मराठी

आध्यात्मिक संपत्ती

28 सप्टेंबर 2025
सामान्य काळातील सव्विसावा रविवार (वर्ष क)
आजची वाचने

लाझर आणि श्रीमंत मनुष्य यांचा दृष्टांत — राष्ट्रीय कलादालन यांच्या सौजन्याने

व्हिडिओ

येशू परुश्यांना म्हणाला, “एक श्रीमंत मनुष्य होता. तो जांभळी वस्त्रे आणि तलम तागाचे कपडे घालत असे व रोज मेजवानी झोडत असे. त्याच्या दाराशी लाझर नावाचा एक गरीब मनुष्य पडून असे. त्याचे अंग व्रणांनी भरले होते. त्या श्रीमंताच्या मेजावरून पडणाऱ्या तुकड्यांनीही त्याने आनंदाने आपले पोट भरले असते. कुत्रीसुद्धा येऊन त्याचे व्रण चाटत असत. तो गरीब मनुष्य मरण पावला तेव्हा देवदूतांनी त्याला अब्राहामाच्या कुशीत नेले.” लूक 16:19–22

विवेकी माणसाला नरकात जावेसे वाटणार नाही. या दृष्टांतातील श्रीमंत मनुष्यालाही नरकात जायचे नव्हते, पण त्याच्या कृत्यांमुळे तो तिथे पोहोचला. मात्र या जगात श्रीमंत व्हावे असे बहुतेकांना वाटते. खरे तर, संपत्तीची इच्छा न करणेच अविवेकी आहे, असे पुष्कळांना वाटेल. अधिक गहन आध्यात्मिक परिपूर्णता मिळावी आणि स्वर्गातील संपत्तीसाठी आपली तयारी व्हावी म्हणून साधेपणाने जगण्याचा मार्ग निवडणारी व्यक्ती क्वचितच आढळते. पण आजच्या शुभवर्तमानातील या दृष्टांताचा एक स्पष्ट संदेश असा आहे की लाझरचे पृथ्वीवरील जीवन त्या श्रीमंताच्या जीवनापेक्षा कितीतरी चांगले होते. मग आज, इथे आणि आत्ता, तुम्हाला कोणते जीवन अधिक पसंत आहे? त्या श्रीमंताच्या शाश्वत अधःपतनाला त्याची संपत्ती हे एकमेव कारण नव्हते, हे खरे आहे. पण त्याच संपत्तीमुळे त्याला स्वार्थी होण्याचा आणि इतरांच्या गरजांकडे दुर्लक्ष करण्याचा मोह झाला, हेही खरे आहे. त्याचा शेवट शाश्वत नाशात झाला.

तुम्हाला बक्षीस म्हणून अनेक दशलक्ष डॉलर मिळाले, अशी कल्पना करा. त्या पैशांचे तुम्ही काय कराल? एक चांगली ख्रिस्ती व्यक्ती म्हणून तुम्ही कदाचित लगेच म्हणाल की तुम्ही ते पैसे सत्कार्यासाठी वापराल, गरिबांना मदत कराल आणि इतरांच्या जीवनात चांगला बदल घडवाल. एवढी मोठी रक्कम जिंकल्यावर सर्वांत योग्य प्रतिसाद कोणता असेल? त्यातले दहा टक्के देऊन उरलेले पैसे स्वतःसाठी वापरणे पुरेसे ठरेल का? बहुधा नाही.

हा दृष्टांत आपल्याला शिकवतो की भौतिक संपत्तीमुळे आपल्या शाश्वत प्रतिफळाच्या मूल्यात काहीच भर पडत नाही; उलट, आपल्या जीवनात मोह मात्र खूप वाढतात. तुम्हाला भरपूर पैसा मिळाला आणि तुम्ही तो देवाच्या इच्छेनुसार केवळ सत्कार्यासाठी वापरलात, तर ते तुमच्या ख्रिस्ती प्रेमाचे एक पवित्र कृत्य ठरेल आणि तुमच्या अमर आत्म्याच्या हिताचे होईल, हे खरे आहे. पण तसे करणे फार कठीण असेल. भौतिक संपत्तीतून उद्भवणाऱ्या मोहांना प्रतिकार करणे फार कठीण असेल.

श्रीमंत असणे चांगले आहे का? स्वतःच्या आणि आपल्या कुटुंबाच्या मूलभूत गरजा भागवता येणे नक्कीच चांगले आहे. त्यासाठी पैशांची मदत होते. पण आपल्या मूलभूत गरजा भागल्यानंतर उरलेला पैसा आशीर्वाद ठरण्यापेक्षा मोहाचे कारणच अधिक ठरतो. ही गोष्ट आपण मान्य केली पाहिजे. इतरांना मदत करता यावी म्हणून तुम्हाला श्रीमंत व्हावेसे वाटत असेल, तर अशी एक परिस्थिती डोळ्यांसमोर आणा. तुमचा हेतू हाच असेल आणि तुम्हाला खरोखर मोठी रक्कम बक्षीस म्हणून मिळाली, तर सध्या जसे जगता तसेच पुढेही जगणे तुम्हाला शक्य होईल का? त्याच घरात राहणे, तीच गाडी चालवणे, तीच राहणी ठेवणे आणि मिळालेला सगळा पैसा, शंभर टक्के, देवाच्या गौरवासाठी आणि इतरांच्या भल्यासाठी वापरणे, अशी कल्पना करा. हे करणे कठीण जाईल. पण तुम्हाला ते जमले, तर त्याने केवळ इतरांचे भले होणार नाही, तर ते तुमच्या स्वतःच्या आत्म्यासाठीही विशेष हितकारक ठरेल. शुभवर्तमानातील या दृष्टांतात अनेक मोलाचे धडे आहेत. त्यातला एक अगदी स्पष्ट संदेश असा आहे की या जगातील संपत्तीपेक्षा या जगातील गरिबी आत्म्याला कितीतरी अधिक लाभदायक ठरते. ही गोष्ट स्वीकारणे अनेकांना कठीण जाईल.

आज लाझर आणि तो श्रीमंत मनुष्य यांच्यातील ठळक फरकावर चिंतन करा. एक जण रोज मेजवानी झोडत असे, तलम तागाचे कपडे आणि जांभळी वस्त्रे घालत असे; पण नंतर त्याला अधोलोकात अनंतकाळ यातना भोगाव्या लागल्या. दुसऱ्याला मात्र दुसऱ्याच्या मेजावरून पडणारे तुकडे खायलाही मिळावेत अशी आस होती. त्याला घर नव्हते, त्याचे अंग व्रणांनी भरले होते; पण देवदूतांनी त्याला अब्राहामाच्या कुशीत नेले आणि तो अनंतकाळ स्वर्गात राहिला. त्या श्रीमंताऐवजी लाझरचे अनुकरण करण्याचे ठरवा. तुमच्याकडे पुष्कळ भौतिक वस्तू असतील, तर त्यांच्याविषयीची आसक्ती सोडण्याचा मनापासून प्रयत्न करा. साधेपणाने जगा, उदार राहा आणि गरजूंकडे कधीही दुर्लक्ष करू नका. तुमच्याकडे फार थोडे असेल, तर अधिकाचा लोभ धरू नका. मत्सर सोडा, निराश होऊ नका, देवाच्या प्रेमळ व्यवस्थेवर भरवसा ठेवा आणि आनंद माना की लाझरप्रमाणे तुम्हालाही आपल्या आत्म्यात अशी शाश्वत संपत्ती साठवता येते जी सदैव तुमच्याजवळ राहील.

हे खऱ्या संपत्तीच्या प्रभू, खरे सद्गुण, प्रेम, श्रद्धा आणि आशा हीच आध्यात्मिक संपत्ती जीवनात खरोखर मोलाची आहे. ऐहिक मालमत्तेला या जीवनात फारसे मोल नाही; उलट ती अनेक मोहांना कारणीभूत ठरते. कृपा करून मला धनाच्या हव्यासातून मुक्त कर. लोभ, स्वार्थ आणि मत्सर यांतून मला मुक्त कर. माझे हृदय अनासक्तीने आणि उदारतेने भरून टाक आणि स्वर्गात खरा धनसंचय करायला मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

रविवारची व्हिडिओ चिंतने

लिझियेच्या संत थेरेझची नोवेना – छोटे फूल
सातवा दिवस – 28 सप्टेंबर

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

आजचे संत आणि सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय