29 सप्टेंबर 2026
संत मिखाएल, गाब्रिएल आणि राफाएल या प्रमुख देवदूतांचा सण
कमानीखालच्या पटात तीन महादूतांचे दर्शन घडवणारे मोझेकचित्र, गिबेर-मार्तँ यांची कलाकृती
महादूत, लुदोविक यांची कलाकृती
नाथानाएल आपल्याकडे येत आहे हे पाहून येशू त्याच्याविषयी म्हणाला, “पाहा, हा इस्राएलचा खरा पुत्र आहे. त्याच्यात कपट नाही.” नाथानाएलने त्याला विचारले, “तुम्ही मला कसे ओळखता?” येशूने त्याला उत्तर दिले, “फिलिपने तुला बोलावण्यापूर्वी मी तुला अंजिराच्या झाडाखाली पाहिले होते.” नाथानाएल त्याला म्हणाला, “रब्बी, तुम्ही देवाचे पुत्र आहात; तुम्ही इस्राएलचे राजे आहात.” योहान 1:47–49
पवित्र शास्त्रात ज्या स्वर्गीय आत्म्यांची नावे दिली आहेत, ते केवळ तीनच आहेत: मिखाएल, गाब्रिएल आणि राफाएल. आज आपण त्यांचा सण साजरा करतो. स्वर्गातील देवदूत हे शुद्ध आत्मे आहेत आणि प्रत्येकाची स्वतःची वेगळी व शाश्वत ओळख आहे. पवित्र शास्त्रात दिलेल्या त्यांच्या नावांतून मानवजातीसाठी त्यांच्यावर सोपवलेले विशिष्ट कार्य उलगडते. हे तीन महादूत जीवात्म्यांच्या कल्याणासाठी देवाच्या इच्छेचे पूर्ण आज्ञापालन करून आपले स्वर्गीय कार्य पार पाडतात. त्या कार्यातून ते देवाचे सामर्थ्य, त्याचे सान्निध्य आणि त्याची दया प्रकट करतात.
मिखाएल या नावाचा अर्थ “देवासारखा कोण आहे?” असा होतो. उत्तराची अपेक्षा नसलेल्या या प्रश्नातून त्याची भूमिका स्पष्ट होते: सैतानाच्या गर्वापुढे तो देवाच्या गौरवाचा महान रक्षक म्हणून उभा राहतो. त्याने लुसिफरला स्वर्गातून खाली फेकले आणि आजही तो चर्चचे रक्षण करतो.
गाब्रिएल या नावाचा अर्थ “देव माझे सामर्थ्य आहे” असा होतो. तो दैवी रहस्यांची वार्ता देणारा दूत आहे. विशेषतः, देवाच्या पुत्राच्या देहधारणेची घोषणा करण्यासाठी त्याला धन्य कुमारी मरियेकडे पाठवण्यात आले. देवाची योजना पूर्ण करण्यासाठी ज्यांना पाचारण केले जाते, त्यांना तो बळ देतो, जसे त्याने मरिया आणि जखऱ्या यांना दिले.
राफाएल या नावाचा अर्थ “देव बरे करतो” असा होतो. तोबीतच्या पुस्तकात तो मार्गदर्शक आणि रोग बरे करणारा दूत आहे. शरीराला आणि आत्म्याला पुन्हा स्वास्थ्य लाभावे म्हणून त्याला पाठवण्यात आले. त्याच्या कार्यातून दिसते की आपल्या वाटचालीत आपल्यासोबत राहून शरीराला आणि आत्म्याला बरे करण्याची देवाची इच्छा आहे.
आजच्या शुभवर्तमानातून आपल्या जीवनात आणि ख्रिस्ताचे गूढ शरीर असलेल्या चर्चच्या जीवनात देवदूतांची काय भूमिका आहे, याची सखोल जाणीव होते. या उताऱ्यात नाथानाएलच्या पाचारणाचे वर्णन आहे. समदर्शी शुभवर्तमानांतील बार्थोलोमय हाच नाथानाएल मानला जातो. फिलिपच्या आमंत्रणावरून नाथानाएल येशूकडे येतो, तेव्हा येशू लगेच एक भविष्यसूचक सत्य सांगतो: “पाहा, हा इस्राएलचा खरा पुत्र आहे.”
अधिक खोल अर्थाने पाहिले तर, इस्राएलचा खरा पुत्र स्वतः ख्रिस्तच आहे. तो मानवपुत्र आहे, दावीदाच्या वंशात जन्मलेला आणि देवाने ज्याला इस्राएल हे नाव दिले त्या कुलपिता याकोबाचा वंशज आहे. नाथानाएलला इस्राएलचा खरा पुत्र म्हणताना येशू केवळ त्याचे त्या वेळचे खुले आणि प्रामाणिक अंतःकरण दाखवत नाही, तर पुढे तो कोण होणार आहे हेही प्रकट करतो. कालांतराने ख्रिस्ताचे दुःखसहन, पुनरुत्थान आणि स्वर्गारोहण यांचा साक्षीदार झाल्याने, तसेच पेंटेकॉस्टच्या दिवशी झालेल्या पवित्र आत्म्याच्या वर्षावातून आणि प्रेषित म्हणून केलेल्या सेवाकार्यातून, नाथानाएल ख्रिस्ताशी खऱ्या अर्थाने एकरूप झाला. त्याच्यात असे परिवर्तन झाले की ख्रिस्त स्वतः त्याच्यात जगत होता आणि कार्य करत होता.
येशू पुढे म्हणतो: “मी तुला अंजिराच्या झाडाखाली पाहिले असे सांगितले म्हणून तू विश्वास ठेवतोस काय? याहूनही मोठ्या गोष्टी तू पाहशील… स्वर्ग उघडलेला आणि देवाचे दूत मानवपुत्रावर चढताना व उतरताना तुम्ही पाहाल” (योहान 1:50–51). यात उत्पत्ती 28:12 मधील याकोबाच्या स्वप्नाचा संकेत आहे. त्या स्वप्नात त्याला पृथ्वीपासून स्वर्गापर्यंत पोहोचणारी एक शिडी दिसली आणि तिच्यावरून देवदूत चढत-उतरत होते.
तो भविष्यसूचक दृष्टान्त ख्रिस्तामध्ये पूर्ण झाला. ती शिडी म्हणजे स्वतः ख्रिस्त, स्वर्ग आणि पृथ्वी यांच्यातील एकमेव मध्यस्थ. गाब्रिएलने देहधारणेची घोषणा केली, तेव्हा या पूर्ततेची सुरुवात झाली. येशूच्या पृथ्वीवरील संपूर्ण जीवनात देवदूतांचे सेवाकार्य चालू राहिले. वाळवंटात येशूची परीक्षा झाली त्यानंतर आणि पुन्हा बागेतील त्याच्या मरणवेदनांच्या वेळी या सेवेचा स्पष्ट उल्लेख येतो. पण देवदूतांचे सेवाकार्य ख्रिस्ताच्या पृथ्वीवरील जीवनापुरते मर्यादित नाही; ते त्याचे शरीर असलेल्या चर्चमध्येही चालू आहे. नाथानाएल आणि चर्चचा प्रत्येक सदस्य या गूढ सहभाजित्वात सहभागी आहे. आपण ख्रिस्ताचे तारणकार्य पुढे चालवत असताना देवदूत आपल्या प्रार्थना घेऊन स्वर्गात चढतात आणि देवाची मदत घेऊन खाली उतरतात.
आज या स्वर्गीय रहस्यावर चिंतन करा: ख्रिस्ताद्वारे स्वर्ग खुला झाला आहे आणि देवदूत त्याच्या आज्ञेने आपल्यामध्ये आपले सेवाकार्य करत आहेत. नाथानाएल आणि आपल्यापूर्वी होऊन गेलेल्या सर्व संतांप्रमाणे, ख्रिस्ताच्या शरीराचे सदस्य म्हणून देवदूतांच्या सेवाकार्यावर विसंबून राहण्याचे आमंत्रण आपल्यालाही आहे. ख्रिस्ताशी एकरूप राहून पवित्रतेच्या या वाटेने चालताना संत मिखाएल, गाब्रिएल आणि राफाएल यांचा धावा करा, जेणेकरून ते तुम्हाला मार्ग दाखवतील, तुमचे रक्षण करतील आणि तुम्हाला बरे करतील.
हे संत मिखाएल, गाब्रिएल आणि राफाएल, स्वर्गाकडे आमची तीर्थयात्रा चालू असताना आमचे रक्षण करा, आम्हाला बळ द्या आणि आम्हाला बरे करा. नाथानाएल आणि सर्व संतांसह आम्ही देवाच्या वचनाची खरी लेकरे आणि ख्रिस्ताच्या शरीराचे जिवंत सदस्य होऊ दे. आमच्या प्रार्थना घेऊन तुम्ही सतत स्वर्गात चढत राहा आणि देवाची मदत घेऊन आमच्याकडे परत या, जेणेकरून एक दिवस आम्हाला स्वर्गीय जीवनात पूर्णपणे सहभागी होता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
लिझ्यूच्या संत तेरेझची नोव्हेना – छोटी कळी
आठवा दिवस – २९ सप्टेंबर
आजचा सण – संत मिखाएल, गाब्रिएल आणि राफाएल, प्रधान देवदूत
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन





