१ ऑक्टोबर २०२५
बाल येशूची संत तेरेझा, कुमारी व ख्रिस्तसभेची धर्मपंडिता — स्मृतिदिन
आजची वाचने
सामान्य काळातील सव्वीसाव्या आठवड्याच्या बुधवारची वाचने
प्रतिमा स्रोत: अॅडोबी स्टॉक
येशू आणि त्यांचे शिष्य वाटेने जात असताना कोणीतरी त्यांना म्हणाला, “तुम्ही जिथे कुठे जाल तिथे मी तुमच्यामागे येईन.” येशूंनी त्याला उत्तर दिले, “कोल्ह्यांना बिळे आहेत आणि आकाशातील पक्ष्यांना घरटी आहेत; पण मानवपुत्राला डोके टेकवायलाही जागा नाही.” लूक 9:57–58
पहिल्या नजरेत आपल्या प्रभूचे हे उत्तर काहीसे अनपेक्षित वाटते. येशू जिथे नेतील तिथे त्यांच्यामागे जाण्याचा निश्चय या मनुष्याने केला आहे, असे दिसत होते. पण आपला अनुयायी होऊ पाहणाऱ्या त्या मनुष्याचे कौतुक करण्याऐवजी येशू त्याला सूचित करतात की, त्यांच्यामागे जाऊन पोहोचावे असे कोणतेही ठरलेले ठिकाण नाही. उलट, वाट कुठे नेईल हे माहीत नसतानाही त्याला येशूंच्यामागे जावे लागेल. येशू असे का म्हणाले असतील? त्या मनुष्याने आपल्यामागे यावे असे त्यांना वाटत नव्हते का?
या उताऱ्यातून एक गोष्ट आपल्याला शिकायला मिळते: येशूंना भेटणाऱ्या लोकांच्या अंतःकरणात काय आहे आणि त्यांचे हेतू काय आहेत, हे त्यांना ओळखता येत असे. त्या मनुष्याच्या बोलण्यातून त्याचा खरा हेतू पूर्णपणे व्यक्त झाला नव्हता, असे दिसते. या उताऱ्यावर भाष्य करताना अनेक धर्मपित्यांनी असे निदर्शनास आणले आहे की, ख्रिस्तामागे जाण्याची मनापासून इच्छा होती म्हणून नव्हे, तर येशूंच्या भोवती असलेल्या लोकांच्या नजरेत आपली चांगली छाप पडावी म्हणून तो मनुष्य असे बोलला. येशूंना त्याचा खरा हेतू माहीत होता. म्हणून त्यांनी त्याला सांगितले की, आपल्यामागे यायचे असेल तर वाट कुठे नेईल हे माहीत नसतानाही त्याला यावे लागेल. त्यानंतर येशू आणखी दोघांशी आपल्यामागे येण्याविषयी बोलले आणि प्रत्येक वेळी त्यांनी कोणताही आडपडदा न ठेवता आपल्यामागे येण्याचे आव्हान दिले.
आपल्या प्रभूमागे जाण्याचे आवाहन संपूर्ण समर्पणाची मागणी करते. अर्ध्या मनाने आपण त्यांच्यामागे जाऊ शकत नाही. स्वार्थापोटीही आपण त्यांच्यामागे जाऊ शकत नाही. प्रभू आपल्या अंतःकरणात आपल्याला हाक देतात, तिथूनच त्यांच्यामागे जाण्याच्या आपल्या निर्णयाची सुरुवात होते. त्यांचा सुस्पष्ट आवाज आणि त्यांचे आमंत्रण आपण ऐकले पाहिजे. आपल्याला मिळणारे हे आमंत्रण आपल्याकडून सर्वस्व मागेल. आपल्या आयुष्याचा अर्धा किंवा अगदी बहुतांश भाग त्यांना द्यावा, अशी हाक येशू आपल्याला कधीच देणार नाहीत. त्यांची हाक सर्वस्व मागते. आपल्याकडून सर्वस्व मागताना आपले प्रभू खरे तर आपल्याला सर्व काही देत असतात. आपण आपले सर्वस्व त्यांना अर्पण करतो आणि काहीही राखून न ठेवता त्यांच्यामागे जातो, तेव्हाच आपले जीवन पूर्णत्वास येते. सुरुवात इथूनच होते.
येशूंच्यामागे जाण्याचा निर्णयही अंतःकरणाच्या एकांतात घेतला जातो. हा निर्णय इतरांपासून लपवायचा, असा याचा अर्थ नाही; उलट, आपण योग्य हेतूने त्यांच्यामागे गेले पाहिजे. इतरांनी आपली स्तुती करावी, आपले कौतुक करावे किंवा आपल्याकडे आदराने पाहावे, म्हणून आपण त्यांच्यामागे जात नाही. आपल्या आध्यात्मिक अहंकाराला खतपाणी घालण्यासाठीही आपण असे करत नाही. आपण त्यांची हाक ऐकली आहे आणि त्यांनी ज्या रीतीने आपल्याला बोलावले आहे, त्याच रीतीने त्या हाकेला प्रतिसाद देण्याचे आपण निवडले आहे, म्हणून आपण त्यांच्यामागे जातो. म्हणून येशूंच्यामागे जाण्याच्या प्रत्येक निर्णयाची सुरुवात आपल्या अंतःकरणातील प्रार्थनेच्या एकांतात झाली पाहिजे. आपली बांधिलकी दृढ झाली की ती अनेकदा इतरांनाही दिसून येईल; पण ती इतरांना दिसावी हा आपला हेतू कधीही असू नये.
ख्रिस्तामागे जाण्याचा दृढ निश्चय केल्यावर पुन्हा मागे वळता कामा नये. आजच्या शुभवर्तमानाच्या शेवटी येशू म्हणतात, “नांगराला हात घातल्यावर मागे सोडलेल्या गोष्टींकडे पाहणारा कोणीही देवाच्या राज्यासाठी योग्य नाही.” ख्रिस्तामागे जाण्याचा निर्णय घेताना आपल्या जीवनातील काही गोष्टींना कायमचे सोडावे लागते. आपला प्रवास पुढे सरकत असताना जुन्या मार्गांकडे परतण्याचे मोह होतील. पूर्वीच्या पापांत मिळालेल्या सुखांची आठवण होईल, इतर वाटांची ओढ वाटेल आणि पूर्ण निष्ठेची मागणी आपल्या आवाक्याबाहेरची आहे असेही कदाचित वाटेल. हे मोह आहेत, या भ्रामक गोष्टी आहेत, हे ओळखून आपण त्यांना पुन्हा पुन्हा नाकारले पाहिजे. आपण जे सोडले त्याकडे कधीही मागे वळून पाहू नये; उलट, आपले प्रभू आपल्याला ज्या दिशेने बोलावत आहेत, तिकडेच आपली नजर असली पाहिजे. येशूंच्यामागे जाण्याचा आपला निर्णय योग्य होता का, अशी शंका घेण्याचा मोह कधी कधी खरोखरच होईल. म्हणून आपला निश्चय कधीही डळमळता कामा नये.
आज येशूंच्यामागे जाण्याचा तुमचा स्वतःचा निर्णय किती खोलवर रुजला आहे, यावर चिंतन करा. सर्वप्रथम, संपूर्ण जीवन बदलण्याची आणि सर्वस्व अर्पण करण्याची ही हाक तुमच्या अंतःकरणाच्या गाभ्यात तुम्हाला ऐकू आली आहे का, याचा विचार करा. तिथेच, तुमच्या अंतरंगाच्या एकांतात, देव तुमच्याशी बोलत असल्याचे तुम्हाला ऐकू येईल. दुसरे म्हणजे, तुम्ही कोणत्या हेतूने येशूंच्यामागे जाता याचा विचार करा. इतरांच्या नजरेत चांगले दिसावे म्हणून तुम्ही त्यांच्यामागे जाता का? की देवावरील प्रेमापोटी? तिसरे म्हणजे, तुमचे समर्पण पूर्ण आहे का, हे तपासा. तुमच्या जीवनाचा बहुतांश भाग ख्रिस्ताला देणे पुरेसे नाही; ते तुमचे सर्वस्व मागतात. शेवटी, वाटेत पूर्वीच्या पापमय जीवनाकडे परतण्याचे अनेक मोह होतील, यावरही मनन करा. आपल्या दृढ निश्चयाच्या बळावर ते मोह दूर करा आणि ज्या प्रवासासाठी तुम्हाला बोलावण्यात आले आहे, त्या प्रवासाला तुम्ही पुन्हा पुन्हा स्वतःला समर्पित करा.
हे माझ्या प्रभू, तुझे अनुसरण करण्यासाठी माझे संपूर्ण जीवन तुला अर्पण करण्याचे आव्हान तू मला दिले आहेस. तुझी हाक ऐकून मी तुझ्या आमंत्रणाला “हो” म्हणण्याचे ठरवतो. माझ्या जीवनातील सर्व स्वार्थी हेतूंपासून मला मुक्त कर आणि तू मला जिथे नेशील तिथे तुझ्यामागे जाण्यासाठी लागणारा दृढ निश्चय मला दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
आजच्या संत – बाल येशूची संत तेरेझा, कुमारी व ख्रिस्तसभेची धर्मपंडिता — स्मृतिदिन
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन





