11 ऑगस्ट 2026
संत क्लारा, कुमारी, यांचे स्मरण
आजची वाचने
सामान्य काळातील एकोणिसाव्या आठवड्याच्या मंगळवारची वाचने
मुलांमध्ये येशू, व्हिर्जिनिओ मॉन्ती यांचे चित्र
व्हिडिओ
शिष्य येशूजवळ आले आणि त्यांनी विचारले, “स्वर्गाच्या राज्यात सर्वांत मोठा कोण?” येशूने एका लहान मुलाला जवळ बोलावले, त्यांच्यामध्ये उभे केले आणि म्हटले, “मी तुम्हाला खरे सांगतो, तुम्ही आपली वाट बदलून लहान मुलांसारखे झाल्याशिवाय स्वर्गाच्या राज्यात प्रवेश करणार नाही. जो कोणी या मुलासारखा नम्र होतो, तोच स्वर्गाच्या राज्यात सर्वांत मोठा आहे. आणि जो कोणी अशा एखाद्या मुलाचा माझ्या नावाने स्वीकार करतो, तो माझाच स्वीकार करतो.” मत्तय 18:1–5
आजच्या शुभवर्तमानातून स्पष्ट होते की दैवी तर्क जगाची गृहीतके उलथवून टाकतो आणि देवाच्या मार्गांचे सौम्य वैभव उलगडून दाखवतो. देव आपल्याला जे स्वर्गीय थोरपण देऊ इच्छितो, त्यासाठी जगाचे शहाणपण आणि मोठे होण्याच्या आपल्या महत्त्वाकांक्षा बाजूला सारल्या पाहिजेत.
शिष्यांनाही मोठे होण्याची महत्त्वाकांक्षा होती. “स्वर्गाच्या राज्यात सर्वांत मोठा कोण?” या त्यांच्या प्रश्नातून दिसते की ते अजूनही जगाच्या दृष्टीने विचार करत होते. स्वर्गातही मानमरातब आणि दर्जा यांनुसार उच्च-नीच स्थान असेल, अशी त्यांची कल्पना होती. त्यांच्या प्रश्नामागची धारणा चुकीची असली, तरी येशू त्यांना कठोरपणे खडसावत नाही. त्याऐवजी तो एका कृतीतून शिकवतो: एका लहान मुलाला बोलावून तो त्यांच्यामध्ये उभे करतो.
कृतीतून दिलेला हा धडा त्यांना चकित करणारा ठरला असता. त्या काळच्या समाजात मुलांना महत्त्वाचे मानले जात नव्हते. त्यांना कायदेशीर स्थान नव्हते, अधिकार नव्हते आणि समाजातही त्यांची फारशी दखल घेतली जात नव्हती. बालमृत्यूचे प्रमाण जास्त असल्यामुळे, मूल जरा जाणते होईपर्यंत—साधारण बारा वर्षांचे होईपर्यंत—त्याला माणूस म्हणून पूर्ण मान दिला जात नसे. त्यामुळे पुन्हा “लहान मुलांसारखे व्हावे” असे कोणत्याही प्रौढ व्यक्तीला वाटले नसते.
अर्थात, येशू आपल्या शिष्यांना पुन्हा अपरिपक्व व्हायला सांगत नव्हता. उलट, त्यांनी “आपली वाट बदलून लहान मुलांसारखे व्हावे,” असे तो सांगत होता. या उताऱ्यात “वाट बदलणे” असा अनुवाद केलेला शब्द दिशा पूर्णपणे बदलण्याचा, म्हणजेच अंतःकरण आणि विचार यांचे परिवर्तन होण्याचा, अर्थ सूचित करतो. या परिवर्तनात नम्रता, दुसऱ्यावर अवलंबून राहण्याची तयारी, विश्वास आणि साधेपणा येतात. लहान मूल आपल्याला कोणाचीही गरज नाही असा आव आणत नाही. ते मोकळेपणाने स्वीकारते, शिकते, विश्वास ठेवते आणि प्रेम करते. गर्विष्ठ लोक स्वर्गाच्या राज्यात प्रवेश करू शकत नाहीत, कारण गर्व आत्म्याला कृपेपासून दूर करतो; नम्रता मात्र आत्म्याला दैवी जीवनासाठी खुले करते.
शिष्यांच्या मनात मोठे होण्याची जी ओढ होती, तिचाच आधार घेऊन येशू त्यांना आपले वचन ऐकण्याचे आणि त्याला प्रतिसाद देण्याचे आवाहन करतो: “जो कोणी या मुलासारखा नम्र होतो, तोच स्वर्गाच्या राज्यात सर्वांत मोठा आहे.” स्वर्गीय थोरपण नेमके कशात आहे किंवा येशूने जवळ घेतलेल्या त्या मुलासारखे नम्र होणे म्हणजे काय, हे कदाचित शिष्यांना अजून उमगले नसेल. तरीही त्यांना मोठे व्हायचे होते. त्यांची इच्छा चुकीच्या दिशेने असली, तरी तिला आवाहन करून येशू त्यांच्यात आपले वचन ऐकण्याची आणि शिकवण आचरणात आणण्याची प्रेरणा जागवतो. त्यामुळे नम्रतेचे महत्त्व त्यांना अचानक जाणवले असेल. तिच्याविषयी विचार करावा, अधिक जाणून घ्यावे आणि ती आपल्यात यावी अशी इच्छा करावी, असे त्यांना वाटले असेल.
त्याचप्रमाणे, आपल्यापैकी प्रत्येकाच्या मनात अनेक महत्त्वाकांक्षा असतात. काही चांगल्या, काही वाईट, तर काही ना चांगल्या ना वाईट. येशू स्वतः “स्वर्गाच्या राज्यात सर्वांत मोठे” होण्याविषयी बोलतो, म्हणून ती इच्छा आपल्या अंतःकरणात रुजवायला आपण संकोच करू नये. अनेक थोर संतांनी आणि गूढानुभवी साधकांनी शिकवले आहे की स्वर्गातही श्रेणी आहेत. याचा अर्थ संत आणि देवदूत यांना देवाच्या सान्निध्याचा अनुभव वेगवेगळ्या प्रमाणात येतो. प्रत्येक संत आणि देवदूत देवाचे परमानंददायी दर्शन घेतो आणि अनंतकाळ परिपूर्ण आनंद अनुभवतो. तरी या जीवनात ज्यांनी सर्वाधिक नम्रता साधली, त्यांना देवाच्या स्वरूपाच्या रहस्यात अधिक खोलवर नेले जाते. त्यांना देवाचे अधिक स्पष्ट ज्ञान होते आणि प्रेमाचा अधिक उत्कट अनुभव येतो. म्हणूनच येशूने आपल्या डोंगरावरील प्रवचनात “स्वर्गात संपत्ती साठवा” असे शिकवले (पाहा मत्तय 6:19–21). ही संपत्ती मिळवण्याचा सर्वांत महत्त्वाचा मार्ग म्हणजे नम्रता: गर्व आणि पाप यांपासून दूर वळणे, लहान होणे, देवावर अवलंबून राहणे, त्याच्यावर विश्वास ठेवणे आणि साधेपणाने जगणे.
आज तुमच्या अंतःकरणात खोलवर असलेल्या महत्त्वाकांक्षांवर चिंतन करा. देवाच्या दृष्टीने थोर व्हावे, अशी तुमची इच्छा आहे का? असेल, तर दैवी तर्कातील हा विरोधाभास स्वीकारा. स्वर्गीय वैभवाच्या उंचीवर नेणारी वाट नम्रपणे लहान होण्यात सापडते. जगाच्या नव्हे, तर देवाच्या मापाने थोर होण्याची इच्छा बाळगा. स्वतः लहान व्हा, म्हणजे देव तुम्हाला उंचावेल.
हे सर्व थोरपणाच्या प्रभू, तुझे वैभव, सामर्थ्य आणि पावित्र्य आमच्या कल्पनेच्याही पलीकडे आहे; तरीही तू आम्हाला तुझ्या दैवी जीवनात सहभागी होण्यास बोलावतोस. माझी तुला विनंती आहे: जगाच्या मापाने नव्हे, तर तुझ्या मापाने थोर होण्याच्या इच्छेने माझे अंतःकरण भरून टाक. मला लहान मुलासारखे नम्र होण्यास मदत कर. तुझ्यावर अवलंबून राहायला, तुझ्यावर विश्वास ठेवायला, लहान व्हायला आणि साधेपणाने जगायला मला शिकव, म्हणजे तुझ्या दृष्टीने मला थोरपण लाभेल. तुझ्यावर आणि इतरांवर मोकळेपणाने आणि कोणतीही अट न घालता प्रेम करायला मला शिकव, म्हणजे माझ्या प्रेमातून स्वर्गात विपुल संपत्ती साठेल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
आजचे संत – संत क्लारा, कुमारी
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन




