मराठी

हट्टी आणि दुराग्रही अंतःकरण

रविवार, 10 जून 2018

सामान्य काळातील दहावा रविवार, वर्ष ब

आजची वाचने

आजचे सर्व संत

यरुशलेमहून आलेले शास्त्री म्हणाले, “त्याला बालजबूलने पछाडले आहे,” आणि “तो भुतांच्या अधिपतीच्या बळावर भुते घालवतो.” मार्क 3:22

शास्त्री ‘खोटी बदनामी’ या घोर पापाचे दोषी होते. कॅथलिक चर्चची धर्मशिक्षणसंहिता सांगते की एखादी व्यक्ती या पापाची दोषी ठरते, जेव्हा ती “…सत्याच्या विरुद्ध बोलून इतरांच्या प्रतिष्ठेला धक्का लावते आणि त्यांच्याविषयी चुकीचे निष्कर्ष काढण्यास वाव देते.” धर्मशिक्षणसंहितेत ‘उतावळेपणाने दोष ठरवणे’ या तुलनेने कमी गंभीर पापाचाही उल्लेख आहे. ती सांगते की या पापाची दोषी ती व्यक्ती ठरते, “जी पुरेसा आधार नसताना आपल्या शेजाऱ्याचा नैतिक दोष खरा मानते, मग ते केवळ मनातल्या मनात का असेना” (धर्मशिक्षणसंहिता #2477). शास्त्री या दोन्ही पापांचे गंभीरपणे दोषी होते, हे अगदी स्पष्ट दिसते.

येशूविरुद्ध उच्चारलेल्या या ईशनिंदेच्या शब्दांबाबत एक गोष्ट लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे: खोटी बदनामी करण्याच्या आणि उतावळेपणाने दोष ठरवण्याच्या या पापांना शास्त्री पूर्णपणे वश झाले नसते, तर ते असे बोललेच नसते. अशा प्रकारची पापे थोड्याफार प्रमाणात करणे शक्य नाही. त्यांमागे फार दुष्ट हेतू, दुराग्रह आणि ठाम निश्चय असावा लागतो. म्हणूनच ही पापे फार हानिकारक ठरू शकतात आणि आपल्यापैकी बहुतेकांना ती पुरती ग्रासू शकतात.

दुसरे कोणी तुमच्याशी इतक्या कठोरपणे वागले, तर बहुधा तुम्ही क्षणभर स्तब्ध व्हाल आणि धक्का, मनाला झालेली दुखापत, राग व गोंधळ यांनी तुम्ही भारावून जाल. अशा हल्ल्याने मनावर काहीच परिणाम होऊ न देणे फार कठीण आहे.

पण येशूने काय केले? त्याने त्यांच्या आरोपांना उत्तर दिले आणि मग त्यांनी जे म्हटले ते ‘पवित्र आत्म्याविरुद्धचे पाप’ आहे, हे त्यांच्या लक्षात आणून दिले. पाप करणाऱ्या व्यक्तीचा दुराग्रह आणि पश्चात्ताप करण्यास तिचा नकार यांमुळे अशा पापाची क्षमा होऊ शकत नाही. पवित्र आत्म्याविरुद्ध पाप करणारी व्यक्ती आपल्या पापाच्या इतकी आहारी गेलेली असते की ती बदलायला तयार नसते. ही भयावह गोष्ट आहे आणि तिचा परिणाम शाश्वत नरकदंडात होतो.

या उताऱ्यातून आपण घ्यावा असा एक महत्त्वाचा बोध कदाचित हाच आहे: आपल्या पापाला आपण कधीही हट्टाने चिकटून राहू नये. आपल्या पापात, आणि विशेषतः आपणच नीतिमान आहोत या समजुतीत, इतके गुरफटू नये की आपली चूक लक्षात आल्यावरही आपण दुसऱ्याचे ऐकून घ्यायला, सारासार विचार करायला आणि नम्रपणे स्वतःत बदल करायला तयार नसू. शास्त्री बदलायला तयार नव्हते, आणि हीच त्यांच्या पापाची सर्वांत वाईट बाजू होती.

आज चिंतन करा: तुम्हालाही आपल्या हट्टीपणाशी आणि दुराग्रहाशी झगडावे लागते का? या सापळ्यात पडू नका, कारण हा दुराग्रह पवित्र आत्म्याविरुद्धचे पाप आहे. स्वतःत बदल घडवून आणण्यास तुम्ही किती तयार आहात, याचा विचार करा आणि नम्रतेच्या मार्गाने चालण्याचा निश्चय करा. या मार्गाने चालल्याचा तुम्हाला कधीही पश्चात्ताप होणार नाही.

हे प्रभू, जेव्हा माझ्याकडून पाप होते, तेव्हा माझी चूक दिसावी आणि ती मान्य करण्याची तयारी माझ्यात असावी म्हणून मला मदत कर. दुराग्रहाच्या प्रवृत्तीपासून आणि अंतःकरणाच्या कठोरपणापासून मला मुक्त कर. मला सदैव नम्र राहण्यास मदत कर आणि बदलण्याची तयारी माझ्यात निर्माण कर. हे प्रिय प्रभू, मी तुझ्यावर प्रेम करतो. तुझ्या सर्व लोकांवर प्रामाणिक आणि नम्र अंतःकरणाने प्रेम करण्यास मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

अधिक वाचा>>>