मराठी

गर्वामुळे होणारी फजिती

३१ ऑक्टोबर २०२०
सामान्य काळातील तिसाव्या आठवड्याचा शनिवार
आजची वाचने

“कोणी तुम्हाला लग्नाच्या मेजवानीला बोलावले, तर मेजाशी मानाच्या जागी बसू नका. कदाचित त्याने तुमच्यापेक्षा अधिक प्रतिष्ठित पाहुण्यालाही बोलावले असेल. तुम्हा दोघांना बोलावणारा यजमान तुमच्याकडे येऊन म्हणेल, ‘या माणसाला तुमची जागा द्या.’ मग तुम्हाला ओशाळून उठावे लागेल आणि सर्वांत खालच्या जागी जाऊन बसावे लागेल.”  लूक 14:8-9

परुश्याच्या घरी आपल्याबरोबर जेवायला बसलेल्यांना हा दृष्टान्त सांगून येशू त्यांच्या मनातील एका नाजूक मुद्द्याला हात घालतो.  इतरांनी आपल्याला मान द्यावा अशी अपेक्षा करणारे आणि समाजात आपली प्रतिष्ठा टिकवण्याची फार काळजी घेणारे लोक तिथे जमले होते, हे स्पष्ट आहे.  मेजवानीत मानाच्या जागी बसल्यावर यजमानाने खालच्या जागी जायला सांगावे आणि आपली फजिती व्हावी, ही कल्पनाही त्यांना धडकी भरवणारी होती.  सामाजिक प्रतिष्ठेच्या मागे लागलेल्या त्या लोकांना यात किती अपमान आहे, हे चांगलेच कळत होते.  

अशा रीतीने फजिती होण्याचे उदाहरण देऊन येशू त्यांचा गर्व आणि गर्वाने जगण्यातला धोका दाखवून देतो.  तो पुढे म्हणतो, “कारण जो कोणी स्वतःला उंच करतो, त्याला नमवले जाईल; पण जो स्वतःला नमवतो, त्याला उंच केले जाईल.”

आपल्या मनात गर्व आहे का, याबद्दल आपण कितीही वेळा सदसद्विवेकबुद्धीचे परीक्षण केले तरी ते पुरेसे नाही.  गर्वाला “सर्व पापांची जननी” असे उगाच म्हटलेले नाही.  गर्व इतर सर्व पापांकडे नेतो आणि अनेक अर्थांनी तो सर्व पापांचे मूळ आहे.  म्हणून जीवनात परिपूर्णतेकडे वाटचाल करायची असेल, तर आपण दररोज खरा नम्रपणा अंगी बाणवण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे.

गोष्टी जशा आहेत तशा पाहणे, यालाच नम्रता म्हणतात.  नम्र व्यक्ती देवाच्या सत्याच्या प्रकाशात स्वतःकडे पाहते.  हे कठीण असू शकते, कारण त्यासाठी आपण दुर्बल आहोत आणि देवावर अवलंबून आहोत, हे मान्य करावे लागते.  स्वतःच्या बळावर आणि मेहनतीने आपण या जगात अनेक गोष्टी साध्य करू शकतो.  पण आपल्या दुर्बलतेचे आणि सर्व गोष्टींसाठी आपण देवावर अवलंबून आहोत या सत्याचे मनापासून भान स्वीकारल्याशिवाय आपल्याला आनंद आणि चांगुलपणा प्राप्त होऊ शकत नाही.  

मनातून काढून टाकायला फार कठीण असलेल्या एका आसक्तीपासून आपले हृदय शुद्ध करायलाही नम्रता मदत करते.  गर्वामुळे इतरांनी आपल्याला मान द्यावा अशी तीव्र इच्छा आपल्याला होते आणि आपला आनंद त्या मानावरच अवलंबून राहतो.  ही वाट धोक्याची आहे, कारण तिच्यावर चालताना आपण सतत इतरांच्या मतांवर अवलंबून राहतो.  आणि अनेकदा इतरांची मते चुकीच्या आणि वरवरच्या निकषांवर आधारलेली असतात.

इतरांच्या दिशाभूल करणाऱ्या आणि चुकीच्या मतांच्या प्रभावापासून तुम्ही किती मुक्त आहात, यावर आज चिंतन करा.  अर्थात, तुमच्या ओळखीच्या आणि तुम्हाला प्रिय असलेल्या लोकांचा सल्ला तुम्ही नियमितपणे घ्यायला हवा.  पण तुम्ही केवळ देवावर आणि त्याच्या सत्यावर अवलंबून राहिले पाहिजे.  असे केल्याने तुम्ही खऱ्या नम्रतेच्या वाटेवर बरीच मजल गाठाल.

हे प्रभू, मला नम्र बनव.  माझ्या जीवनातील सारा गर्व दूर कर, म्हणजे मी केवळ तुझ्याकडे वळेन आणि तुझ्या इच्छेप्रमाणे जगेन.  तू ठरवलेल्या सत्यालाच महत्त्व द्यायला आणि केवळ त्याच निकषाने माझ्या आत्म्याचे परीक्षण करायला मला मदत कर.  हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

अमेरिकेतील निवडणुकांसाठी प्रार्थना & उपयुक्त साधने

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

आजचे संत आणि सण

मिस्साच्या वाचनांचे पर्याय

चित्र: परुश्याच्या घरचे भोजन — जेम्स टिसो