18 फेब्रुवारी 2026
परमेश्वर म्हणतो, ‘अजूनही वेळ आहे. उपवास करा, अश्रू ढाळा, शोक करा आणि पूर्ण अंतःकरणाने माझ्याकडे परत या. आपली वस्त्रे नव्हे, तर आपली अंतःकरणे फाडा आणि तुमचा देव परमेश्वर याच्याकडे परत या. कारण तो कृपाळू आणि दयाळू आहे; तो लवकर क्रोधावत नाही, त्याची प्रेमळ दया विपुल आहे आणि तो शिक्षा देण्यापासून मागे फिरतो.’ योएल 2:12–13
आज मिस्साबलीत कपाळावर राखेचे चिन्ह घेण्यासाठी आपण रांगेने पुढे जातो, तेव्हा आपल्याला या शब्दांची आठवण करून दिली जाते: “तू माती आहेस आणि मातीतच परत जाशील, हे लक्षात ठेव.” किंवा राख लावणारे सेवक म्हणू शकतात, “पश्चात्ताप करा आणि शुभवर्तमानावर विश्वास ठेवा.” हे शब्द ऐकताना आपले मस्तक नम्रतेने झुकते.
तुम्हाला नम्र व्हावेसे वाटते का? जगाच्या दृष्टीने नम्रतेला सद्गुण म्हणून क्वचितच मान मिळतो. पण जे खरोखर नम्र असतात, त्यांच्या अंतरात्म्यातून एक तेज झळकते. जगाच्या मोहात पुरते गुंतलेल्यांनाही खऱ्या नम्रतेचे सौंदर्य अनेकदा जाणवते. जे सद्गुण जोपासण्यास आपल्याला बोलावले आहे, त्यांत श्रद्धा, आशा आणि प्रीती हे सर्वश्रेष्ठ आहेत. या तिन्ही सद्गुणांत वाढ होण्यासाठी नम्रतेइतकी मदत दुसरा कोणताही सद्गुण करत नाही.
नम्रता म्हणजे देवाच्या दृष्टीने स्वतःकडे पाहणे आणि ते सत्य स्वीकारणे. त्यामुळे आपण आपले खोटे मुखवटे उतरवू शकतो आणि स्वतःविषयी जपलेल्या फुगवलेल्या किंवा विपर्यस्त प्रतिमा सोडून देऊ शकतो. नम्रतेमुळे आपण खरे कोण आहोत हे ओळखतो आणि देवाने आपल्याला जसे घडवले तसे जगतो. नम्रता हा सत्याचा आणि सचोटीचा सद्गुण आहे: देवाच्या मनात आपले जे खरे रूप आहे, ते ओळखणे आणि तसे होणे.
कल्पना करा की देव जसा तुमच्या जीवनाकडे पाहतो, तसेच तुम्हालाही त्याकडे पाहता येते आणि त्याला जसे ते पूर्णपणे समजते, तसेच तुम्हालाही ते समजते. हेच नम्रतेचे सार आहे. नम्रता देवाच्या योजनेतील शहाणपण पाहण्यास आपले डोळे उघडते आणि त्यामुळे त्याची इच्छा स्वीकारण्यास आपल्याला मदत होते. क्षणिक सुखाचे आमिष दाखवणाऱ्या फसव्या इच्छांपासून ती आपल्याला मुक्त करते, असत्यावर विश्वास ठेवल्याने निर्माण होणारी भीती दूर करते आणि आपल्या इच्छांना अशी दिशा देते की देवाला आपल्यासाठी जे हवे आहे, तेच आपल्यालाही हवेसे वाटते.
संदेष्टा योएलच्या पुस्तकातील हा पवित्र शास्त्राचा उतारा आपल्याला कळकळीने आवाहन करतो की, हा प्रायश्चित्तकाळ नम्रता, पश्चात्ताप, प्रायश्चित्त आणि परिवर्तनाचा काळ ठरावा. “तू माती आहेस आणि मातीतच परत जाशील” या शब्दांतून आपल्या मर्त्यत्वाची आठवण होते. त्याचबरोबर, केवळ पृथ्वीवरील जीवनाच्या मर्यादित दृष्टीने नव्हे, तर अनंतकाळाच्या दृष्टीने पाहण्याचे आमंत्रण आपल्याला मिळते. केवळ वर्तमान क्षणासाठी जगण्याचा, प्रत्येक हाव पूर्ण करण्याचा आणि हे जग देऊ करते त्या साऱ्याचा उपभोग घेण्याचा मोह आपल्याला वारंवार होतो. नम्रता आपली नजर क्षणभंगुर ऐहिक सुखांवरून वळवून स्वर्ग आणि अनंत जीवन यांवर लावण्यास मदत करते.
प्रायश्चित्तकाळ म्हणजे “उपवास करत, अश्रू ढाळत आणि शोक करत” पूर्ण अंतःकरणाने परमेश्वराकडे परतण्याचा काळ. आपल्या ध्येयांवर ऐहिक इच्छांचे वर्चस्व होऊ नये म्हणून उपवास आणि प्रायश्चित्त आवश्यक आहेत. केवळ क्षणिक समाधानाचे आमिष दाखवणारी आपली पापे, व्यसने आणि ऐहिक आसक्ती यांना सामोरे जाताना आपण अश्रू ढाळले पाहिजेत आणि शोक केला पाहिजे. तरीही देवाची दया अमर्याद आहे: “तो लवकर क्रोधावत नाही, त्याची प्रेमळ दया विपुल आहे आणि तो शिक्षा देण्यापासून मागे फिरतो.” त्याची दया नाकारणाऱ्यांना त्याच्या न्यायानुसार योग्य ती शिक्षा मिळते. पण जेव्हा आपण गर्व, पाप आणि जगाची आसक्ती सोडतो, तेव्हा त्याची दया न्यायाच्या सर्व मागण्या पूर्ण करते आणि तो आपल्याला शिक्षा देत नाही.
प्रायश्चित्तकाळातील आपली वाटचाल सुरू करताना आज संदेष्टा योएलच्या शब्दांवर असे चिंतन करा, जणू ते थेट तुम्हालाच उद्देशून सांगितले आहेत: “परमेश्वर म्हणतो, ‘अजूनही वेळ आहे. पूर्ण अंतःकरणाने माझ्याकडे परत या…’” हा प्रायश्चित्तकाळ असाच निघून जाऊ देऊ नका. मनापासून निर्धार करून या काळात प्रवेश करा. “पश्चात्ताप करा आणि शुभवर्तमानावर विश्वास ठेवा.” नम्रतेने आणि देवाच्या दयेवर दृढ भरवसा ठेवून स्वतःच्या अंतरात्म्याकडे पाहा. आपली पापे ओळखा, त्यांच्यापासून दूर व्हा, प्रायश्चित्त करा, प्रार्थना करा आणि पवित्रतेचा ध्यास घ्या. असे केलेत, तर देव आपल्या अपार दयेने तुमच्या जीवनात तुम्ही कल्पनाही करू शकणार नाही असे परिवर्तन घडवेल.
हे माझ्या दयाळू प्रभू, मी माझ्या पापांचा पूर्ण अंतःकरणाने पश्चात्ताप करतो आणि नम्रतेचे वरदान देण्याची तुला विनवणी करतो. तू माझ्याकडे जसा पाहतोस, तसे मला स्वतःकडे पाहता येऊ दे आणि तुझ्या इच्छेप्रमाणे माझ्यात बदल घडू दे. मी स्वतःला पूर्णपणे तुला अर्पण करतो आणि या प्रायश्चित्तकाळात तुझी विपुल दया मागतो. माझी दृष्टी स्वर्गावर राहो आणि माझे जीवन केवळ तुझ्यासाठी असो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
पहिल्या दिवसाची चिंतने:
वाळवंटातील 40 दिवस & क्रुसापाशी 40 दिवस

प्रायश्चित्तकाळासाठी उपयुक्त साहित्य
प्रायश्चित्तकाळासाठी पवित्र शास्त्रावर आधारित चिंतने






