मराठी

मानवी जीवनातील परीक्षा आणि देवाची कृपा

31 मार्च 2026
पवित्र सप्ताहाचा मंगळवार
आजची वाचने

मेट्रोपॉलिटन कला संग्रहालय, CC0, विकिमीडिया कॉमन्सच्या सौजन्याने

व्हिडिओ

आपल्या शिष्यांसोबत भोजनाला बसले असताना येशू अंतःकरणात फार व्याकूळ झाले आणि त्यांनी साक्ष देत म्हटले, “मी तुम्हांला खरे खरे सांगतो, तुमच्यापैकी एक जण माझा विश्वासघात करील.” योहान 13:21

प्रेम, विश्वासघात, दैवी गौरव आणि मानवी दुर्बलता यांचे दर्शन आजच्या शुभवर्तमानात घडते. त्यातून परस्परविरोधी भावनांवर आणि अनुभवांवर चिंतन करण्याची संधी आपल्याला मिळते. नाना प्रकारचे आनंद आणि परीक्षा आपल्या जीवनावर परिणाम करतात. जुन्या म्हणीप्रमाणे, जीवन म्हणजे काही ‘गुलाबांची शय्या’ नव्हे. आनंद, प्रेम आणि उत्साह यांच्याबरोबरच दुःख, राग, भीती आणि चिंताही आपण अनुभवतो. शिष्यांबरोबर आणि आपल्याला भेटलेल्या सर्व लोकांबरोबरच्या संबंधांत येशूंनाही असे मानवी अनुभव आले. येशूंचा स्वतःचा काहीही दोष नसताना त्यांच्याविषयी लोक अगदी विरुद्ध गटांत विभागले गेले. त्यांची धन्य माता, योहान, बेथानीची मरिया आणि मग्दालाची मरिया यांचे त्यांच्यावर अपार प्रेम होते; तर शास्त्री आणि परुशी यांच्यासारखे काही जण त्यांचा तिरस्कार करीत. आजच्या शुभवर्तमानात आपल्याला आणखी एक व्यक्ती भेटते. त्याच्यामुळे शुभवर्तमानातील या कथेला एक नाट्यमय वळण मिळाले. त्याचे कारण येशूंवर त्याचे उत्कट प्रेम होते किंवा तो त्यांचा तीव्र द्वेष करीत होता हे नव्हे, तर तो लोभी होता आणि आध्यात्मिकदृष्ट्या भरकटला होता.

आज आपण संत योहान यांनी दिलेले शेवटच्या भोजनाचे वर्णन वाचतो. येशू आणि त्यांचे शिष्य वल्हांडणाचे भोजन करण्यासाठी माडीवरील खोलीत जमले होते. येशूंनी प्रथम शिष्यांचे पाय धुतले. या कृतीतून त्यांनी नम्र सेवेचा किती गहन अर्थ आहे हे दाखवले. त्यानंतर बारा शिष्यांपैकी एक जण आपला विश्वासघात करील, असे येशूंनी भाकीत केले. तो विश्वासघातकी कोण, असे प्रिय शिष्य योहानने विचारले, तेव्हा येशूंनी यहूदाला एक घास देऊन त्याची ओळख करून दिली. तो घास देणे ही जिव्हाळ्याच्या मैत्रीची आणि विश्वासाची खूण होती. त्याच क्षणी “सैतान त्याच्यात शिरला.” येशूंनी नम्रतेने आणि अधिकारवाणीने यहूदाला सांगितले, “तू जे करणार आहेस, ते लवकर कर.” आणि लगेच, “यहूदाने तो घास घेतला आणि तो ताबडतोब निघून गेला. तेव्हा रात्र होती” (योहान 13:27, 30). त्या रात्रीचे नाट्य यहूदाच्या विश्वासघाताने संपले नाही. येशूंनी पेत्रालाही सांगितले, “मी तुला खरे खरे सांगतो, तू मला तीनदा नाकारल्याशिवाय कोंबडा आरवणार नाही” (योहान 13:38).

येशू देव होते, तरी ते पूर्णपणे मानवही होते. त्यांचे मानवत्व परिपूर्ण असल्यामुळे प्रत्येक मानवी भावना ते आपल्यापेक्षा कितीतरी अधिक तीव्रतेने अनुभवू शकत होते. म्हणूनच येशूंच्या मानवी आत्म्यात मानवी अनुभवांच्या संपूर्ण पटातील परस्परविरोधी भावना किती खोलवर जाणवल्या, हे आपल्याला दिसते. त्या संध्याकाळी बारा शिष्यांपैकी एक जण त्यांना मरणाच्या स्वाधीन करणार होता. दुसरा शिष्य, ज्याच्यावर ते आपल्या कलीसियेच्या नेतृत्वाची जबाबदारी सोपवणार होते, तो येशूंना ओळखत असल्याचेसुद्धा नाकारणार होता. एवढेच नव्हे, तर त्याच रात्री आपल्याला अटक होईल, आपला छळ केला जाईल, आपल्यावर खोटे आरोप लावले जातील, आपल्याला तुरुंगात डांबले जाईल आणि सकाळी सुनावल्या जाणाऱ्या मृत्युदंडाची वाट पाहावी लागेल, याची येशूंना पूर्ण जाणीव होती. या घटनांचे परिणाम त्यांनी आपल्या मानवत्वात अनुभवलेच; पण त्यांच्या सहानुभूतीमुळे बारा शिष्य, त्यांची माता आणि त्यांचा द्वेष करणारे सर्व जण काय अनुभवत होते, हेही त्यांना जाणवले. त्या लोकांना स्वतःला वेदना, गोंधळ आणि राग जाणवण्याच्या कितीतरी आधी येशूंना ते जाणवले, आणि त्या भावना त्यांनी त्या लोकांना कधीही जाणवल्या असत्या त्यापेक्षा कितीतरी खोलवर अनुभवल्या. येशूंनी आपल्या आत्म्यात अनुभवलेल्या मानवी दुःखाची खोली केवळ त्यांच्या मातेलाच अनुभवता येणार होती; ती क्रुसाजवळ शेवटपर्यंत निष्ठेने त्यांच्या पाठीशी उभी राहणार होती.

देवाने मानवी स्वभाव का धारण केला आणि स्वतःला इतक्या वेदना का अनुभवू दिल्या? कारण सर्व मानवी भावना—वेदनासुद्धा—दैवी प्रेमाशी एकरूप होणे आवश्यक होते. ख्रिस्ताच्या एकाच व्यक्तीत दैवी आणि मानवी स्वभाव एकवटलेले असल्यामुळे, त्यांचे सर्व मानवी अनुभव—आनंदाचे असोत वा दुःखाचे—दैवी प्रेमाशी पूर्णपणे एकरूप झाले आणि ज्यांच्यावर ते प्रेम करतात त्यांच्यासाठी कृपेचे स्रोत बनले. त्यांनी धैर्याने आपल्या दुःखसहनाला सामोरे जाणे स्वीकारले. त्यामुळे त्यांचे सामर्थ्य, आशा आणि शांती यांच्या बळावर आपण आपल्या जीवनातील परीक्षांना तोंड देऊ शकतो.

आज आपल्या जीवनावर चिंतन करा. तुम्ही ज्या प्रसंगांतून जाता, त्यांतले काही तुम्हांला सोसावे लागतात, तर काहींचा तुम्ही आनंद घेता. काही प्रसंग असह्य वाटत असतील, तर हे लक्षात ठेवा: येशूंना तुमची परिस्थिती पूर्णपणे समजते, त्यांना तुमच्या दुःखाची खोल जाणीव आहे आणि ते त्यावर उपायही देतात. त्यांच्या स्वतःच्या परीक्षांत सहभागी होण्याचे आमंत्रण ते तुम्हांला देतात. तुमच्या मनातला गोंधळ दूर करण्यासाठी आणि तुमचे अंतःकरण शांतीने भरून टाकण्यासाठी ते तुम्हांला आपले दैवी सामर्थ्य देण्याचे वचन देतात. तुम्हांला लाभलेले आशीर्वादही येशूंच्या दुःखसहनाशी जोडा. आपल्या मातेने आपल्यावर केलेले अपार प्रेम हा येशूंच्या पृथ्वीवरील सर्वांत मोठ्या आनंदांपैकी एक होता. ती क्रुसाच्या पायथ्याशी निष्ठेने उभी राहिली, तेव्हा हे प्रेम विशेषत्वाने दिसून आले. आपल्या प्रभूबरोबर तुम्हांला मिळालेले आशीर्वाद कृतज्ञतेने स्वीकारा आणि त्यांतून बळ मिळू द्या. मग प्रभूंच्या सौम्यतेचे आणि अधिकाराचे मार्गदर्शन लाभून तुम्ही रोजच्या परीक्षांना तोंड देऊ शकाल आणि अखेरीस त्यांच्या पुनरुत्थानात सहभागी व्हाल.

हे माझ्या सहृदय आणि समजून घेणाऱ्या प्रभू, आमचा मानवी स्वभाव धारण करून आम्ही जे काही अनुभवतो ते सर्व तू स्वतःही अनुभवू दिलेस. तू निष्पाप असूनही पापाचे परिणाम तू दुःख सोसत आणि प्रेमाने सहन केलेस. तुझ्या मानवी जीवनातील आनंदांत आणि परीक्षांत मला सहभागी करून घे, जेणेकरून मला तुझ्यामध्ये, तुझ्या सामर्थ्याने आणि तुझ्याद्वारे माझे जीवन जगता येईल आणि तुझ्या मानवतेद्वारे कृपा प्राप्त होऊन तुझ्या गौरवात व दैवी स्वरूपात सहभागी होता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

छत्तिसावा दिवस – चिंतन:
वाळवंटातील ४० दिवस & क्रुसापाशी ४० दिवस

प्रायश्चित्तकाळासाठी उपयुक्त साहित्य

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

प्रायश्चित्तकाळासाठी पवित्र शास्त्रावर आधारित चिंतने

आजचे संत आणि सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय