मराठी

कृपेचा नवा द्राक्षमळा

4 ऑक्टोबर 2026
सामान्य काळातील सत्ताविसावा रविवार (वर्ष अ)
आजची शास्त्रवाचने

तुझे वचन हा प्रकाश आहे, कलाकृती: लॉरेन्स ओपी, CC BY-NC-ND 2.0.

व्हिडिओ

येशू त्यांना म्हणाला, “तुम्ही पवित्र शास्त्रात कधी वाचले नाही काय: बांधणाऱ्यांनी नाकारलेला दगड कोनशिला झाला आहे; हे प्रभूने केले आहे आणि आमच्या दृष्टीने ते अद्भुत आहे? म्हणून मी तुम्हाला सांगतो, देवाचे राज्य तुमच्याकडून काढून घेतले जाईल आणि त्याचे फळ देणाऱ्या लोकांना ते दिले जाईल.” मत्तय 21:42–43

दुष्ट कुळांचा दाखला जुन्या करारातील प्रतिमांनी समृद्ध आहे. द्राक्षमळ्याची प्रतिमा यशया संदेष्ट्याकडून (यशया 5:1–7) आली आहे; ती इस्राएलच्या लोकांचे प्रतीक आहे. मळ्याचा मालक म्हणजे देव. अब्राहामाच्या काळापासून देवाने आपल्या लोकांची प्रेमाने आणि हेतुपूर्वक जडणघडण केली आहे. कुंपण, पहाऱ्याचा मनोरा आणि द्राक्षे तुडवण्याचे कुंड ही अनुक्रमे देवाच्या प्रेमळ देखरेखीची, त्याच्या संरक्षणाची आणि लोकांच्या आध्यात्मिक वाढीसाठी त्याने घालून दिलेल्या व्यवस्थेची प्रतीके आहेत.

मळा कसणारी कुळे म्हणजे इस्राएलचे धार्मिक पुढारी. लोकांना पवित्रतेच्या मार्गावर नेण्याची जबाबदारी त्यांच्यावर सोपवली होती. मळ्याच्या मालकाने पाठवलेले सेवक म्हणजे संदेष्टे. त्या विश्वासू संदेशवाहकांना वारंवार नाकारण्यात आले आणि वाईट वागणूक देण्यात आली. शेवटी, मुलगा म्हणजे स्वतः येशू. लोकांपर्यंत पोहोचण्याच्या पित्याच्या दैवी कार्याची परिपूर्ती म्हणून पित्याने त्याला पाठवले.

मुलाच्या हत्येने या दाखल्याचा दुःखद शेवट होतो. तरीही त्या शोकांतिकेतून एक नवी सुरुवात होते: “देवाचे राज्य तुमच्याकडून काढून घेतले जाईल आणि त्याचे फळ देणाऱ्या लोकांना दिले जाईल” (मत्तय 21:43). येशू आपल्या काळातील धार्मिक पुढाऱ्यांना—शास्त्र्यांना, परुश्यांना, मुख्य याजकांना, सदूकींना आणि वडीलधाऱ्यांना—उद्देशून बोलत असला, तरी नव्या सुरुवातीचे त्याचे चिरंतन अभिवचन आज आपल्यालाही लागू आहे.

देव आता आपला द्राक्षमळा, म्हणजेच ख्रिस्तसभा, ज्या लोकांच्या हाती सोपवतो, त्यांच्यात सहभागी होण्याचे आमंत्रण आपल्याला आहे. आज कुंपण, द्राक्षे तुडवण्याचे कुंड आणि पहाऱ्याचा मनोरा ही संस्कारांची, ख्रिस्तसभेच्या शिकवण्याच्या अधिकाराची, पवित्र शास्त्राची आणि विश्वासू जनांच्या ऐक्याची प्रतीके आहेत. देव आजही आपल्या द्राक्षमळ्याची मोठ्या काळजीने मशागत करतो. आपल्या जीवनातील पवित्रता, निष्ठा, प्रीती आणि सत्य यांतून त्या मळ्याला फळ यावे, अशी त्याची अपेक्षा आहे. ख्रिस्ताच्या शरीराचे सदस्य म्हणून आपल्यापैकी प्रत्येकाला हे भान ठेवून जगण्याचे आवाहन आहे: देवाने विश्वासाने सोपवलेली जबाबदारी कृतज्ञतेने स्वीकारावी, त्याच्या राज्यासाठी परिश्रम करावेत आणि आपल्या उद्धारासाठी ज्याला बाहेर हाकलून ठार मारले, त्या पुत्राने चुकवलेली किंमत कधीही विसरू नये.

कधी कधी आपण ‘ख्रिस्तसभा’ असा उल्लेख करतो, तेव्हा जणू ती आपल्यापासून दूर असलेली एखादी संस्था आहे, अशा रीतीने बोलतो. आपल्या मनात लगेच व्हॅटिकन, पोप किंवा स्थानिक बिशप येतात. या मेंढपाळांची द्राक्षमळ्यातील भूमिका अत्यंत महत्त्वाची आणि पायाभूत असली, तरी ख्रिस्तसभा म्हणजे काय हे आपण अधिक व्यापक दृष्टीने समजून घेतले पाहिजे.

आजच्या दाखल्यातील प्रतिमा वापरून सांगायचे तर, द्राक्षमळा आणि त्याला येणे अपेक्षित असलेले फळ यांचा अर्थ केवळ कुळे, सेवक, मुलगा किंवा खुद्द मळ्याचा मालक यांच्यापुरता मर्यादित नाही. द्राक्षमळा देवाच्या संपूर्ण प्रजेचे प्रतीक आहे. श्रद्धेमुळे बदललेल्या जीवनातून दिली जाणारी कृपापूर्ण साक्ष हे त्याचे फळ आहे. यात आपण सर्वच येतो: धर्मगुरू, व्रतस्थ आणि सामान्य विश्वासू. ख्रिस्तसभेचा प्रत्येक सदस्य या द्राक्षमळ्यातील कामकरी आहे. खरा पुत्र ख्रिस्त याच्या मार्गदर्शनाखाली सर्वांनी मिळून काम करावे आणि न्याय, दया व सत्य यांचे भरघोस पीक पित्याला अर्पण करावे, असे आवाहन प्रत्येकाला आहे.

या दाखल्यातून तुम्हाला वैयक्तिकरीत्या कोणते आवाहन केले जात आहे, यावर आज चिंतन करा. देवाच्या राज्याची काही जबाबदारी तुमच्यावरही सोपवली आहे, जेणेकरून तुम्ही जिवांच्या तारणासाठी परिश्रम करावेत आणि ‘त्याचे फळ देणाऱ्या लोकांपैकी’ एक व्हावे. सुवार्ताप्रसाराचे कार्य सतत चालणारे आणि तातडीचे आहे. देव तुम्हाला त्याच्या दैवी द्राक्षमळ्यात कोणत्या प्रकारे काम करण्यास बोलावत आहे? निष्ठेने प्रार्थना करून, जिच्याद्वारे कृपेच्या वेलींची छाटणी आणि पोषण होते, त्या मार्गाने का? की पीक गोळा करण्याच्या कामातून, म्हणजे आपल्या शब्दांनी, साक्षीने आणि प्रेमळ कृतींनी इतरांना ख्रिस्ताकडे आणून? की दुःखात शांतपणे धीर धरून आणि ते दुःख वधस्तंभावर खिळलेल्या ख्रिस्ताशी एकरूप होऊन अर्पण करण्याद्वारे? देव तुम्हाला कोणत्याही मार्गाने बोलावत असला, तरी उशीर करू नका. त्याने विश्वासाने सोपवलेली जबाबदारी नम्रतेने स्वीकारा आणि आनंदाने परिश्रम करा. द्राक्षमळा त्याचा आहे, पण त्याला येणारे फळ काही अंशी तुमच्यावर अवलंबून आहे.

हे माझ्या वैभवशाली राजा, तू आम्हाला आपल्याकडे बोलावलेस आणि तुझ्या राज्याचे सदस्य केलेस. तुझ्या ख्रिस्तसभेच्या द्राक्षमळ्यात परिश्रम करण्यासाठी आणि अनेक जिवांना तुझ्या पवित्र हृदयाकडे आणण्यास हातभार लावण्यासाठी तू आम्हाला पाठवले आहेस. तू माझ्यावर सोपवलेली भूमिका आणि सेवाकार्य मला दाखव. तुझ्या सौम्य आज्ञा मी लक्षपूर्वक ऐकाव्यात आणि उदारतेने व श्रद्धेने भरलेल्या अंतःकरणाने त्यांना प्रतिसाद द्यावा. तू विपुलपणे देत असलेल्या कृपेमुळे तुझ्या ख्रिस्तसभेला—जिचा मी एक जिवंत सदस्य आहे—भरघोस फळ येत राहो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

आजचे संत – असिसीचे संत फ्रान्सिस
या वर्षी त्यांचा स्मृतिदिन रविवारी येत असल्याने उपासनाविधीत साजरा केला जाणार नाही

सदस्य व्हा — आमच्या यूट्यूब चॅनेलचे!
नवीन सामग्री प्रकाशित झाल्यावर सूचना मिळवा.

ऑक्टोबर महिना समर्पित आहे पवित्र जपमाळेला

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

सर्व संत / सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय