मराठी

लौकिक संपत्तीचे कारभारी

७ नोव्हेंबर २०२५
सामान्य काळातील एकतिसाव्या आठवड्याचा शुक्रवार
आजची वाचने

आंद्रेई निकोलायेविच मिरोनोव (ए. एन. मिरोनोव), CC BY-SA 4.0, विकिमीडिया कॉमन्समार्फत

व्हिडिओ

येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “एका श्रीमंत माणसाचा एक कारभारी होता. तो आपल्या मालमत्तेची उधळपट्टी करीत असल्याची तक्रार त्या श्रीमंत माणसाकडे आली. त्याने कारभाऱ्याला बोलावून म्हटले, ‘तुझ्याबद्दल हे काय ऐकतो आहे मी? तुझ्या कारभाराचा संपूर्ण हिशेब तयार कर, कारण यापुढे तू माझा कारभारी राहू शकणार नाहीस.’” लूक 16:1–2

या दाखल्यात चिंतन करण्यासारखे बरेच काही आहे आणि त्यातून आपल्याला अनेक धडे शिकता येतात. सुरुवातीला, या दाखल्यातील श्रीमंत माणूस म्हणजे देव आणि कारभारी म्हणजे तुम्ही स्वतः, असे समजा. हा पहिला धडा महत्त्वाचा आहे, कारण त्यातून आपल्याला कळते की या जगातील सर्व भौतिक वस्तूंचा खरा मालक देव आहे; आपण केवळ कारभारी आहोत. याचा नीट विचार करा. तुमचा सगळा पैसा आणि मालमत्ता यांवर जणू तुमचाच पूर्ण मालकीहक्क आहे, अशा भावनेने तुम्ही त्यांना धरून ठेवता का? बहुतेक लोक असाच विचार करतात, हे स्पष्ट आहे. ते उदरनिर्वाहासाठी कष्ट करतात, बचत करतात, वेगवेगळ्या वस्तू विकत घेतात आणि बँक खात्यात अधिकाधिक पैसे साठवतात. मग ते या भौतिक गोष्टींमध्ये इतके गुंतून राहतात की त्या देवाच्या आहेत असे न मानता ‘माझ्या आहेत’ असे मानतात. म्हणून आपण विचार करावा असा पहिला, अतिशय कठीण धडा हा आहे: जे काही ‘आपल्या मालकीचे’ आहे असे आपण म्हणतो, ते प्रत्यक्षात देवाच्या मालकीचे आहे. या जगातील गोष्टींचा कारभार पाहण्याची परवानगीच केवळ तो आपल्याला देतो. हे तुम्हाला खरे वाटते का?

कारभारी म्हणून, आपल्या ताब्यात सोपवलेल्या संपत्तीचा वापर देवाच्या इच्छेप्रमाणेच करण्याचा आपण निश्चय केला पाहिजे. या दाखल्यात, कारभारी ‘मालमत्तेची उधळपट्टी करीत आहे’ अशी तक्रार त्या श्रीमंत माणसाकडे आली. देवाच्या इच्छेनुसार पैसा वापरण्याऐवजी आपण तो आपल्या मर्जीप्रमाणे आणि स्वतःच्या इच्छा पूर्ण करण्यासाठी वापरतो, तेव्हा आपणही देवाच्या संपत्तीची उधळपट्टी करण्यास दोषी ठरतो. ही प्रवृत्ती फारच सामान्य आहे, विशेषतः ज्यांच्या ताब्यात पुष्कळ पैसा सोपवला आहे अशा लोकांमध्ये. म्हणून एखाद्याच्या ताब्यात जितका जास्त पैसा असेल, तितका तो उधळण्याचा मोह अधिक होईल. म्हणजेच, देवाच्या इच्छेप्रमाणे त्याच्या गौरवासाठी तो वापरण्याऐवजी स्वार्थासाठी वापरण्याचा मोह होईल. ही शिकवण स्वीकारणे आणि आचरणात आणणे कठीण आहे. पण या दाखल्यातून ही सत्ये आपल्याला खरोखरच उलगडून दाखवली आहेत. म्हणून आपण ती लक्षपूर्वक ऐकणे अत्यावश्यक आहे.

“तुझ्या कारभाराचा संपूर्ण हिशेब तयार कर,” हे त्या श्रीमंत माणसाचे शब्द एक दिवस आपल्यालाही ऐकावे लागतील, याची आपण सर्वांनी जाणीव ठेवली पाहिजे. तो दिवस आजच असता, तर ‘तुमच्या कारभाराचा संपूर्ण हिशेब’ कसा दिसला असता? तुम्ही स्वतःच्या फायद्यासाठी कष्ट केले आहेत का? की देवाने तुमच्या देखरेखीखाली सोपवलेल्या गोष्टी अतिशय जबाबदारीने सांभाळण्यासाठी तुम्ही परिश्रम घेतले आहेत?

दाखल्यात पुढे आपण वाचतो की कारभारी ‘चतुराईने’ वागला. कारभाऱ्याचे पद गेल्यावरही आपल्या भौतिक गरजा भागतील याची खात्री करण्यासाठी त्याने एक योजना आखली. मात्र येथे ज्या ‘चतुराईचा’ उल्लेख आहे, ती या जगात भौतिक संपत्ती मिळवण्यासाठी अनेक लोक दाखवतात ती सांसारिक आणि म्हणूनच दुष्ट अशी कल्पकता, हुशारी, मेहनत आणि धडपड आहे. जीवनात तत्परतेने आणि मेहनतीने काम करणे चांगले असले, तरी अनेकदा हे कष्ट केवळ स्वतःच्या फायद्यासाठी घेतले जातात. कल्पना करा, श्रीमंत होण्यासाठी एवढे कष्ट घेणाऱ्या प्रत्येकाने पृथ्वीवर देवाचे राज्य उभारण्यासाठी त्याहूनही अधिक परिश्रम घेतले तर! देवाच्या कार्यासाठी इतके लोक झटले, तर हे जग किती वेगळे असेल!

आज या साध्या सत्यावर चिंतन करा: या जगात जी संपत्ती तुमच्याजवळ आहे, तिचे तुम्ही केवळ कारभारी आहात, मालक नाही. भौतिक संपत्तीच्या आसक्तीतून तुम्ही मुक्त व्हावे, अशी देवाची इच्छा आहे, जेणेकरून तुमच्याजवळ असलेले सर्व काही त्याच्या गौरवासाठी आणि त्याच्या हेतूनुसार वापरण्यास तुम्ही मोकळे असाल. याचा अर्थ असा नाही की तुमच्याजवळ आहे ते सर्व तुम्ही सेवाभावी संस्थांना दान केले पाहिजे. उलट, तुमच्याजवळ जे काही आहे ते तुम्ही सतत देवाला अर्पण करावे आणि ते केवळ त्याच्याच इच्छेनुसार वापरण्याचा प्रयत्न करावा, असा त्याचा अर्थ आहे. विचारपूर्वक तुम्हाला असे जाणवले की तुम्ही एखादी नवी वस्तू घ्यावी अशी देवाची इच्छा आहे, तर ती घ्या. त्यासाठी अधिक दान करणे आवश्यक असेल, तर अधिक दान करा. पवित्र यज्ञार्पण म्हणून अधिक साधेपणाने जगणे आवश्यक असेल, तर तसेच जगा. पैशाने आनंद विकत घेता येत नाही. तुम्हाला मनापासून हवा असलेला आनंद आणि परिपूर्णता देवाच्या इच्छेचा पूर्णपणे स्वीकार केल्यानेच मिळतील.

हे सर्व संपत्तीच्या प्रभू, तू आणि केवळ तूच सृष्टीतील सर्व गोष्टींचा स्वामी आहेस. हे प्रिय प्रभू, माझ्याजवळ जे काही आहे, ते सर्व तुझेच आहे. यावर विश्वास ठेवण्यास आणि माझ्याजवळ असलेल्या संपत्तीचा केवळ कारभारी म्हणून जीवन जगण्यास मला मदत कर. तू माझ्या देखरेखीखाली जे सोपवले आहेस, त्याची उधळपट्टी करण्यापासून मला वाचव. सर्व काही तुझ्या गौरवासाठी आणि केवळ तुझ्या पवित्र इच्छेनुसार वापरण्याची कृपा मला दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

आजचे संत आणि सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय