवाल आणि स्वतःही पवित्रतेत वाढाल.
हे परमदयाळू येशू, प्रत्येक पापी तुझ्याकडे परत यावा आणि त्याला पुन्हा तुझी कृपा लाभावी, अशी तुझी इच्छा आहे. जेव्हा कोणी माझ्याविरुद्ध पाप करतो, तेव्हा तुझ्या हृदयातील ही इच्छा माझ्याही हृदयात जागव, म्हणजे मी कधीही सूड घेण्याचा प्रयत्न न करता प्रेमाने वागेन. इतरांसाठी, विशेषतः ज्यांनी माझ्याविरुद्ध सर्वांत गंभीर पाप केले आहे त्यांच्यासाठी, मी तुझ्या दयेचे प्रभावी साधन बनावे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
आजचे संत – संत जेन फ्रान्सिस द शांताल, धर्मभगिनी
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन





