मराठी

इतरांची प्रतिष्ठा ओळखणे

August 24, 2025
Twenty-First Sunday in Ordinary Time (Year C)
Readings for Today

जेम्स टिसो, सार्वजनिक मालकीची कलाकृती, विकिमीडिया कॉमन्सच्या सौजन्याने

व्हिडिओ

येशू नगरांतून व खेड्यांतून लोकांना शिकवत यरुशलेमकडे जात होता. कोणीतरी त्याला विचारले, “प्रभू, थोड्याच लोकांचे तारण होईल काय?” त्याने त्यांना उत्तर दिले, “अरुंद द्वारातून आत जाण्यासाठी झटत राहा. कारण मी तुम्हांला सांगतो, पुष्कळ जण आत जाण्याचा प्रयत्न करतील, पण त्यांच्यात तेवढे सामर्थ्य नसेल.” लूक 13:22–24

या उताऱ्याच्या संदर्भातून येशूचे कार्य आणि प्रत्येक व्यक्तीबद्दल त्याला असलेली काळजी आपल्याला अधिक चांगली समजते. लक्षात घ्या की येशू यरुशलेम या मोठ्या आणि दाट लोकवस्तीच्या शहराकडे जात होता. पण वाटेत तो “नगरांतून व खेड्यांतून” गेला आणि तेथील लोकांना त्याने शिकवले. हा तपशील किरकोळ वाटू शकतो, पण तो महत्त्वाचा आहे.

यरुशलेमसारखे शहर मोठे होते, आणि अशा शहरांत अनेकदा श्रीमंत, प्रभावशाली आणि “महत्त्वाचे” मानले जाणारे लोक राहत. कमी लोकवस्तीच्या नगरांच्या हद्दी ठरलेल्या असत आणि बहुतेकदा तिथे काही ना काही स्वरूपाची स्थानिक शासनव्यवस्था असे. खेडी ही त्याहून खूप लहान ग्रामीण वस्ती होती. तिथे बहुधा तुलनेने गरीब, कमी शिकलेले, कमी प्रभाव असलेले आणि साधेपणाने जगणारे लोक राहत. योसेफस या इतिहासकाराने लिहिले आहे की येशूच्या काळात संपूर्ण गालील प्रदेशात सुमारे 240 खेडी होती. लक्षात घेण्यासारखी गोष्ट म्हणजे येशूला सर्वांना शिकवायचे होते. ते मोठ्या शहरातील श्रीमंत व सत्ताधारी लोक असोत किंवा खेड्यापाड्यांतील शेतकरी व मेंढपाळ असोत, येशूने असा भेद केला नाही. त्याचे कार्य सर्वांसाठी होते.

यातून आपल्याला हे शिकायला मिळते की लोकांचे समाजातील स्थान काहीही असले, तरी आपणही सर्वांवर प्रेम केले पाहिजे आणि सर्वांची काळजी घेतली पाहिजे. प्रत्येक व्यक्तीची प्रतिष्ठा सारखीच आहे. मोठ्या देशाच्या राष्ट्राध्यक्षापासून एखाद्या गल्लीतील भिकाऱ्यापर्यंत, प्रत्येक जण आपल्या आदरास आणि लक्षास सारखाच पात्र आहे.

आपल्या पतित मानवी स्वभावामुळे आपल्याला निरनिराळे मोह होतात. संपत्ती, सत्ता आणि मानमरातब यांचे मोह त्यांपैकीच आहेत. म्हणून ज्यांना लौकिक यश मिळाले आहे, त्यांचे आपल्याला कौतुक वाटते, कारण तसे यश आपल्यालाही हवे असते. परिणामी, ज्या यशाची आपल्याला हाव आहे ते मिळवणाऱ्यांना आपण अधिक आदर देतो, आणि ज्यांना असे यश मिळालेले नाही त्यांच्याकडे कमी लक्ष देतो. हीच तर या समस्येची मुळाशी असलेली गोष्ट आहे.

अलीकडे ज्या लोकांशी तुमचा संबंध आला, त्यांचा विचार केल्यावर तुमच्या मनात काय येते? कदाचित तुमची “भेट” एखाद्याने आर्थिक क्षेत्रात मिळवलेल्या मोठ्या यशाबद्दल वाचण्यापुरतीच होती. किंवा कदाचित दुसऱ्या एखाद्या बाबतीत कुणाची अधोगती कशी झाली, याबद्दल तुम्ही वाचले असेल. कदाचित एखाद्या शेजाऱ्याची भरभराट झाली असेल आणि त्याने नवी गाडी घेतली असेल, किंवा एखाद्या मित्राला नोकरीवरून काढले असेल. परिस्थिती कोणतीही असो, तुम्ही प्रत्येक व्यक्तीला किती आदर आणि प्रेम देता, याचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे. तो आदर आणि ते प्रेम सर्वांसाठी सारखेच असले पाहिजे. इतरांशी आपण कसे वागतो हे त्यांच्या लौकिक स्थानावरून ठरू नये. पण असा भेद टाळणे कठीण असते.

नगरांतील आणि खेड्यांतील लोकांना येशूने दिलेली शिकवण म्हणजे पवित्र जीवन जगण्याचे आवाहन होते. “अरुंद द्वारातून आत जाण्यासाठी झटत राहा. कारण मी तुम्हांला सांगतो, पुष्कळ जण आत जाण्याचा प्रयत्न करतील, पण त्यांच्यात तेवढे सामर्थ्य नसेल.” आजच्या शुभवर्तमानाच्या शेवटी येशू म्हणतो, “कारण पाहा, शेवटचे असलेले काही जण पहिले होतील, आणि पहिले असलेले काही जण शेवटचे होतील.” ज्यांना जीवनात आपले अस्तित्व फारसे मोलाचे नाही असे वाटत होते, त्यांच्या मनाला हे शेवटचे वचन विशेष भिडले असेल. आपण “शेवटचे” आहोत असे ज्यांना वाटत होते, त्यांना या शब्दांनी आशा दिली असेल. यातून आपल्याला कळते की देव आपले मोल कधीही लौकिक यशाच्या निकषांवर ठरवत नाही. आपण त्याच्या पवित्र इच्छेशी किती निष्ठावान आहोत, एवढेच तो पाहतो.

आज तुम्ही इतरांकडे कोणत्या नजरेने पाहता, यावर चिंतन करा. देव प्रत्येक व्यक्तीकडे जसा पाहतो, तसे तुम्ही पाहता का? प्रत्येक व्यक्तीची प्रतिष्ठा आणि मोल सारखेच आहे, हे तुम्हाला दिसते का? की ज्यांचा तुम्हाला हेवा वाटतो आणि ज्यांचे यश तुम्हालाही हवेसे वाटते, त्यांना तुम्ही अधिक महत्त्व देता? इतरांकडे पाहताना लौकिक निकष बाजूला सारण्याचा प्रयत्न करा, म्हणजे तुम्ही प्रत्येकाकडे केवळ त्या व्यक्तीची प्रतिष्ठा आणि देवाच्या इच्छेशी असलेली तिची निष्ठा लक्षात घेऊन पाहाल.

हे प्रभू, तुझ्या जीवनप्रवासात तुला भेटलेल्या लोकांच्या केवळ अंतःकरणाकडे तू पाहिलेस. प्रत्येक व्यक्तीशी तू आदराने आणि प्रेमाने वागलास. इतरांकडे जगाच्या नजरेने पाहण्याच्या सर्व मोहांपासून दूर राहण्यास आणि तुझ्या सर्व पुत्रकन्यांना पूर्ण आदर देण्यास मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

Novena to Saint Monica
(Especially prayed for wayward children)
August 18-26

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सर्व संत / सण

Saint of the Day – Saint Bartholomew the Apostle—Feast
Not celebrated as a liturgical memorial this year since it falls on Sunday

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय