१ सप्टेंबर २०२५
सामान्य काळातील बाविसाव्या आठवड्याचा सोमवार
आजची वाचने
जेम्स टिसो, सार्वजनिक मालकीची कलाकृती, विकिमीडिया कॉमन्सच्या सौजन्याने
हे ऐकताच सभास्थानातील सर्व लोक संतापाने भरून गेले. ते उठले, त्यांनी त्याला गावाबाहेर हाकलले आणि ज्या टेकडीवर त्यांचे गाव वसले होते तिच्या कड्यापाशी नेले, जेणेकरून त्याला डोके खाली करून कड्यावरून फेकून देता येईल. पण तो त्यांच्यामधून वाट काढून निघून गेला. लूक 4:28–30
येशू ज्या गावात लहानाचा मोठा झाला, तिथल्या लोकांनी त्याला ओळखत असूनही आपल्या प्रभूला इतकी कठोर प्रतिक्रिया दिली, यावर विश्वास ठेवणे कठीण आहे. येशू नुकताच सभास्थानात गेला होता. तिथे त्याने यशया संदेष्ट्याच्या ग्रंथातून वाचले होते की “प्रभूचा आत्मा” त्याच्यावर होता आणि तो “बंदिवानांना मुक्तीची घोषणा करण्यासाठी” आला होता. येशूचे कार्य स्पष्ट होते. तो मशीहा होता. संदेष्ट्यांच्या शिकवणीची पूर्तता व्हावी म्हणून पित्याने त्याला पाठवले होते. तरीही लोकांनी येशूला इतक्या टोकाला जाऊन नाकारले की त्यांनी त्याला गावाबाहेर हाकलले आणि ठार मारण्यासाठी गावाजवळच्या कड्यावरून खाली ढकलण्याचा प्रयत्न केला. येशूविषयी लोकांच्या मनात इतक्या टोकाच्या भावना कशा उमटल्या, हे समजून घेणे खरोखर कठीण आहे. काही जण येशूवर उत्कट प्रेम करू लागले, तर इतर जण त्याच्यावर इतके संतापले की ते त्याचा जीव घेण्यास टपले.
अनेकांच्या मनात उमटलेल्या या टोकाच्या भावना आपल्याला एक गोष्ट सांगतात: येशूचे शब्द आपण खरोखर ऐकतो, तेव्हा त्याच्याविषयी उदासीन राहणे आपल्याला शक्य होत नाही. येशूकडे दुर्लक्ष केले की उदासीनता येते. पण त्याचे बोलणे ऐकून ते समजून घेतले, तर त्याचा संदेश आपल्याकडून प्रतिसाद मागतो, हे स्पष्ट होते. त्याचा संदेश ऐकताना आपण त्याचा पूर्णपणे स्वीकार केला नाही, तर त्याला आणि त्याच्या सर्व शिकवणीला नाकारण्याचा मोह आपल्याला होईल.
येशूला आपल्याही बाबतीत हेच करायचे आहे. त्याला आपल्याकडून प्रतिसाद हवा आहे. आपण प्रथम त्याचे ऐकावे, त्याचा संदेश किती मूलगामी आहे हे समजून घ्यावे आणि मग निवड करावी, अशी त्याची इच्छा आहे. आपण उत्कटतेने आणि उत्साहाने त्याचे अनुसरण करावे, तो जे काही शिकवतो त्या सर्वांवर विश्वास ठेवावा आणि त्यानुसार आपले जीवन मुळापासून बदलावे, अशी त्याची इच्छा आहे. पण आपण बदलायला तयार नसलो, तर येशूचे शब्द आपल्यासमोर आव्हान उभे करतील आणि आपल्याकडून प्रतिक्रिया उमटेल.
आजही याचे एक उदाहरण अनेकदा पाहायला मिळते. एखादी किशोरवयीन किंवा तरुण व्यक्ती वाट चुकू लागली, तर तिच्यावर प्रेम करणारे आई किंवा वडील तिला त्याची जाणीव करून देतात. अशा वेळी तिच्याकडून कधीकधी तीव्र प्रतिक्रिया येते. प्रेमाने सत्य समोर ठेवले, तरी अनेकदा भावना उफाळून येतात. पण हे नेहमीच वाईट असते असे नाही. अशा वेळी पालकांना माघार घेऊन तडजोड करण्याचा मोह होतो. पण येशू आपल्या गावकऱ्यांशी असा वागला नाही. त्याने प्रेमाने सत्य सांगितले आणि त्यांची प्रतिक्रिया स्वीकारली. आपल्या आयुष्यातील लोकांच्या बाबतीतही असेच आहे. कधीकधी इतरांना जे सत्य ऐकण्याची गरज आहे, ते कटू असले तरी आपण ते प्रेमाने सांगितले पाहिजे. ते आपल्यावर भडकतील हे माहीत असले, तरीही ते सांगितले पाहिजे. करुणेने त्यांच्यासमोर सत्य ठेवून त्यांना आव्हान दिले, तर अखेरीस ते सत्य स्वीकारतीलही. त्या दिवशी संतापाच्या भरात येशूचा जीव घेण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या गावकऱ्यांचे पुढे काय झाले, हे आपल्याला माहीत नाही. पण त्यांच्या मनात उमटलेल्या त्या तीव्र भावनांनीच अखेरीस त्यांना सत्याकडे नेले असण्याची शक्यता आहे.
आपल्या गावकऱ्यांच्या श्रद्धेच्या अभावाबद्दल येशू त्यांच्याशी थेट बोलला आणि त्यांना आव्हान दिले. असे करताना त्याने दाखवलेल्या धैर्यावर आणि प्रेमावर आज चिंतन करा. त्यांना उदासीनतेतून बाहेर काढण्यासाठी त्याने दिलेले हे आव्हान त्याच्या दयेची कृती होती, हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करा. तुमच्या जीवनात कोणत्या बाबतीत तुम्हाला अशा आव्हानाची गरज आहे का? कोणत्या गोष्टींना तुम्ही तीव्रपणे, अगदी संतापानेही, प्रतिक्रिया दिली आहे का? आपल्या प्रभूवर संतापलेल्या त्या गावकऱ्यांपैकी आपणही एक आहोत, अशी कल्पना करून पाहा. येशूने तुम्हाला जे सांगितले, त्याला तुम्ही कुठे नकारात्मक प्रतिक्रिया दिली आहे का, हे प्रामाणिकपणे तपासायला तयार राहा. येशूला तुमच्याद्वारे त्याचा प्रेमाचा सुस्पष्ट संदेश दुसऱ्या कोणापर्यंत आणि कसा पोहोचवायचा असेल, याचाही विचार करा. तो संदेश लगेच स्वीकारला जाणार नाही हे माहीत असले, तरीही याचा विचार करा. येशूने आपल्या गावच्या लोकांना त्यांच्या उदासीनतेतून बाहेर काढण्याचा प्रयत्न केला. त्याचे अनुकरण करता यावे म्हणून धैर्य, करुणा, स्पष्टता आणि प्रेम यांसाठी प्रार्थना करा.
हे मला आव्हान देणाऱ्या माझ्या प्रभू, तुझ्या सर्व लेकरांनी पूर्ण अंतःकरणाने तुझ्याकडे वळावे, अशी तुझी इच्छा आहे. आम्हाला सुधारण्यासाठी तू दिलेल्या शिक्षा म्हणजे तुझ्या दयेची कृत्ये आहेत; त्यांचा हेतू आम्हाला उदासीनतेतून बाहेर काढणे हा आहे. आज मला जी सत्ये ऐकण्याची गरज आहे, ती मला सांग. तुझे पवित्र वचन इतरांपर्यंत, विशेषतः माझ्या स्वतःच्या कुटुंबीयांपर्यंत, पोहोचवण्यासाठी माझा उपयोग कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन




