मराठी

तुम्ही धन्य आहात का?

२९ एप्रिल २०२१
पुनरुत्थानकाळातील चौथ्या आठवड्याचा गुरुवार
आजची वाचने

सिएनाची संत कॅथरीन, कुमारी व चर्चची धर्मविदुषी—स्मृतिदिन

व्हिडिओ

शिष्यांचे पाय धुतल्यावर येशू त्यांना म्हणाला, “आमेन, आमेन, मी तुम्हांला सांगतो, कोणताही गुलाम आपल्या धन्यापेक्षा मोठा नसतो आणि कोणताही संदेशवाहक त्याला पाठवणाऱ्यापेक्षा मोठा नसतो. हे तुम्हांला समजले असेल, तर त्याप्रमाणे वागाल तेव्हा तुम्ही धन्य आहात.” योहान 13:16–17

पुनरुत्थानकाळातील या चौथ्या आठवड्यात आपण पुन्हा शेवटच्या भोजनाच्या प्रसंगाकडे वळतो. पवित्र गुरुवारी संध्याकाळी येशूने आपल्या शिष्यांना जो उपदेश केला, त्यावर पुढील काही आठवडे आपण चिंतन करणार आहोत. आज स्वतःला हा प्रश्न विचारा: “मी धन्य आहे का?” येशू म्हणतो की, त्याने आपल्या शिष्यांना जे शिकवले ते तुम्ही “समजून घेतले” आणि “आचरणात आणले” तर तुम्ही धन्य आहात. मग त्याने त्यांना काय शिकवले?

येशूने शिष्यांचे पाय धुऊन गुलामाची भूमिका स्वीकारली. ही त्याची कृती संदेष्ट्याच्या कृतीसारखी बोलकी होती. म्हणतात ना, शब्दांपेक्षा कृती अधिक बोलकी असते. या कृतीने शिष्य नम्र झाले; पेत्राने तर सुरुवातीला येशूला आपले पाय धुवू देण्यास नकार दिला. आपल्या शिष्यांसमोर स्वतःला नमवून येशूने केलेल्या या नम्र सेवेचा त्यांच्या मनावर खोल ठसा उमटला, यात शंका नाही.

जगाच्या दृष्टीने मोठेपणा म्हणजे काय आणि येशूने शिकवलेला मोठेपणा म्हणजे काय, यांत मोठा फरक आहे. जगाच्या दृष्टीने मोठे होणे म्हणजे इतरांच्या नजरेत स्वतःचे स्थान उंचावणे आणि आपण किती चांगले आहोत हे त्यांना दाखवण्याची धडपड करणे. इतर जण आपल्याविषयी काय विचार करतील याची भीती आणि सर्वांनी आपला मान करावा ही इच्छा, यांतून अनेकदा जगात मोठे होण्याची धडपड सुरू होते. पण येशूला हे स्पष्ट करायचे आहे की, आपण सेवा केली तरच खऱ्या अर्थाने मोठे होऊ. आपण इतरांसमोर नम्र व्हायला हवे, त्यांना आणि त्यांच्यातील चांगुलपणाला महत्त्व द्यायला हवे, त्यांचा सन्मान करायला हवा आणि त्यांच्याशी मनापासून प्रेमाने व आदराने वागायला हवे. शिष्यांचे पाय धुऊन येशूने मोठेपणाची जगाची कल्पना पूर्णपणे सोडून दिली आणि आपल्या शिष्यांनाही तसेच करण्याचे आवाहन केले.

नम्रता समजून घेणे कधीकधी कठीण जाते. म्हणूनच येशू म्हणाला, “हे तुम्हांला समजले असेल तर…” इतरांसमोर स्वतःला नमवणे आणि त्यांची सेवा करणे किती महत्त्वाचे आहे, हे समजून घेण्यासाठी शिष्यांनाही आणि आपणा सर्वांनाही झगडावे लागेल, हे त्याला ठाऊक होते. पण नम्रता म्हणजे काय हे तुम्हांला समजले, तर ती आचरणात आणताना तुम्ही “धन्य” व्हाल. जगाच्या नजरेत तुम्ही धन्य ठरणार नाही, पण देवाच्या दृष्टीने तुम्ही खरोखर धन्य असाल.

मान आणि प्रतिष्ठा मिळवण्याची आपली इच्छा आपण शुद्ध करतो, आपल्याला वाईट वागणूक मिळेल ही भीती पूर्णपणे दूर करतो आणि या इच्छेच्या व भीतीच्या जागी स्वतःच्या आधी इतरांना भरपूर आशीर्वाद मिळावेत अशी इच्छा बाळगतो, तेव्हा आपली नम्रता विशेषत्वाने प्रकट होते. प्रेमाच्या या गूढ आणि अथांग खोलीपर्यंत पोहोचण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे असे प्रेम आणि अशी नम्रता.

देवाचा पुत्र आणि जगाचा तारणारा येशू आपल्या शिष्यांसमोर नमला आणि जणू तो गुलामच आहे अशा रीतीने त्याने त्यांची सेवा केली. त्याच्या या नम्र कृतीवर आज चिंतन करा. तुम्ही स्वतः इतरांसाठी असे करत आहात, अशी कल्पना करून पाहा. स्वतःपेक्षा इतरांना आणि त्यांच्या गरजांना प्राधान्य देण्यासाठी तुम्ही अधिक तत्परतेने कोणते जाणीवपूर्वक प्रयत्न करू शकता, याचा विचार करा. ज्या ज्या स्वार्थी इच्छांशी तुमचा संघर्ष चालू आहे, त्या दूर करण्याचा प्रयत्न करा आणि नम्र होण्यापासून तुम्हांला रोखणारी भीती ओळखा. नम्रतेची ही देणगी समजून घ्या आणि ती आचरणात आणा. तरच तुम्ही खरोखर धन्य व्हाल.

हे माझ्या नम्र प्रभू, तू अत्यंत नम्रतेने आपल्या शिष्यांची सेवा करण्याचे निवडलेस, तेव्हा तू आमच्यासमोर प्रेमाचा परिपूर्ण आदर्श ठेवला. हा सुंदर सद्गुण समजून घेण्यास आणि आचरणात आणण्यास मला मदत कर. सर्व स्वार्थापासून आणि भीतीपासून मला मुक्त कर, जेणेकरून तू आम्हा सर्वांवर जसे प्रेम केलेस तसे मीही इतरांवर प्रेम करू शकेन. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

पुनरुत्थानकाळातील प्रार्थना

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सर्व संत / सण

आजची संत – सिएनाची संत कॅथरीन, कुमारिका आणि चर्चची धर्माचार्या

मिस्साच्या वाचनांचे पर्याय

वरील निवडक चित्रे: ‘ख्रिस्त शिष्यांचे पाय धुताना’ — चित्रकार बेनव्हेनुतो तीझी