31 ऑगस्ट 2026
सामान्य काळातील बाविसाव्या आठवड्याचा सोमवार
आजची वाचने
नाझरेथजवळील टेकडीचा कडा, चित्रकार: जेम्स तिसो
व्हिडिओ
हे ऐकताच सभास्थानातील सर्व लोक संतापाने भरून गेले. ते उठले, त्यांनी त्याला गावाबाहेर हाकलले आणि ज्या टेकडीवर त्यांचे गाव वसले होते तिच्या कड्यापाशी नेले, जेणेकरून त्याला डोके खाली करून कड्यावरून फेकून देता येईल. पण तो त्यांच्यामधून वाट काढून निघून गेला. लूक 4:28–30
आपल्या प्रभूच्या सार्वजनिक सेवाकार्याची ही सुरुवात आपल्याला अंतर्मुख करणारी आहे. यार्देन नदीत बाप्तिस्मा घेतल्यानंतर आणि कफर्णहूम हे आपल्या सेवाकार्याचे केंद्र केल्यानंतर थोड्याच काळात येशूने शिष्यांना बोलावण्यास आणि सामर्थ्यशाली चमत्कार करण्यास सुरुवात केली. त्याच्या उपदेशाची आणि तो आजाऱ्यांना बरे करीत असल्याची बातमी झपाट्याने पसरली आणि त्याचे गाव नाझरेथ येथेही पोहोचली.
येशू नाझरेथला परतला, तेव्हा लहानपणापासून त्याला ओळखणाऱ्या लोकांनी जे पाहिले, त्यासाठी ते तयार नव्हते. सभास्थानात तो उभा राहिला आणि त्याने यशया संदेष्ट्याच्या ग्रंथाच्या गुंडाळीतून वाचले. तो उतारा मशीहाविषयी होता. गरिबांना शुभवार्ता देण्यासाठी, बंदिवानांना मुक्ती देण्यासाठी, आंधळ्यांना दृष्टी देण्यासाठी आणि पीडितांना सोडवण्यासाठी आत्म्याने अभिषिक्त केलेला तो येईल, असे त्यात भाकीत केले होते. वाचून झाल्यावर येशू खाली बसला आणि गंभीरपणे म्हणाला, “तुम्ही ऐकत असतानाच धर्मग्रंथातील हा उतारा आज पूर्ण झाला आहे.” या शब्दांनी आपणच दीर्घकाळ ज्याची वाट पाहिली जात होती तो मशीहा आहोत, हे त्याने प्रकट केले.
सुरुवातीला त्याच्या कृपापूर्ण शब्दांनी लोक थक्क झाले. पण त्या विस्मयाची जागा लवकरच संभ्रमाने आणि मग वैरभावनेने घेतली. “हा योसेफचा मुलगा नाही काय?” असे त्यांनी विचारले. आत्ताच अनुभवलेला दैवी अधिकार आणि अनेक वर्षांपूर्वीपासून त्यांच्या ओळखीचा असलेला तो साधा मनुष्य, या दोन्ही गोष्टींचा मेळ त्यांना घालता आला नाही. अतिपरिचयातून त्यांच्यात अवज्ञा निर्माण झाली. मानवी तर्क आणि अहंकार यांच्या बंधनात अडकलेली त्यांची अंतःकरणे आपल्यासमोर उभे असलेले दैवी रहस्य स्वीकारू शकली नाहीत.
त्यांच्या मनातले विचार जाणून येशूने त्यांच्या मनातील न बोलून दाखवलेल्या मागणीला उत्तर दिले: त्याने इतर ठिकाणी केलेले चमत्कार नाझरेथमध्येही पाहण्याची त्यांची इच्छा होती. पण त्याने त्यांना कोणतेही चिन्ह दिले नाही. त्याऐवजी त्याने त्यांना सत्य सांगितले. एलिया आणि एलिशा यांच्या काळात देवाचे आशीर्वाद इस्राएली लोकांना नव्हे, तर परराष्ट्रीयांना—सारेप्ता येथील एका विधवेला आणि सिरियातील एका कुष्ठरोग्याला—मिळाले होते, याची त्याने आठवण करून दिली. या तुलनेने त्यांच्या राष्ट्रीय अभिमानाला जबर धक्का बसला आणि देवाची कृपादृष्टी कोणावर असते याविषयीचे त्यांचे समज कोलमडले. त्याची कानउघाडणी नम्रपणे स्वीकारण्याऐवजी ते संतापाने भरून गेले. ज्याला ते एकेकाळी आपला शेजारी आणि कारागीर म्हणून ओळखत होते, त्याचाच जीव घेण्याचा जमावाने प्रयत्न केला. तरीही येशूला कोणी हात लावू शकले नाही; तो “त्यांच्यामधून वाट काढून निघून गेला.”
हे घडणार आहे, हे येशूला नक्कीच माहीत होते. आपल्या दैवी ज्ञानाने त्याने लोकांची प्रतिक्रिया आधीच ओळखली होती. आणि एका गूढ रीतीने त्याने स्वतःच ती प्रतिक्रिया उघड होऊ दिली, असेही दिसते. का? कारण हे पवित्र आव्हान म्हणजे दयेची कृती होती. त्यांच्या अंतःकरणांचा कठोरपणा उघड करून येशूने त्यांना स्वतःच्या अहंकाराला सामोरे जाण्याची, पश्चात्ताप करून देवाकडे वळण्याची आणि सत्याचा स्वीकार करून देवाचे राज्य स्वीकारण्याची संधी दिली.
पुढील काही महिन्यांत आणि वर्षांत नाझरेथच्या अनेक लोकांना या पहिल्या भेटीचा लाभ झाला असावा. येशू नाझरेथ सोडून गेल्यानंतरही गावात त्याचीच चर्चा होत राहिली, यात फारशी शंका नाही. तो पुन्हा तिथे आला, अशी नोंद नाही. तरीही त्याचे सार्वजनिक सेवाकार्य चालू असताना त्याला नाकारणाऱ्या लोकांच्या कानांवर त्याच्या अधिकारवाणीने केलेल्या उपदेशाची आणि चमत्कारांची बातमी पडत राहिली असावी. त्याला स्वतः पाहण्यासाठी काही जण कफर्णहूमसारख्या जवळच्या गावांतही गेले असतील. तिथे त्याला पाहिल्यावर आपण त्याला आधी नाकारले होते, या गोष्टीला त्यांना नव्याने सामोरे जावे लागले असेल. त्यांच्यासमोर निवड होती: पश्चात्ताप करून विश्वास ठेवायचा, किंवा कटुता आणि संभ्रम यांत अधिकाधिक गुरफटत जायचे. नाझरेथचा येशू एकतर मशीहा होता किंवा खोटा संदेष्टा होता. मधला मार्ग नव्हता.
येशू आजही किती गूढ रीतीने लोकांच्या अंतःकरणांना, आणि तुमच्याही अंतःकरणाला, आव्हान देतो, यावर आज चिंतन करा. कधीकधी त्याचे वचन आपल्याला अस्वस्थ करते, ते कठोर आहे म्हणून नव्हे, तर ते सत्य आहे आणि ते स्वीकारून स्वतःमध्ये बदल घडवण्याची आपली तयारी नसते म्हणून. नाझरेथचे लोक आपल्याला शिकवतात की त्यांच्याप्रमाणेच आपलाही अहंकार कधीकधी डिवचला जाण्याची गरज असते, जेणेकरून तो आपल्याला दिसेल आणि आपण त्याचा त्याग करू शकू. त्या प्रसंगानंतर नाझरेथच्या लोकांचे काय झाले असेल याचा विचार करताना त्यांच्यात स्वतःला पाहा. स्वीकारायला कठीण आणि आपल्याला नम्र करणाऱ्या सत्यांना तुम्ही कधी वैरभावनेने प्रतिसाद देता का, हे ओळखा. काळाला आणि देवाच्या कृपेला तुमचे अंतःकरण बरे करू द्या, म्हणजे तुम्ही पश्चात्ताप करून देवाकडे वळाल आणि तुम्हाला नम्र करणाऱ्या येशूच्या या पवित्र आव्हानाबद्दल तुमची कृतज्ञता वाढेल.
हे माझ्या प्रभू, तू मला आव्हान देतोस आणि माझ्या अंतःकरणाचा ठाव घेतोस. जेव्हा मी तुझ्या वचनाला विरोध करतो, तेव्हा दयेने माझ्या अंतःकरणाला जागे कर. माझ्या अहंकाराला मला सामोरे जायला लाव, माझे आंधळेपण मला दाखव आणि पश्चात्ताप करून तुझ्याकडे वळण्यास मला बोलाव. मी तुला कधीही नाकारू नये, तर तू माझ्यासमोर ठेवलेल्या सत्यापुढे नेहमी विश्वासाने शरण जावे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन




