मराठी

येशूला प्रभू म्हणून ओळखणे

1 एप्रिल 2026
पवित्र सप्ताहाचा बुधवार
आजची वाचने

बर्नार्ड व्हान ऑर्ले, CC0, विकिमीडिया कॉमन्सच्या सौजन्याने

व्हिडिओ

“आमेन, मी तुम्हाला सांगतो, तुमच्यापैकी एक जण माझा विश्वासघात करील.” हे ऐकून ते फार व्याकूळ झाले आणि एकामागून एक त्याला विचारू लागले, “प्रभू, तो मी तर नाही ना?” त्याने उत्तर दिले, “ज्याने माझ्याबरोबर ताटात हात बुडवला, तोच माझा विश्वासघात करील.” मत्तय 26:21–23

शेवटचे भोजन हा कृपेचा गौरवशाली क्षण होता, पण तो विश्वासघाताचाही एक वेदनादायी क्षण होता. त्या भोजनाच्या वेळी येशूने पवित्र युखरिस्ताची स्थापना केली. आपले शरीर व रक्त, आत्मा आणि देवत्व या देणगीतून त्याने आपले तारणकारी बलिदान काळाच्या अंतापर्यंत चिरंतन केले. त्याच पवित्र भोजनाच्या वेळी येशूच्या सर्वांत जवळच्या सहकाऱ्यांपैकी एक जण त्याच्या तोंडावर खोटे बोलला आणि चांदीच्या तीस नाण्यांसाठी त्याचा विश्वासघात करण्याचा निश्चय केला.

तोराच्या नियमानुसार, एखाद्या बैलाने गुलामाचा जीव घेतला, तर बैलाच्या मालकाने त्या गुलामाच्या धन्याला चांदीची तीस नाणी द्यायची होती. यात एक पवित्र विरोधाभास आहे: सर्वांना पापाच्या गुलामगिरीतून मुक्त करण्यासाठी येशू आला, तरी यहूदाने एका गुलामाच्या किमतीत त्याचा विश्वासघात केला.

बाराही शिष्यांना जेव्हा येशू सांगतो की त्यांच्यापैकी एक जण त्याचा विश्वासघात करील, तेव्हा त्याच्या बोलण्यात राग नसतो, की स्वतःची कीव करण्याचा भाव नसतो. त्याच्या शब्दांत पवित्र दुःख आहे; त्याचबरोबर जे घडणार आहे त्याचा स्वीकार, स्पष्टता आणि सौम्यताही आहे. हे दुःख केवळ त्याला लवकरच सोसाव्या लागणाऱ्या यातनांबद्दल नाही; तर त्याचा विश्वासघात करणाऱ्या भरकटलेल्या जीवाबद्दल त्याला प्रेमापोटी वाटणारे दुःख आहे. फार व्याकूळ झालेले शिष्य एकामागून एक विचारतात, “प्रभू, तो मी तर नाही ना?”

इथे “प्रभू” या अर्थाने वापरलेला “क्युरिओस” हा ग्रीक शब्द अधिकार, स्वामित्व आणि दैवी प्रभुत्व दर्शवतो. नव्या करारात तो वारंवार येतो, मुख्यतः येशूच्या संदर्भात. जुन्या कराराच्या ग्रीक अनुवादात (सेप्टुआजिंटमध्ये) देवाच्या पवित्र आणि उच्चार न केल्या जाणाऱ्या “याहवे” या नावाच्या जागी “क्युरिओस” हा शब्द सुमारे 7,000 वेळा येतो. येशूला “क्युरिओस” म्हणून संबोधताना ते अकरा शिष्य त्याला केवळ आपला गुरू म्हणून नव्हे, तर मशीहा आणि देवाचा पुत्र म्हणून ओळखतात. या संबोधनातून येशूचा दैवी अधिकार मान्य करणारे विश्वासाचे आणि आदराचे नाते व्यक्त होते.

यहूदा मात्र “क्युरिओस”ऐवजी “रब्बी” म्हणतो: “रब्बी, तो मी तर नाही ना?” “रब्बी” हे “गुरू” असा अर्थ असलेल्या हिब्रू आणि अरामी शब्दाचे लिप्यंतर आहे. हे संबोधन आदराचे असले, तरी त्यातून येशूला “क्युरिओस” म्हणून मान्यता दिली जात नाही. त्यात येशूकडे प्रभू, मशीहा आणि देव म्हणून नव्हे, तर एक मानवी गुरू म्हणून पाहिले जाते. हा फरक सूक्ष्म असला तरी महत्त्वाचा आहे. हा संवाद शेवटच्या भोजनाच्या वेळी, म्हणजे पहिल्या मिस्सात, झाला. म्हणून पवित्र मिस्सात आपण येशूकडे कसे जातो, याचा विचार करण्यास हा फरक आपल्याला प्रवृत्त करतो. आपण यहूदासारख्या मनोवृत्तीने, येशूला केवळ लौकिक दृष्टीने ओळखून त्याच्याकडे जातो का? की इतर शिष्यांच्या श्रद्धेने त्याला प्रभू म्हणून ओळखून त्याच्याकडे जातो?

यहूदा येशूचा द्वेष करत नव्हता. परुशी येशूला ठार मारण्याचा प्रयत्न करत होते; पण यहूदाला आपल्या विश्वासघाताचा पश्चात्ताप झाला. त्याने चांदीची तीस नाणी परत करण्याचा प्रयत्न केला आणि शेवटी, दुर्दैवाने, “तो तिथून निघून गेला आणि त्याने गळफास घेतला” (मत्तय 27:3–5). त्याची सर्वांत मोठी चूक ही होती की येशूच्या मानवतेपलीकडे पाहून त्याचे देवत्व ओळखणे त्याला जमले नाही. त्याचे लक्ष स्वतःवरच, विशेषतः स्वतःच्या लोभावर आणि स्वार्थी इच्छांवर, खिळले होते. त्याचप्रमाणे, श्रद्धा, आत्मसमर्पण आणि आराधनाभाव यांशिवाय आपण पवित्र युखरिस्ताकडे गेलो, तर यहूदाचीच चूक करण्याचा धोका असतो: ख्रिस्तापेक्षा स्वतःवरच अधिक लक्ष देणे.

मिस्सामध्ये आपण “प्रभू, दया कर” असे म्हणतो, “रब्बी, दया कर” असे नाही. आपल्याला दयेची गरज आहे आणि देवच त्या दयेचा उगम आहे, हे जाणून ही प्रार्थना आपल्या अंतःकरणाच्या गाभ्यातून यायला हवी. पवित्रीकरणाच्या वेळी आपण गुडघे टेकतो, तेव्हा आपल्या अंतःकरणातून “माझ्या प्रभू, माझ्या देवा!” अशी हाक उमटली पाहिजे. पण मिस्सानंतर काय करायचे याचा विचार करताना कितीदा आपले लक्ष विचलित होते? श्रद्धेने आणि आदराने येशूकडे जाण्यात आपण कुचराई करतो, तेव्हा तो खरोखर जसा आहे, म्हणजे आपला प्रभू आणि आपला देव, तशी त्याची भेट घेण्याची संधी आपण गमावतो.

पवित्र मिस्सामध्ये तुम्ही कसे सहभागी होता, यावर आज चिंतन करा. शेवटच्या भोजनात आपणही उपस्थित आहोत अशी कल्पना करा आणि त्या क्षणाशी तुम्ही सहभागी होता तो प्रत्येक मिस्सा जोडा. भाकर आणि द्राक्षारस यांच्या दिसणाऱ्या रूपांपलीकडे तुमच्या प्रभूची भेट घडावी आणि प्रेमाने, भक्तिभावाने व आदराने तुम्हाला येशूला ग्रहण करता यावे, अशी प्रार्थना करा.

माझ्या प्रभू, माझ्या देवा, माझी तुझ्यावर श्रद्धा आहे, मी तुझी आराधना करतो, तुझ्या दयेवर आशा ठेवतो आणि संपूर्ण अंतःकरणाने तुझ्यावर प्रेम करतो. तुझ्या उपस्थितीवर माझी श्रद्धा दृढ कर, विशेषतः जेव्हा जेव्हा मी मिस्सामध्ये सहभागी होतो तेव्हा. मला तुझी किती गरज आहे हे ओळखण्यास आणि तुझ्या दयेला व प्रेमाला पूर्णपणे शरण जाण्यास मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

सदतिसावा दिवस — चिंतन:
वाळवंटातील ४० दिवस & क्रुसाजवळचे ४० दिवस

प्रायश्चित्तकाळासाठी उपयुक्त साहित्य

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

प्रायश्चित्तकाळासाठी पवित्र शास्त्रावर आधारित चिंतने

आजचे संत आणि सण

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय