16 ऑक्टोबर 2025
सामान्य काळातील अठ्ठाविसाव्या आठवड्याचा गुरुवार
आजची वाचने
संत हेडविग, धर्मव्रती — ऐच्छिक स्मरण
संत मार्गारेट मेरी अलाकोक, कुमारी — ऐच्छिक स्मरण
दुच्चो दी बुओनिन्सेन्या, सार्वजनिक स्वामित्वातील कलाकृती, विकिमीडिया कॉमन्सच्या सौजन्याने
येशू तेथून निघाल्यावर शास्त्री आणि परुशी त्याच्याशी वैरभावाने वागू लागले आणि अनेक गोष्टींबद्दल त्याच्यावर प्रश्नांचा भडिमार करू लागले. कारण त्याच्या तोंडून निघालेल्या एखाद्या शब्दावरून त्याला पकडण्याचा त्यांचा डाव होता. लूक 11:53–54
गेल्या काही दिवसांपासून आपण संत लूकच्या शुभवर्तमानात येशूने शास्त्री, परुशी आणि नियमशास्त्राचे पंडित यांना «धिक्कार असो तुम्हाला» असे म्हणत कसे फटकारले, हे वाचत आहोत. येशूने प्रेमापोटी दिलेल्या या कानउघाडणीचा शेवट आजच्या शुभवर्तमानात होतो. त्यातून दिसते की त्या धार्मिक नेत्यांचे मनपरिवर्तन झाले नाही. उलट, «त्याच्या तोंडून निघालेल्या एखाद्या शब्दावरून त्याला पकडण्यासाठी» ते त्याच्याविरुद्ध डाव रचू लागले. देवाच्या पवित्र नियमशास्त्राचा वापर दुसऱ्यावर हल्ला करण्यासाठी शस्त्रासारखा केला की असेच घडते.
सहसा आपण पवित्र शास्त्रातून चांगल्या गोष्टींची प्रेरणा घेतो. म्हणजेच, येशूच्या शब्दांवर आणि कृतींवर चिंतन करून त्याप्रमाणे जगण्याचा प्रयत्न करतो. पण इतरांनी केलेल्या वाईट कृत्यांतूनही आपण शिकू शकतो आणि त्यांनी केलेले पाप टाळण्याची प्रेरणा घेऊ शकतो. आजचे शुभवर्तमान आपल्याला या धार्मिक नेत्यांच्या डाव रचण्याच्या पछाडलेल्या वृत्तीवर चिंतन करायला आणि तेच पाप आपल्याकडूनही घडत आहे का, हे तपासायला आमंत्रण देते.
सर्वप्रथम हे लक्षात घ्या की येशूचे फटकारणे संपताच हे धार्मिक नेते त्याच्याशी «वैरभावाने वागू लागले». आपण दुसऱ्याशी वैरभावाने वागतो, तेव्हा बहुतेकदा आपलीच बाजू बरोबर आहे आणि समोरच्या व्यक्तीने काहीतरी चुकीचे केले आहे, असे आपण गृहीत धरतो. त्या व्यक्तीने पाप केले आहे असे मानून आपण आपल्या वैरभावाचे समर्थन करतो. पण आपल्या वैरभावातून घडणारी प्रत्येक कृती ही आपण पापाच्या वाटेवर पाऊल टाकले आहे, याची स्पष्ट खूण आहे. त्या व्यक्तीच्या चुकीचाच सतत विचार करत राहण्याचे आपल्याला समर्थन करता येत नाही.
हेही लक्षात घ्या की या धार्मिक नेत्यांनी येशूवर प्रश्नांचा भडिमार करून आपला वैरभाव व्यक्त केला. म्हणजेच, रागाच्या भरात ते त्याच्यात काहीतरी दोष शोधण्यासाठी त्याला प्रश्न विचारत राहिले. मोशे आणि संदेष्टे यांच्यामार्फत मिळालेल्या देवाच्याच नियमशास्त्राचा आधार घेऊन त्यांनी आपल्या बोलण्याने येशूला भुलवून सापळ्यात अडकवण्याचा प्रयत्न केला. पण स्वतःच्या वैरभावाचे समर्थन करण्यासाठी आणि गर्वापोटी येशूवर खोटा आरोप लावण्यासाठी त्यांनी त्या नियमशास्त्राचा विपर्यास केला.
तुमच्या आयुष्यातील असे प्रसंग आठवा, जेव्हा दुसऱ्या व्यक्तीचे एखादे कृत्य तुम्हाला पाप वाटले आणि त्याचाच विचार मनात पुन्हा पुन्हा येत राहिला. अशा वेळी वैरभाव उघडपणे दिसेलच असे नाही. वरवर तुम्ही प्रेमळपणे वागत असाल, पण मनातून त्या व्यक्तीला दोषी कसे ठरवता येईल, याच विचाराने तुम्ही पछाडलेले असाल. अशा वेळी आपले वागणे योग्यच आहे असे अनेकदा आपल्याला वाटते. कारण न्याय झालाच पाहिजे आणि तो करण्याची जबाबदारी आपलीच आहे, अशी आपण स्वतःची समजूत घालतो. पण आपल्या जीवनाची सूत्रे देवाच्या हाती असतील, तर तो आपल्याला दुसऱ्याविरुद्ध सतत डाव रचायला सांगणार नाही. उलट, आपण देवाच्या इच्छेनुसार चालतो तेव्हा विलंब न करता, शांतपणे, आनंदाने, प्रेमळपणे, प्रामाणिकपणे आणि राग व पछाडलेपणा यांपासून मुक्त होऊन वागण्याची प्रेरणा तो आपल्याला देतो, हे जाणवेल.
आज चिंतन करा: ही चुकीची प्रवृत्ती तुमच्या स्वतःच्या आयुष्यात कशी दिसून आली आहे? एखाद्या व्यक्तीबद्दलचा वैरभाव सोडणे तुम्हाला कठीण गेले असा प्रसंग आठवत असेल, तर त्यातून काय निष्पन्न झाले ते पाहा. तुमच्या कृतींतून देवाचा गौरव झाला का? तुम्हाला मनःशांती मिळाली की तुम्ही अस्वस्थ झालात? तुम्ही त्या प्रसंगाचा पूर्णपणे निष्पक्ष विचार केला होता का? या प्रश्नांना प्रामाणिकपणे उत्तरे दिलीत, तर अशा पछाडणाऱ्या विचारांतून मुक्त होण्याची वाट तुम्हाला दिसू लागेल. तुम्ही शांतचित्त असावे, अशी देवाची इच्छा आहे. अन्याय झाला असेल, तर आपला प्रभू त्याचा योग्य तो निवाडा करील, असा विश्वास ठेवा. तुमच्या परीने मात्र क्षमा करण्याचा, प्रेमाने वागण्याचा आणि देव त्याची इच्छा तुम्हाला सौम्यपणे जशी दाखवतो तशी तिच्याकडे लक्ष देण्याचा प्रयत्न सतत करत राहा.
हे माझ्या सहनशील आणि दयाळू प्रभू, तू शुद्ध सत्य प्रेमाने, स्पष्टपणे आणि धैर्याने सांगितलेस, म्हणून तुझ्या काळातील अनेक धर्मनेत्यांनी तुझ्यावर खोटे आरोप लावले आणि तुला दोषी ठरवले. जेव्हा मी दुसऱ्या कोणाशी वैरभावाने आणि रागाने वागतो, तेव्हा या पापांपासून दूर होण्यास मला मदत कर, म्हणजे मी कधीही कोणाला दोषी ठरवणार नाही, कोणाचाही न्याय करणार नाही आणि स्वतःच्या हेतूंसाठी तुझ्या दैवी नियमाचा कधीही विपर्यास करणार नाही. हे प्रिय प्रभू, मला केवळ तुझ्या शांतीने आणि प्रेमाने भरून टाक. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
आजचे संत:
संत मार्गारेट मेरी आलाकोक, कुमारी
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन




