10 सप्टेंबर 2026
सामान्य काळातील तेविसाव्या आठवड्याचा गुरुवार
आजची वाचने
डोंगरावरील प्रवचन, चित्रकार: युलियुस श्नोर फोन कारोल्सफेल्ड
व्हिडिओ
येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “माझे ऐकणाऱ्या तुम्हा सर्वांना मी सांगतो: तुमच्या शत्रूंवर प्रेम करा, तुमचा द्वेष करणाऱ्यांचे भले करा, तुम्हाला शाप देणाऱ्यांना आशीर्वाद द्या आणि तुम्हाला वाईट वागणूक देणाऱ्यांसाठी प्रार्थना करा. जो तुमच्या एका गालावर मारतो, त्याच्यापुढे दुसराही गाल करा. जो तुमचे अंगावरचे वस्त्र घेतो, त्याला अंगरखाही घेऊ द्या. तुमच्याकडे मागणाऱ्या प्रत्येकाला द्या, आणि जो तुमचे काही घेतो, त्याच्याकडे ते परत मागू नका.” लूक 6:27–30
प्रेम करा, भले करा, आशीर्वाद द्या आणि प्रार्थना करा. मैदानी प्रदेशातील प्रवचनात येशूने केलेल्या बोधाचा गाभा या चार आज्ञांत आहे. या केवळ नैतिक सूचना किंवा मार्गदर्शक तत्त्वे नाहीत. उलट, देवाच्या दैवी दयेद्वारे त्याच्या स्वतःच्या जीवनात सहभागी होण्याचे हे आमंत्रण आहे. ख्रिस्ती प्रीती सर्वांपर्यंत, अगदी आपल्याला इजा करणाऱ्यांपर्यंतही, पोहोचली पाहिजे. कारण एखादी व्यक्ती कशीही वागली, तरी तिच्यात असलेली देवाची प्रतिमा हेच खऱ्या प्रेमाचे लक्ष्य असते. या आज्ञांमधून दैवी प्रीती कृतीत उतरते. प्रेम म्हणजे निष्क्रिय भावना किंवा क्षणिक भावनेचा उद्रेक नव्हे, तर स्वतःला मोठी किंमत मोजावी लागली तरी दुसऱ्याचे भले जाणीवपूर्वक निवडणे, हे त्या दाखवतात.
आपल्या शत्रूंवर प्रेम करण्यासाठी स्वाभाविक भावनांच्या पलीकडे जाऊन अलौकिक कृपेचा आधार घ्यावा लागतो. याचा अर्थ वाईटाकडे दुर्लक्ष करणे असा नाही. उलट, ही आगापे प्रीतीची जाणीवपूर्वक केलेली कृती आहे. ही प्रीती देवामध्ये रुजलेली असते आणि दुसऱ्याच्या खऱ्या व शाश्वत कल्याणाकडे वळलेली असते. ती पापाचे समर्थन करत नाही किंवा अन्यायाचे गांभीर्य कमी लेखत नाही. उलट, ख्रिस्ताने क्रुसावर केले तसे ती दयेने पापावर विजय मिळवते. “हे पित्या, त्यांना क्षमा कर; आपण काय करतो हे त्यांना कळत नाही,” असा धावा येशूने केला, तेव्हा त्याने त्यांच्या पापाचे गांभीर्य नाकारले नाही; त्याने दैवी दयेने त्या पापावर मात केली, त्याची शक्ती मोडून काढली. आपले अपराध करणाऱ्यांवर प्रेम करणे म्हणजे काय, याचे सर्वोच्च उदाहरण त्याने यातून आपल्याला दिले.
आपला द्वेष करणाऱ्यांचे भले करणे म्हणजे दुष्टपणाला चांगुलपणाने उत्तर देणे. हे वरवरची समजूत काढण्यासाठी नव्हे, तर कृपेच्या परिवर्तन घडवणाऱ्या सामर्थ्याची साक्ष देण्यासाठी करायचे आहे. कृतीतून दिसणारा हा चांगुलपणा सूडाचे दुष्टचक्र तोडतो. पहिल्या शतकातील इस्राएलमध्ये ही समस्या सर्वत्र दिसत होती आणि खोलवर रुजली होती. अशा चांगुलपणातून देवाच्या नव्या आणि गौरवशाली राज्याची उपस्थिती प्रकट होते. त्या राज्यात सूडाची जागा कृपा घेते आणि न्यायनिवाड्यापेक्षा दयेला प्राधान्य असते. आपण वाईटाची परतफेड चांगुलपणाने करतो, तेव्हा नीतिमान आणि अनीतिमान अशा दोघांवरही सूर्य उगवू देणाऱ्या देवाचे आपण अनुकरण करतो. या चांगुलपणाने द्वेष करणाऱ्याचे हृदय नेहमीच मऊ होईल असे नाही; पण जो प्रेम करण्याचे निवडतो, त्याला तो नक्कीच पवित्र करतो.
आपल्याला शाप देणाऱ्यांना आशीर्वाद देणे म्हणजे आपल्या शब्दांनी उलट घायाळ करणे नव्हे, तर जखमा भरून काढणे, दुसऱ्यांसाठी देवाकडे विनवणी करणे आणि त्यांच्या आध्यात्मिक उन्नतीला हातभार लावणे. शापाला आशीर्वादाच्या शब्दांनी उत्तर देणे हे दुर्बलतेचे लक्षण नाही; ते केवळ ख्रिस्ताशी असलेल्या ऐक्यातून मिळणाऱ्या आंतरिक बळाचे लक्षण आहे. संतांनीही निंदा आणि उपहास सहन केला, तरी त्यांना स्तुतीने, सत्याने आणि दयेने उत्तर दिले. असा आशीर्वाद हा आध्यात्मिक संघर्षाचा एक मार्ग ठरतो: कृपेने भरलेल्या शब्दांचे सामर्थ्य दुष्टपणाचे खरे स्वरूप उघडे करते आणि त्याची शक्ती हिरावून घेते. त्यामुळे आपली जीभ सूडाचे नव्हे, तर उद्धाराचे साधन बनते.
आपल्याला वाईट वागणूक देणाऱ्यांसाठी प्रार्थना करणे ही क्षमेची सर्वोच्च अभिव्यक्ती आहे. अशा प्रार्थनेत आपण अपराध करणाऱ्यांना देवाच्या दयेवर सोपवतो आणि त्यांचे मनपरिवर्तन व तारण व्हावे अशी विनंती करतो. प्रार्थना न्यायनिवाड्याचे ओझे आपल्या खांद्यांवरून उतरवते आणि ते दैवी प्रेमाच्या न्यायासनासमोर ठेवते. आपला छळ करणाऱ्यांसाठी प्रार्थना करताना आपण ख्रिस्तासारखे होतो. ख्रिस्त केवळ आपल्या मित्रांसाठीच नव्हे, तर ज्यांनी त्याच्या हातांत खिळे ठोकले त्यांच्यासाठीही मध्यस्थी करतो. अशा प्रार्थनेत इतरांच्या हृदयाबरोबरच आपलेही हृदय बदलण्याचे आणि केवळ मानवी प्रयत्नांनी जिथे सलोखा साधला नसता, तिथे तो घडवून आणण्याचे सामर्थ्य आहे.
तुमच्या जीवनात कार्यरत असलेल्या देवाच्या दयेच्या सामर्थ्यावर आज चिंतन करा. असे दैवी प्रेम पापावर मात करू शकते, जखमा भरून काढू शकते आणि आशा पुन्हा जागवू शकते. मनात धरून ठेवलेली कटुता दैवी दयेने नाहीशी होऊ द्या आणि तुमच्या हृदयाचा कठीण झालेला प्रत्येक कोपरा तिने मऊ होऊ द्या. मग पुढे जा आणि जे या दयेला सर्वांत कमी पात्र आहेत, त्यांनाही तीच विजयी दया दाखवा. असे केल्याने तुमचे हृदय ख्रिस्ताच्या हृदयासारखे घडत जाईल आणि तुमच्याद्वारे त्याचे दयेचे राज्य उजळून निघेल, असा विश्वास ठेवा.
हे परम दयाळू प्रभू, इतरांच्या पापांमुळे त्यांच्यावर निर्मळ आणि पवित्र प्रेम करण्यापासून तू कधीही मागे हटला नाहीस. तू आपल्या शत्रूंवर प्रेम केलेस, ज्यांनी तुझा द्वेष केला त्यांचे भले केलेस, ज्यांनी तुला शाप दिला त्यांना आशीर्वाद दिलास आणि ज्यांनी तुला वाईट वागणूक दिली त्यांच्यासाठी प्रार्थना केलीस. माझे हृदय शुद्ध कर आणि ते तुझ्या हृदयाशी एकरूप कर, जेणेकरून मी इतरांवर करीत असलेले प्रेम प्रथम तुझ्यापासून उगम पावेल आणि मग माझ्याद्वारे त्यांच्यापर्यंत पोहोचेल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
दुःखी मातेची नोवेना
परंपरेनुसार 7 ते 15 सप्टेंबर या काळात ही नोवेना म्हटली जाते
आमच्या यूट्यूब चॅनेलची सदस्यता घ्या!
नवीन सामग्री प्रसिद्ध झाल्यावर सूचना मिळवा.
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन




