मराठी

नम्रतेने परिपूर्ण होणारे प्रेम

30 एप्रिल 2026
पुनरुत्थानकाळाच्या चौथ्या आठवड्यातील गुरुवार
आजची वाचने

संत पियुस पाचवे, पोप — ऐच्छिक स्मरण

ख्रिस्त संत पेत्राचे पाय धुतो — चित्रकार: लॉरेन्स ओपी, परवाना: CC BY-NC-ND 2.0.

व्हिडिओ

शिष्यांचे पाय धुतल्यावर येशू त्यांना म्हणाला, “आमेन, आमेन, मी तुम्हांला सांगतो, कोणताही गुलाम आपल्या धन्यापेक्षा मोठा नसतो आणि कोणताही संदेशवाहक त्याला पाठवणाऱ्यापेक्षा मोठा नसतो. हे तुम्हांला समजले असेल, तर त्याप्रमाणे वागाल तेव्हा तुम्ही धन्य आहात.” योहान 13:16–17

आजच्या शुभवर्तमानातील प्रसंग शेवटच्या भोजनातील आहे. येशूने नुकतेच आपल्या शिष्यांचे पाय धुतले होते. केवढी ही नम्रता! कल्पना करा, एखाद्या राजाने आपले राजवैभव बाजूला ठेवून सेवकांच्या अगदी साध्या गरजांकडे लक्ष द्यावे आणि त्यांचे जोडे चकाकवण्यासाठी त्यांच्यासमोर गुडघे टेकावेत. या कृतीतून त्यांना शिकायला मिळेल की खरे मोठेपण सत्तेत नसून प्रेमात आणि नम्र सेवेत आहे. अशी कृती त्या सेवकांच्या मनावर खोल ठसा उमटवेल आणि राजदरबारातील आपले कर्तव्य व राज्यातील लोकांप्रती आपली जबाबदारी समजून घेण्यास त्यांना मदत करेल.

पवित्र गुरुवारच्या त्या संध्याकाळी येशूच्या नम्र कृतीचा पूर्ण अर्थ प्रेषितांना कदाचित उमगला नसेल. पण पुढे, प्रारंभीच्या ख्रिस्तसभेचे आध्यात्मिक नेते म्हणून त्यांनी आपली जबाबदारी स्वीकारली, तेव्हा सेवा करणारा नेता कसा असावा, हे समजून घेण्यासाठी येशूची कृती त्यांना आधार ठरली असेल. ख्रिस्ताच्या कळपाचे मेंढपाळ म्हणून त्यांनाही येशूचे अनुकरण करण्याचे पाचारण होते. देवाच्या राज्यात नेतृत्व म्हणजे मान-सन्मान किंवा प्रसिद्धी मिळवण्याचा प्रयत्न नव्हे, तर स्वतःला नम्र करून इतरांची निःस्वार्थ सेवा करणे. हे केवळ ख्रिस्तसभेतील नेत्यांनाच नव्हे, तर समाजात आणि कुटुंबात नेतृत्व करणाऱ्यांनाही लागू आहे.

या जिव्हाळ्याच्या क्षणी यहूदाही तिथे होता, हे लक्षात घेतले की येशूच्या उदाहरणाचे मोल आणखी जाणवते. शुभवर्तमानात पुढे आपण वाचतो की, ज्यांचे पाय येशूने धुतले, त्यांच्यापैकी एक जण आपला विश्वासघात करणार आहे, असे त्याने सांगितले. तरीही त्याने यहूदाची सेवा केली. या एकाच कृतीतून येशूने केवळ नम्रता दाखवली नाही, तर आपल्या प्रेमाला सीमा नाहीत, हेही दाखवले. जे त्याला नाकारतील आणि त्याचा विश्वासघात करतील, त्यांच्यापर्यंतही त्याचे प्रेम पोहोचते.

आपल्या आयुष्यात जेव्हा कोणी आपला विश्वासघात करते किंवा आपल्याविरुद्ध कोणतेही पाप करते, तेव्हा रागाने प्रत्युत्तर देण्याचा मोह आपल्याला लगेच होतो. पण येशूचे अनुकरण करायचे असेल, तर अगदी गंभीर पाप करणाऱ्यांनाही दोषी ठरवण्याऐवजी त्यांच्यासमोर स्वतःला नम्र केले पाहिजे. येशूने यहूदाच्या विश्वासघाताला मान्यता दिली नाही. उलट, स्तोत्रसंहिता 41:10 मधील शब्द उद्धृत करून त्याने तो विश्वासघात निदर्शनास आणला: “ज्याने माझे अन्न खाल्ले, त्याने माझ्याविरुद्ध आपली टाच उगारली आहे.” मग आपल्या दैवी कार्याविषयी उरलेल्या शिष्यांना खात्री देण्यासाठी तो म्हणाला: “हे घडण्यापूर्वीच मी तुम्हाला आता सांगत आहे, जेणेकरून ते घडेल तेव्हा ‘मी आहे’ असा तुम्ही विश्वास धरावा” (योहान 13:19).

येशूच्या म्हणण्याचा आशय असा होता: यहूदाच्या विश्वासघाताची बातमी उरलेल्या अकरा प्रेषितांना कळेल, तेव्हा त्यांना समजेल की आपल्याविरुद्ध पाप करणाऱ्यांवर नम्रतेने प्रेम करणे आणि त्यांची सेवा करणे हे केवळ देवालाच — ‘मी आहे’ त्यालाच — शक्य आहे. पुढच्या दिवसांत आणि वर्षांत प्रेषितांनी येशूच्या या कृतीवर चिंतन केले असेल, तेव्हा असे प्रेम मानवी सामर्थ्याच्या पलीकडचे आहे आणि त्यातून देवाचे दर्शन घडते, हे त्यांना उमगले असेल. यहूदा आपला विश्वासघात करणार हे पूर्णपणे माहीत असूनही येशू त्याची सेवा करण्यास तयार होता. यातून दिसते की देवाचे प्रेम मानवी सामर्थ्यावर अवलंबून नाही. ते कोणत्याही अटीशिवाय वाहते आणि पापी माणसांनाही तारणाची संधी देते. अशाच गाढ प्रेमात सहभागी होण्याचे पाचारण आपल्यापैकी प्रत्येकाला आहे.

आज येशूच्या निरपेक्ष नम्रतेवर आणि प्रेमावर, तसेच त्याचे अनुकरण करण्यासाठी त्याने दिलेल्या हाकेवर चिंतन करा. तुमच्या आयुष्यातील नात्यांचा विचार करा: असे कोणी आहे का, ज्याला तुम्ही प्रेम दिले नाही किंवा क्षमा केली नाही? अशी कोणी व्यक्ती आहे का, जिची नम्रपणे सेवा करण्यास तुम्ही नकार देता? येशूने जसे प्रेम केले तसे प्रेम करण्यासाठी, ज्यांनी तुम्हाला दुखावले त्यांचीही सेवा करण्यासाठी आणि अमर्याद प्रेम करणाऱ्या ख्रिस्ताच्या दैवी नम्रतेची साक्ष देण्यासाठी कृपा मागा. ज्या व्यक्तीवर प्रेम करणे किंवा जिला क्षमा करणे तुम्हाला कठीण जाते, तिच्याशी सलोखा साधण्यासाठी आज एक ठोस पाऊल उचलता यावे म्हणून प्रार्थना करा. अशा रीतीने तुम्ही ख्रिस्ताच्या नम्रतेचे आणि अमर्याद प्रेमाचे अनुकरण कराल. असे केल्याने तुम्ही केवळ त्याच्या उदाहरणाचे अनुसरण करणार नाही, तर जगात तो आजही उपस्थित आहे याची जिवंत साक्ष द्याल.

हे माझ्या नम्र प्रभू, तू सर्वांवर परिपूर्ण प्रेम करतोस. ज्यांनी तुझा विश्वासघात केला, त्यांचीही तू सेवा करतोस. असे करून तू आमच्यासमोर अनुसरण्यासाठी एक आदर्श ठेवला आहेस. इतरांसमोर, अगदी माझ्याविरुद्ध पाप करणाऱ्यांसमोरही, स्वतःला नम्र करून तुझे अनुकरण करण्यासाठी मला आवश्यक ती कृपा दे. जेव्हा कोणी माझा विश्वासघात करतो, तेव्हा मला बळ दे, म्हणजे मला प्रेमाने आणि नम्रतेने प्रतिसाद देता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

संत पियुस पाचवे, पोप — ऐच्छिक स्मरण

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सर्व संत / सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय