14 ऑक्टोबर 2026
सामान्य काळातील अठ्ठाविसाव्या आठवड्याचा बुधवार
आजची वाचने
संत कॅलिस्टस पहिले, पोप व धर्मसाक्षी — ऐच्छिक स्मृतिदिन
फ्रीड्रिख लुडी, CC BY 4.0, विकिमीडिया कॉमन्समार्फत
तेव्हा एका नियमशास्त्रज्ञाने त्याला उत्तर दिले, “गुरुजी, असे बोलून तुम्ही आमचाही अपमान करता.” येशू म्हणाला, “नियमशास्त्रज्ञांनो, तुमचाही धिक्कार असो! वाहायला कठीण अशी ओझी तुम्ही लोकांवर लादता, पण स्वतः मात्र त्या ओझ्यांना एका बोटानेही स्पर्श करत नाही.” लूक 11:45–46
या संवादाच्या अगदी आधी येशूने परुश्यांना तीनदा मर्मभेदी शब्दांत फटकारले: “परुश्यांनो, तुमचा धिक्कार असो!” ते “न्याय आणि देवावरील प्रेम” यांकडे दुर्लक्ष करत होते, “सभास्थानांमध्ये मानाचे आसन आणि बाजारपेठांत अभिवादन” मिळावे अशी त्यांची धडपड होती, आणि ते “न दिसणाऱ्या कबरींसारखे होते, ज्यांवरून लोक नकळत चालत जातात.” यासाठी येशूने त्यांचा निषेध केला. लौकिक संस्कृतीत अनेकदा चित्रित केल्या जाणाऱ्या, कोणालाही न दुखावणाऱ्या येशूचे हे शब्द नाहीत. दयाळूपणा आणि निष्क्रिय सहनशीलता यांचे केवळ एक अस्पष्ट प्रतीक म्हणून दाखवलेल्या येशूचेही हे शब्द नाहीत. एका नियमशास्त्रज्ञाने आक्षेप घेतला की येशूचे बोलणे अपमानकारक आहे, तरी येशूने माघार घेतली नाही. उलट त्याने आपला इशारा अधिक तीव्र केला: “नियमशास्त्रज्ञांनो, तुमचाही धिक्कार असो!”
येशूच्या जीवनात सौम्यता, आनंद आणि दयाळूपणा हे गुण खरोखरच परिपूर्णपणे प्रकट झाले. पण या गुणांचा संपूर्ण सत्याशी, न्यायाशी किंवा अन्यायावरील रास्त संतापाशी कधीही संघर्ष नव्हता. त्याच्या दयेमुळे पावित्र्याविषयीची त्याची कळकळ कमी झाली नाही, आणि त्याच्या प्रेमामुळे मनपरिवर्तनाचे त्याचे आवाहनही सौम्य झाले नाही. येशूमध्ये सर्व सद्गुणांचा परिपूर्ण मेळ होता. तारणासाठी पापाचा आणि दांभिकपणाचा निर्भीडपणे सामना करण्याचे धैर्यही त्यात होते.
शुभवर्तमानात येशू परुश्यांना कठोर शब्दांत फटकारतो, असे उतारे वाचताना आपल्याला अस्वस्थ वाटू शकते आणि त्यांकडे दुर्लक्ष करून पुढे जाण्याचा मोह होऊ शकतो. हे समजण्यासारखे आहे. आपल्या अनुभवात “तुमचा धिक्कार असो!” असे उद्गार अनेकदा निखळ प्रेमातून नव्हे, तर दुखावलेल्या अहंकारातून, मनातल्या रोषातून किंवा सूडाच्या इच्छेतून येतात. कोणी आपल्याला दुखावले की आपण लगेच त्याला दोष देतो; अनेकदा असा प्रतिसाद अविचारी आणि भावनेच्या भरात दिलेला असतो.
पण येशूच्या ठायी अनुचित रागाला जागा नाही. वैताग आल्यामुळे किंवा स्वतःवरचा ताबा सुटल्यामुळे तो कधीही कोणाला फटकारत नाही. उलट, त्याचे मर्मभेदी शब्द तारण घडवून आणण्याच्या स्पष्ट हेतूने, त्याच्या उत्कट प्रेमातून येतात. परुश्यांना उद्देशून तो जे बोलला, ते वैरातून नव्हे, तर त्यांना पित्याकडे परत आणण्याच्या खोल इच्छेतून आले. सौम्य शब्दांचा आणि तर्कशुद्ध शिकवणीचा त्यांच्यावर परिणाम झाला नव्हता. आता त्यांना आध्यात्मिक धक्का देण्याची गरज होती. येशूची कानउघाडणी कठोर असली, तरी तिच्या मुळाशी दैवी प्रेम होते. त्यांची सदसद्विवेकबुद्धी जागी व्हावी आणि त्यांनी पश्चात्ताप करून देवाकडे वळावे, हा त्यामागचा हेतू होता.
अशा प्रेमाचा स्वीकार करणे कठीण जाऊ शकते, आणि तसे प्रेम करणे त्याहूनही कठीण जाऊ शकते. पण अस्वस्थ वाटते म्हणून दैवी प्रेमाच्या या “नाट्यात” प्रवेश करणे टाळू नये. येशू मुलांना जवळ घेतो, आजाऱ्यांना बरे करतो किंवा पाप्यांना क्षमा करतो, अशा प्रसंगांवर चिंतन करणे कदाचित सोपे वाटेल. पण आजचे शुभवर्तमान त्याच्या प्रेमाचे आणखी एक महत्त्वाचे अंग उलगडून दाखवते. त्यावरही आपण चिंतन केले पाहिजे, ते समजून घेतले पाहिजे आणि त्याचा स्वीकार करायला शिकले पाहिजे.
येशूने ज्या दैवी अधिकाराने इतरांना त्यांच्या चुकांसमोर उभे केले, त्याच अधिकाराने वागण्याचे आवाहन देव कदाचित आपल्याला करणार नाही. तरीही, आपल्या एखाद्या प्रिय व्यक्तीची चूक दाखवून देण्यास, तिला जाब विचारण्यास किंवा तिला समज देण्यास प्रेम आपल्याला प्रवृत्त करेल, असे प्रसंग येतील. अशा वेळी सैतान आपल्या हेतूंना विपरीत वळण देण्याचा प्रयत्न नक्कीच करेल. तो आपल्यात अहंकार, अधीरपणा किंवा रोष जागवेल, जेणेकरून आपण दिलेल्या समजेत प्रेम उरणार नाही आणि आपल्या हातून क्रोधाचे पाप घडेल. ख्रिस्त ज्या प्रेमातून फटकारतो, त्या प्रेमावर आपण प्रार्थनापूर्वक चिंतन केले नसेल, तर पवित्र आत्म्याच्या प्रेरणेने वागण्याऐवजी आपल्या भावनांच्या आहारी जाऊन वागण्याचा धोका आहे.
कठीण असले तरी सत्याशी न तडजोड करता आणि स्पष्टपणे प्रेम करण्यास देव तुम्हाला कसे बोलावत आहे, यावर आज चिंतन करा. धैर्याने तरीही प्रेमाने, निर्भीडपणे तरीही करुणेने वागण्याची आणि ख्रिस्ताच्या उत्कट प्रेमात सदैव दृढ राहण्याची कृपा मागा. आजच्या शुभवर्तमानात प्रार्थनेतून खोलवर शिरून, त्या तणावपूर्ण प्रसंगात आपण स्वतः आहोत अशी कल्पना करून आणि तो प्रसंग दैवी प्रेमाच्या दृष्टीने पाहून, पावित्र्यातून येणारी कानउघाडणी कशी असते हे आपल्याला उमजू लागेल. येशू आपल्याला केवळ सौम्यपणे प्रेम करायलाच शिकवत नाही, तर विशेषतः संघर्षाच्या, तणावाच्या आणि नैतिक पतनाच्या प्रसंगी खंबीरपणे प्रेम करायलाही शिकवतो.
हे उत्कट प्रेम करणाऱ्या प्रभू, प्रत्येक पाप्याला ज्याची सर्वाधिक गरज होती, त्या रीतीने तू त्याच्यावर प्रेम केलेस. मेंढपाळ जखमी कोकराला हळुवारपणे उचलून नेतो, तशी माया तू काहींना दिलीस. इतरांना तू ठामपणे आमंत्रण दिलेस की त्यांनी बाकी सर्व मागे सोडून तुझ्यामागे यावे. आणखी काहींना तू अशा पवित्र कळकळीने फटकारलेस की तुझे शब्द त्यांच्या अंतःकरणाला भिडले आणि त्यांनी पश्चात्ताप करून देवाकडे वळावे, असे आवाहन त्यांना मिळाले. मला ज्या प्रकारच्या प्रेमाची गरज आहे, तसे प्रेम तू माझ्यावर कर आणि तुझ्या प्रेमाचा पूर्णपणे, कोणताही प्रतिकार न करता स्वीकार करण्याची कृपा मला दे. मलाही तुझे अनुकरण करता येवो. इतर ज्या स्थितीत आहेत, त्या स्थितीत त्यांच्यावर करुणेने, हळुवारपणे, दयेने, धैर्याने आणि उत्कटतेने प्रेम करायला तुझी कृपा मला मार्ग दाखवो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
आजचे संत – संत कॅलिस्टस पहिले, पोप आणि रक्तसाक्षी—ऐच्छिक स्मृतिदिन
सदस्य व्हा — आमच्या यूट्यूब चॅनेलचे!
नवीन सामग्री प्रकाशित झाल्यावर सूचना मिळवा.
ऑक्टोबर महिना आहे पवित्र जपमाळेचा
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन




