24 ऑगस्ट 2026
संत बार्थोलोम्यू प्रेषिताचा सण
मुख्य चित्र: गिरिजाघरातील संत बार्थोलोम्यू प्रेषित, निकोला कोलोन्ना यांची कलाकृती
विशेष चित्र: संत बार्थोलोम्यू, फिलिप्पो आग्रिकोला आणि निकोला कोन्सोनी यांची कलाकृती
व्हिडिओ
फिलिपला नथानाएल भेटला. फिलिप त्याला म्हणाला, “मोशेने नियमशास्त्रात ज्याच्याविषयी लिहिले आहे आणि संदेष्ट्यांनीही ज्याच्याविषयी लिहिले आहे, तो आम्हाला सापडला आहे. तो नाझरेथचा, योसेफचा पुत्र येशू आहे.” पण नथानाएल त्याला म्हणाला, “नाझरेथमधून काही चांगले येऊ शकते का?” फिलिप त्याला म्हणाला, “ये आणि पाहा.” योहान 1:45–46
येशूंनी निवडलेल्या बारा प्रेषितांपैकी एक म्हणून ‘बार्थोलोम्यू’ हे नाव समदर्शी शुभवर्तमानांमध्ये आढळते. या नावाचा अर्थ ‘तोलमायचा पुत्र’ असा आहे. परंपरेनुसार, योहानाच्या शुभवर्तमानातील नथानाएल हाच बार्थोलोम्यू मानला जातो. ‘तोलमायचा पुत्र नथानाएल’ असे त्याचे पूर्ण नाव असावे.
योहानाच्या शुभवर्तमानानुसार, कफर्णहूमचे दोन मच्छीमार आंद्रे आणि योहान यांनाच येशूंनी सर्वप्रथम बोलावले. मग आंद्रेने आपला मित्र फिलिप याला सांगितले आणि फिलिपने नथानाएलला सांगितले, “मोशेने नियमशास्त्रात ज्याच्याविषयी लिहिले आणि संदेष्ट्यांनीही ज्याच्याविषयी लिहिले, तो आम्हाला सापडला आहे. तो नाझरेथचा येशू, योसेफाचा पुत्र आहे.”
नथानाएलने लगेच शंकेने विचारले, “नाझरेथमधून काही चांगले येऊ शकते का?” त्या काळी नाझरेथ हे एक छोटेसे, फारसे महत्त्व नसलेले गाव वाटत असे. शिवाय, मशीहा दावीदाच्या बेथलेहेम नगरीतून येईल, अशी अपेक्षा होती. येशूंचा जन्म खरे तर बेथलेहेममध्ये झाला होता, हे फिलिपलाही माहीत नव्हते आणि नथानाएललाही माहीत नव्हते. तरी फिलिपच्या उत्तराने नथानाएलच्या जीवनात आमूलाग्र बदल घडण्याची वाट खुली झाली: “ये आणि पाहा.”
नथानाएलने मन खुले ठेवले आणि तो येशूंना भेटायला गेला. तो जवळ येत असल्याचे पाहून येशू म्हणाले, “पाहा, हा इस्राएलचा खरा पुत्र आहे. त्याच्यात कपट नाही.” नथानाएल अंजिराच्या झाडाखाली बसला असताना येशूंनी त्याला आधीच पाहिले होते. त्यांनी हे सांगितल्यावर नथानाएलने असे उत्तर दिले की त्याचे त्यालाही आश्चर्य वाटले असावे: “गुरुजी, तू देवाचा पुत्र आहेस; तू इस्राएलचा राजा आहेस.”
प्राचीन परंपरेनुसार, पेन्टेकॉस्टनंतर नथानाएलने भारत, आर्मेनिया आणि मेसोपोटेमिया यांसह अनेक प्रदेशांत शुभवर्तमानाचा प्रचार केला. अखेरीस त्याने श्रद्धेसाठी प्राण दिले; कदाचित त्याला जिवंतपणीच कातडी सोलून मारण्यात आले असावे. सुरुवातीच्या साशंकतेपासून प्राण देऊन साक्ष देण्यापर्यंत त्याच्यात किती मोठा बदल झाला! नाझरेथचा तो नम्र सुतार केवळ आपले जीवनच नव्हे, तर सारे जग बदलून टाकेल, याची नथानाएलला कल्पनाही नव्हती.
आज संत बार्थोलोम्यूचा सन्मान करताना, येशूंनी त्याच्यातील ज्या गुणाचा उल्लेख केला, त्यावर चिंतन करा: “त्याच्यात कपट नाही.” कपटरहित असणे म्हणजे देवासमोर आणि इतरांसमोर मनापासून, प्रामाणिकपणे आणि उघडपणे वागणे. याचा अर्थ अंतःकरणात असा सरळपणा असणे की आपण सत्याचा शोध घेतो आणि ते उलगडल्यावर त्याला मनापासून प्रतिसाद देतो. साशंकतेपासून निर्भयपणे श्रद्धा प्रकट करण्यापर्यंतचा बार्थोलोम्यूचा प्रवास दाखवतो की कृपेसाठी खुले असलेल्या आत्म्यात कसे परिवर्तन घडते. त्याचे जीवन आपल्याला शिकवते की ‘ये आणि पाहा’ या आमंत्रणाला प्रतिसाद देण्याची आपली तयारी असेल, तर देव आपल्या संकोचातूनही आपली श्रद्धा अधिक खोल करू शकतो.
देवाला प्रतिसाद देताना तुम्ही कोणकोणत्या बाबतीत संकोच करता? बार्थोलोम्यूची झाली तशी आज आपली येशूंशी पहिली भेट होत नाही. प्रार्थनेतून, संतांच्या साक्षीतून आणि विशेषतः पवित्र धर्मग्रंथांतून आपण त्यांना ओळखतो. देवाच्या वचनात अनेक गहन, जीवन बदलून टाकणारी सत्ये आहेत. स्वतःमध्ये बदल घडू देण्यास तयार असलेल्या शिष्यांप्रमाणे या सत्यांकडे वळण्याचे आवाहन आपल्याला केले आहे. नथानाएलप्रमाणे सुरुवातीला आपल्यालाही शंका, उदासीनता किंवा आधीच करून घेतलेल्या समजुतींशी झगडावे लागू शकते. तरीही आमंत्रण कायम आहे: “ये आणि पाहा.” आपण मन खुले ठेवले, तर येशू आजही असंख्य मार्गांनी स्वतःची ओळख आपल्याला करून देतात. आपण प्रामाणिकपणे आणि कपट न ठेवता त्यांच्याकडे गेलो, तर ते आपल्या अंतःकरणाशी बोलतील, आपण खरे कोण आहोत हे आपल्याला दाखवतील आणि त्यांच्याशी अधिक घनिष्ठ ऐक्य साधण्यासाठी आपल्याला बोलावतील.
संत बार्थोलोम्यूच्या जीवनाने दिलेल्या साक्षीवर आज चिंतन करा. ख्रिस्ताचे मनापासून अनुसरण करण्याबाबत तुमच्याही मनात काही संकोच असेल, तर तो बार्थोलोम्यूच्या अनुभवात ओळखा. त्याच्याबरोबर या आणि आपल्या प्रभूला पाहा. प्रार्थनेत आणि त्यांच्या वचनात त्यांचा शोध घ्या. त्यांना तुमच्या अंतःकरणाशी बोलू द्या. मनात कपट न ठेवता त्यांच्याकडे जा. मन खुले ठेवा, लक्षपूर्वक ऐका आणि मनापासून प्रामाणिक राहा. ते बोलतील तेव्हा त्यांचे अनुसरण करण्यास कचरू नका. संत बार्थोलोम्यूबरोबर म्हणा: “गुरुजी, तू देवाचा पुत्र आहेस; तू इस्राएलचा राजा आहेस.”
हे माझ्या नम्र प्रभू, तू नथानाएलसमोर एखादा सामर्थ्यवान राजा किंवा पराक्रमी सेनापती म्हणून नव्हे, तर नाझरेथचा एक नम्र रहिवासी म्हणून आलास. तरी नथानाएलने खुल्या मनाने तुला भेटल्यावर तुझ्यावरील श्रद्धा अशी व्यक्त केली की त्याचे जीवनच बदलून गेले. संत बार्थोलोम्यूप्रमाणे मलाही नेहमी खुल्या आणि प्रामाणिक अंतःकरणाने तुझ्याकडे येऊ दे. आणि जेव्हा तू माझ्याकडे येशील, तेव्हा दृढ विश्वासाने आणि प्रेमाने, “तू देवाचा पुत्र आहेस!” असे उद्गारण्याची कृपा मला दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
संत मोनिकाची नोव्हेना
(विशेषतः वाट चुकलेल्या मुलांसाठी ही प्रार्थना केली जाते)
१८–२६ ऑगस्ट
आजचे संत – संत बार्थोलोम्यू प्रेषिताचा सण
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन




