9 नोव्हेंबर 2026
रोममधील लातेरान बॅसिलिकाच्या समर्पणाचा सण
येशूने त्यांना उत्तर दिले, “हे मंदिर पाडा, आणि तीन दिवसांत मी ते पुन्हा उभारेन.” यहुदी म्हणाले, “हे मंदिर बांधायला शेहेचाळीस वर्षे लागली आहेत, आणि तू ते तीन दिवसांत उभारणार?” पण येशू आपल्या शरीररूपी मंदिराविषयी बोलत होता. योहान 2:19–21
परमपवित्र तारणारा आणि संत योहान बाप्तिस्ता व संत सुवार्तालेखक योहान यांची महाबॅसिलिका या अधिकृत नावाने ओळखली जाणारी लातेरान बॅसिलिका ही रोम धर्मप्रांताचे कॅथेड्रल आहे. जगभरातील सर्व चर्चची माता आणि प्रमुख असण्याचा अनन्य मान तिला लाभला आहे. रोममधील चार प्रमुख पोपाधीन बॅसिलिकांपैकी ती सर्वांत जुनी आहे. इ.स. 313 मध्ये सम्राट कॉन्स्टंटाईनच्या मिलानच्या जाहीरनाम्याने ख्रिस्ती धर्माला कायदेशीर मान्यता दिल्यानंतर रोममध्ये बांधलेली ती पहिली ख्रिस्ती बॅसिलिका होती.
इ.स. 324 मध्ये पोप सिल्वेस्टर पहिले यांनी ही बॅसिलिका तारणारा ख्रिस्त याला समर्पित केली. पुढे ती संत योहान बाप्तिस्ता आणि संत सुवार्तालेखक योहान यांनाही समर्पित करण्यात आली. पोप यांचे अधिकृत कॅथेड्रल या नात्याने लातेरान बॅसिलिका हे विश्वव्यापी ख्रिस्तसभेचे आध्यात्मिक हृदय आहे. तिच्या समर्पणाचा वार्षिक सण आपल्याला प्रत्येक चर्चच्या वास्तूच्या पावित्र्याची आठवण करून देतो. प्रत्येक वास्तू अदृश्य ख्रिस्तसभेचे दृश्य चिन्ह आहे आणि जिवंत देवाशी भेट घडण्याचे विशेष स्थान आहे.
आजच्या सुवार्तेत देवाचा पुत्र येशू यरुशलेमच्या मंदिराचे सात्त्विक संतापाने शुद्धीकरण करतो, हे प्रभावीपणे चित्रित केले आहे. त्याची कृती आवेगातून नव्हे, तर जाणीवपूर्वक केलेली होती. त्याने दोऱ्यांचा चाबूक केला आणि आपल्या पित्याच्या घराचा बाजार करणाऱ्यांना बाहेर हाकलून दिले. हा नाट्यमय प्रसंग देवाच्या उपासनेसाठी राखून ठेवलेल्या स्थळांच्या पावित्र्यावर अधिक खोलवर चिंतन करण्याचे आव्हान आपल्याला देतो आणि ख्रिस्ताचे शरीर असलेल्या ख्रिस्तसभेच्या रहस्यात अधिक खोलवर प्रवेश करण्यास आमंत्रित करतो.
सर्वप्रथम, येशूच्या कृतीतून आपल्या चर्चचे पावित्र्य दिसून येते. लातेरान बॅसिलिकेच्या समर्पणाचा सण साजरा करताना आपण देवाच्या उपासनेसाठी समर्पित केलेल्या प्रत्येक चर्चचा सन्मान करतो. आपली चर्च म्हणजे बाजारपेठा, नाट्यगृहे किंवा सामाजिक कार्यक्रमांची सभागृहे नव्हेत. त्यांच्या केंद्रस्थानी वेदी आणि पवित्र साक्रामेंताची मंजूषा आहेत. या स्थानी देवाची उपस्थिती आपल्यामध्ये वास करते. या पवित्र स्थळांत आपण देवाचे वचन ऐकतो, आपले जीवन ख्रिस्ताला अर्पण करतो आणि त्याची उपस्थिती जगात नेण्यासाठी आध्यात्मिक नवेपण प्राप्त करतो.
येशूने यरुशलेमच्या मंदिराचे केलेले शुद्धीकरण आपल्याला याचीही आठवण करून देते की आता आपले आत्मेच देवाची खरी मंदिरे आहेत: ते पवित्र आत्म्याचे निवासस्थान आणि परात्पर देवाच्या पवित्र निवासमंजूषा आहेत. मंदिर शुद्ध करण्यासाठी आपला प्रभू जसा तळमळीने भरून गेला होता, तसाच तो आपले आत्मे शुद्ध करण्यासाठी सदैव आतुर असतो. तो आपल्यापैकी प्रत्येकाला पश्चात्ताप करण्यास आणि जीवन देवाकडे वळवण्यास बोलावतो. आपल्याला स्वतःला शुद्धीकरणाची किती गरज आहे, याचा विचार करताना मंदिरातील येशूच्या तळमळीवर चिंतन करणे उपयुक्त ठरते. त्याच तळमळीने तो आपल्यालाही शुद्ध करू इच्छितो, हे ध्यानात घेऊ या.
देवाकडून होणारे हे शुद्धीकरण वैयक्तिक असले, तरी ते ख्रिस्तसभेचे आणि संपूर्ण समुदायाचेही शुद्धीकरण आहे. ख्रिस्ताचे गूढ शरीर या नात्याने ख्रिस्तसभेचे सतत नूतनीकरण आणि परिवर्तन होत राहिले पाहिजे. इतिहासात ख्रिस्तसभेच्या सदस्यांच्या पापांमुळे ती एक संस्था म्हणून पावित्र्याच्या मार्गापासून भरकटली आहे. असे घडले तेव्हा देवाने संतांना उभे केले. त्यांनी संदेष्ट्यांप्रमाणे आवाज उठवून पृथ्वीवरील ख्रिस्तसभेच्या सदस्यांना पावित्र्य, शुद्धीकरण आणि निष्ठा यांकडे बोलावले.
ख्रिस्तसभेच्या शुद्धीकरणाचे, तसेच आपल्या स्वतःच्या शुद्धीकरणाचेही, नेहमीच मनापासून स्वागत केले जाते असे नाही. येशू यरुशलेमच्या मंदिराचे शुद्धीकरण करत असताना धार्मिक नेत्यांनी त्याला जाब विचारला. तेव्हा त्याने एक गूढ भविष्यवाणी केली: “हे मंदिर नष्ट करा आणि तीन दिवसांत मी ते पुन्हा उभारीन.” त्या वेळी त्याच्या शब्दांचा अर्थ लोकांना समजला नाही; पण तो स्वतःच्या शरीराबद्दल, म्हणजेच खऱ्या आणि शाश्वत मंदिराबद्दल बोलत होता. आजही तो हे शब्द त्याच्या शरीराबद्दल, म्हणजे ख्रिस्तसभेबद्दल, तसेच कृपेने त्या शरीराचे सदस्य झालेल्या आपल्यापैकी प्रत्येकाबद्दल उच्चारतो. आपण त्याच्यामध्ये आणि त्याच्यासोबत मरण पावले पाहिजे, जेणेकरून नवजीवन प्राप्त करून आपण संत म्हणून आणि ख्रिस्ताची पवित्र व निष्कलंक वधू म्हणून पुन्हा उठू.
आज आपल्या आत्म्याच्या पावित्र्यावर चिंतन करा. तुमच्यात जे काही शुद्ध होण्याची गरज आहे ते शुद्ध करण्याची आणि तुम्हाला पावित्र्यात नव्याने उभे करण्याची विनंती प्रभूला करा, जेणेकरून जगात त्याच्या उपस्थितीचे अधिक परिपूर्ण मंदिर तुम्ही व्हाल. तुमच्या धर्मग्रामातील चर्चसाठी आणि विश्वव्यापी ख्रिस्तसभेसाठीही प्रार्थना करा. ख्रिस्तसभेचा प्रत्येक सदस्य देवाचे खरे मंदिर व्हावा, यासाठी आवश्यक असलेल्या शुद्धीकरणाची तळमळीने प्रार्थना करा.
हे परम उत्साही प्रभू, तुझा न्याय्य क्रोध माझ्यावर किंवा तुझ्या चर्चच्या कोणत्याही सदस्यावर नाही, तर आम्हाला तुझी शुद्ध आणि पवित्र उपासना करण्यापासून रोखणाऱ्या पापावर आणि अशुद्धतेवर आहे. कृपा करून मला आणि तुझ्या गूढ शरीराच्या प्रत्येक सदस्याला शुद्ध कर, म्हणजे या जगात तुझ्या दैवी उपस्थितीचे तेज आमच्यातून अधिक पूर्णपणे प्रकट होईल आणि आम्ही सर्व लोकांना तुझ्याकडे आकर्षित करू शकू. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
आजचा सण – लातेरान बॅसिलिकेचे समर्पण
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन





