मराठी

वर आणि वधू

8 नोव्हेंबर 2026
सामान्य काळातील बत्तिसावा रविवार (वर्ष अ)
आजची वाचने

पाच शहाण्या आणि पाच मूर्ख कुमारिका या मालिकेतील चौथे चित्र, यान सानरेदाम यांची कलाकृती

व्हिडिओ

येशूने आपल्या शिष्यांना हा दाखला सांगितला: “स्वर्गाचे राज्य अशा दहा कुमारींसारखे असेल, ज्या आपापले दिवे घेऊन वराला भेटायला निघाल्या. त्यांच्यापैकी पाच मूर्ख होत्या आणि पाच शहाण्या होत्या.” मत्तय 25:1–2

दहा कुमारिकांच्या दाखल्यात पहिल्या शतकातील इस्राएलच्या लोकांना परिचित असलेली भाषा आणि रीतीरिवाज वापरले आहेत. त्या काळच्या विवाहप्रथा समजून घेतल्या तर या दाखल्याचा सखोल अर्थ उलगडतो.

सर्वप्रथम, वधू आणि वर स्वतः एकमेकांची निवड करत नसत. वराचा पिता आपल्या मुलासाठी वधू निवडत असे आणि तिच्या पित्याची संमती मिळवण्यासाठी त्याच्याशी बोलत असे. वधूच्या पित्याने संमती दिली तर दोन्ही पिता मिळून करार करत. त्या करारानुसार बहुतेकदा वराचे कुटुंब वधूच्या कुटुंबाला काही रक्कम देत असे. वधू घरातून गेल्यावर तिच्या कुटुंबाला जाणवणारी उणीव काही प्रमाणात भरून काढणे आणि वराच्या लेखी तिला किती मोलाचे स्थान आहे हे दाखवणे, असे त्यामागे दोन हेतू असत.

करार झाल्यावर वधूमूल्य दिले जाई आणि वाङ्निश्चयाचा विधी होत असे. या विधीने वधू आणि वर कायद्याने एकमेकांशी बांधले जात, पण ते लगेच एकत्र राहू लागत नसत. तेव्हापासून वधू वराची मानली जाई आणि केवळ रीतसर घटस्फोटानेच हे नाते संपुष्टात आणता येत असे. वाङ्निश्चयानंतर वर आपल्या पित्याच्या घरी परत जाई आणि वधूसाठी राहण्याची जागा तयार करी. त्यासाठी अनेकदा घराला एक नवी खोली जोडली जाई. ही तयारी पूर्ण व्हायला वर्षभरही लागू शकत असे. त्या काळात वधू आपल्या पित्याच्या घरी राहून स्वतःची तयारी करत असे आणि वराच्या परतण्याची वाट पाहत असे.

तयारी पूर्ण झाल्यावर आणि पित्याची संमती मिळाल्यावर वर आपल्या मित्रांसह वधूला आणायला निघत असे. हे सहसा रात्री घडे आणि वर नेमका कधी येईल हे वधूला किंवा तिच्या सखींना माहीत नसे. म्हणून त्यांना सतत सावध राहावे लागे. वर जवळ आला की त्याच्या आगमनाची हाक दिली जाई. अनेकदा त्या हाकेसोबत तुताऱ्यांचा नाद किंवा आनंदाचा जयघोष ऐकू येत असे. मग वधू आपल्या कुमारिका सखींसह दिवे पेटवून वराला भेटायला उठत असे. ते सर्व जण मिरवणुकीने वराच्या घरी जात. तिथे दार बंद केले जाई आणि लग्नाची मेजवानी सुरू होई. लग्नाचा उत्सव अनेक दिवस चालू शकत असे.

या पार्श्वभूमीवर येशू आजचा दाखला सांगतो. दाखल्यातील घटना वाङ्निश्चयानंतरच्या काळाच्या शेवटी घडते, जेव्हा वर कोणत्याही क्षणी येण्याची शक्यता होती. सावधपणे वाट पाहण्याचा हा काळ आपल्या आजच्या काळाचे प्रतीक आहे. बाप्तिस्म्याद्वारे आपण आधीच ख्रिस्ताशी बांधले गेलो आहोत. आपल्या या गूढ विवाहाचे मोल स्वतः वराने, म्हणजेच मानवपुत्राने, आपल्या मृत्यूने चुकवले. आता त्याच्या आगमनाची वाट पाहत आपण जागरूक राहिले पाहिजे.

मध्यरात्री वराचे येणे हे काळाच्या शेवटी ख्रिस्ताच्या अनपेक्षित पुनरागमनाचे, आपल्या मृत्यूच्या क्षणी त्याच्या येण्याचे, तसेच तो कृपेद्वारे दररोज आपल्याकडे येतो त्याचेही प्रतीक आहे. अंधारात ऐकू येणारी हाक ही हिशेब देण्याच्या आणि देवाच्या न्यायाला सामोरे जाण्याच्या वेळेचे प्रतीक आहे. त्या वेळी प्रत्येक जीव प्रभूला भेटण्यासाठी उठेल. तेव्हा आपल्यापैकी कोण शहाणे होते आणि कोण मूर्ख होते, हे स्पष्ट होईल. शहाण्या कुमारिकांनी तेल आणले होते. ते तेल कृपा, देवावरील व शेजाऱ्यावरील प्रेम आणि चिकाटी यांनी घडलेल्या आवश्यक अंतःकरणाच्या तयारीचे प्रतीक आहे. मूर्ख कुमारिकांनी मात्र तयारी केली नव्हती. सगळ्यांनाच झोप लागली असली, तरी जे सदैव तयार राहिले, तेच लग्नाच्या मेजवानीत प्रवेश करतील. दाराला एकदा कुलूप लागले की आणखी कोणालाही आत जाता येणार नाही.

कल्पना करा की तुम्ही वधूच्या सखींपैकी एक आहात. रात्रीच्या शांततेत तुम्हाला डुलकी लागली आहे. इतक्यात तुतारीचा नाद आणि ही हाक ऐकून तुम्ही दचकून जागे होता: “पाहा, वर आला आहे! त्याला भेटायला बाहेर या!” आज प्रभूला भेटायला तुम्ही तयार आहात का? की त्या मूर्ख कुमारिकांप्रमाणे तयारीसाठी अजून भरपूर वेळ आहे, असे तुम्ही गृहीत धरता? मृत्यू कोणतीही पूर्वसूचना न देता येऊ शकतो. म्हणून हा दाखला आपल्याला केवळ मृत्यूसाठी तयार राहण्यास सांगत नाही, तर येशू आपल्या कृपेद्वारे दररोज ज्या अनेक प्रकारे आपल्याकडे येतो, त्यांकडे लक्ष देण्यासही सांगतो. प्रार्थनेच्या क्षणी, प्रेम करण्याची, पश्चात्ताप करून देवाकडे वळण्याची, क्षमा करण्याची आणि स्वतःला त्याच्या हाती सोपवण्याची संधी मिळते तेव्हा, तो आपल्या हृदयाचे दार ठोठावतो. असा प्रत्येक क्षण म्हणजे त्याची भेट, जणू मध्यरात्रीच्या त्या हाकेचे एक छोटेसे रूप. कृपेने मिळणाऱ्या अशा प्रत्येक आमंत्रणासाठी आपण तयार असले पाहिजे. आपले दिवे तेवत असावेत आणि आपली अंतःकरणे खुली असावीत. उशीर केला, विरोध केला किंवा येशूला पुन्हा पुन्हा नंतरसाठी थांबवले, तर आपण केवळ चिरंतन विवाहमेजवानीलाच नव्हे, तर इथे आणि आत्ता लाभणाऱ्या त्याच्या सान्निध्याच्या आनंदालाही मुकण्याचा धोका पत्करतो.

आज आपल्या दिव्यातील तेलाचा विचार करा. तुमच्या दिव्यात भरपूर तेल आहे का? तो कोणत्याही क्षणी तेजाने तेवायला तयार आहे का? कृपेने दररोज मिळणाऱ्या प्रेरणांकडे तुम्ही लक्ष दिले आहे का? की संसाराच्या चिंतांत लक्ष गुंतून तुमच्या आत्म्याला सुस्ती आली आहे? आपला आत्मा जागा करण्यासाठी प्रभूकडे प्रार्थना करा. आयुष्याच्या अखेरीस किंवा रोजच्या शांत क्षणांत तो येईल, तेव्हा त्याच्या भेटीसाठी आपण जागरूक आणि उत्सुक असावे, अशी त्याच्याकडे विनंती करा. सावध राहा आणि प्रत्येक दिवसाच्या प्रत्येक क्षणी त्याच्या पावलांवर चालायला तयार राहा.

हे माझ्या प्रभू, हे ख्रिस्तसभेच्या वरराजा, तू आम्हाला जागरूक राहण्यास बोलावतोस, जेणेकरून दिवसभरात कृपेद्वारे किंवा आमच्या जीवनाच्या अखेरीस जेव्हा तू आमच्याकडे येशील, तेव्हा तुझ्यामागे देवाशी ऐक्याच्या विवाहमेजवानीत जाण्यासाठी आम्ही सज्ज असू. माझी विनंती आहे की सर्व आत्मसंतुष्टतेतून आणि आध्यात्मिक आळसातून मला मुक्त कर. त्याऐवजी मला सजगता आणि तत्परता हे सद्गुण दे, म्हणजे तुझ्या कृपेने लाभलेल्या प्रत्येक क्षणाला मी प्रेमाने आणि निष्ठेने प्रतिसाद देऊ शकेन. प्रत्येक प्रतिसादाने तुझ्याशी असलेले माझे ऐक्य अधिक गहिरे होवो, आताही आणि सदासर्वकाळ. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

आमच्या यूट्यूब चॅनेलची सदस्यता घ्या!
नवीन सामग्री प्रसिद्ध झाली की तुम्हाला सूचना मिळेल.

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सर्व संत / सण

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय