२१ ऑगस्ट २०२५
संत पायस दहावे, पोप, यांचे स्मरण
आजची वाचने
सामान्य काळातील विसाव्या आठवड्याच्या गुरुवारची वाचने
ब्रन्सविक मोनोग्रामिस्ट, सार्वजनिक मालकी, विकिमीडिया कॉमन्समार्फत
“स्वर्गाच्या राज्याची तुलना अशा एका राजाशी करता येईल, ज्याने आपल्या मुलाच्या लग्नाची मेजवानी दिली. आमंत्रित पाहुण्यांना मेजवानीला बोलावण्यासाठी त्याने आपल्या सेवकांना पाठवले, पण त्यांनी येण्यास नकार दिला.” मत्तय 22:2–3
या दाखल्यातील राजा म्हणजे देवपिता, आणि लग्न म्हणजे ख्रिस्त व ख्रिस्तसभा यांचा विवाह. पिता आपल्यापैकी प्रत्येकाला ख्रिस्तसभेचा सदस्य होण्याचे आणि त्याचा पुत्र येशू याच्याशी दैवी ऐक्यात येण्याचे आमंत्रण देतो, जेणेकरून आपल्याला पवित्र त्रैक्याच्या जीवनात सहभागी होता येईल. पण दाखल्याच्या सुरुवातीलाच आपण पाहतो की आमंत्रित पाहुण्यांनी “येण्यास नकार दिला.” दाखला पुढे जातो तसा राजा पाहुण्यांना बोलावण्यासाठी आणखी प्रयत्न करतो, पण प्रत्येक पाहुण्याने दोनपैकी एका प्रकारे प्रतिसाद दिला. “काही जण आमंत्रणाकडे दुर्लक्ष करून निघून गेले…” आणि “बाकीच्यांनी त्याच्या सेवकांना पकडले, त्यांना वाईट वागणूक दिली आणि ठार मारले.” या उदार राजाला अशा प्रतिसादाची अपेक्षा नव्हती, हे उघड आहे.
या दोन प्रतिक्रियांमध्ये शुभवर्तमान नाकारण्याचे दोन स्तर दिसतात. येशूच्या काळात जसे ते दिसत होते, तसेच आजही ते आपल्या जगात दिसतात. नकाराचा पहिला स्तर म्हणजे उदासीनता. आज अनेक जण फार व्यग्र असतात. शेवटी फारसे महत्त्व नसलेल्या अनेक गोष्टींमध्ये आपण सहज गुंतून पडतो. अनेक जण स्मार्टफोन, संगणक आणि टॅबलेटमध्ये इतके गढून जातात की त्यांना इतर गोष्टींचे भान राहत नाही. अनेक जण दूरदर्शन पाहण्यात कितीतरी तास घालवतात. काहींना कामाचे इतके व्यसन लागते की त्यांचा बहुतेक वेळ कामातच जातो; मग कुटुंब, प्रार्थना आणि सेवा यांसारख्या सर्वांत महत्त्वाच्या गोष्टींसाठी फार थोडा वेळ उरतो. परिणामी, श्रद्धेच्या बाबतीत उदासीन होणे फार सोपे जाते. देवाची इच्छा काय आहे हे जाणून घेण्यासाठी आणि ती पूर्ण करण्यासाठी दररोज प्रार्थना करायची, हेही सहज राहून जाते. ही उदासीनता फार गंभीर आहे.
ख्रिस्तसभा आणि नैतिकता यांच्याविषयी वाढत चाललेल्या वैरभावातूनही आपल्या जगात श्रद्धा नाकारली जाते. धर्मनिरपेक्ष जग अनेक मार्गांनी शुभवर्तमानाच्या विरुद्ध असलेल्या संस्कृतीला सतत प्रोत्साहन देत आहे. ख्रिस्ती लोक जेव्हा या नव्या सांस्कृतिक प्रवृत्तींविरुद्ध आवाज उठवतात, तेव्हा त्यांची निंदा केली जाते आणि अनेकदा त्यांना पूर्वग्रहदूषित किंवा इतरांना दोष देणारे ठरवले जाते. या दाखल्यातील पाहुण्यांनी असाच द्वेष दाखवला: त्यांनी “त्याच्या सेवकांना पकडले, त्यांना वाईट वागणूक दिली आणि ठार मारले.” ख्रिस्तसभा, श्रद्धा आणि देवाने घालून दिलेली स्पष्ट नैतिक तत्त्वे यांच्याविषयीचा वैरभाव दरवर्षी वाढत असल्याचे दिसते. शुभवर्तमान नाकारण्याचा हा प्रकार वर उल्लेख केलेल्या केवळ उदासीनतेपेक्षाही अधिक घातक आहे. आजच्या दाखल्यात येशू सांगतो की उदासीनता आणि वैरभाव दाखवणाऱ्यांना प्रत्युत्तर म्हणून राजाने “आपले सैन्य पाठवले, त्या खुन्यांचा नाश केला आणि त्यांचे शहर जाळले.”
हा दाखला वाचताना आपणच जणू राजा आहोत आणि इतरांना दोषी ठरवण्याचा अधिकार आपल्याला आहे, अशा भावनेने त्यांच्याकडे पाहू नये. तो अधिकार आपल्याला नाही. तो फक्त देवाला आहे. त्याऐवजी, हा दाखला आपल्या स्वतःच्या जीवनाच्या संदर्भात वाचला पाहिजे. शुभवर्तमानाविषयी वैरभाव बाळगणाऱ्यांपैकी तुम्ही नसाल, अशी आशा आहे. पण इतर अनेक ख्रिस्ती लोकांप्रमाणे तुम्हालाही नकाराच्या पहिल्या प्रकाराशी, म्हणजे उदासीनतेशी, झगडावे लागत असेल. आपण अनेक प्रकारे आणि वेगवेगळ्या पातळ्यांवर सहज उदासीन होऊ शकतो. उदासीनतेच्या उलट वृत्ती म्हणजे लग्नाच्या मेजवानीचे आमंत्रण मिळाल्यावर तिथे जाणे आपल्यासाठी खरोखर किती महत्त्वाचे आहे, याची मनापासून जाणीव ठेवणे.
आज तुम्हाला ज्या लग्नाच्या मेजवानीचे आमंत्रण आहे, तिच्यावर चिंतन करा. जगाच्या तारणाऱ्याशी एकरूप होण्याच्या गौरवशाली सोहळ्यात सहभागी होण्यासाठी तुम्हाला आमंत्रण आहे. आपले जीवन पूर्णपणे त्याला समर्पित करण्यासाठी तुम्हाला आमंत्रण आहे. पवित्रतेने आणि नैतिक सचोटीने जगण्यासाठी, देवाशी अढळ निष्ठा राखण्यासाठी, इतरांची सेवा करण्यासाठी, देवावर आणि इतरांवर अमर्याद प्रेम करण्यासाठी, आणि अशा आणखी कितीतरी गोष्टींसाठी तुम्हाला आमंत्रण आहे. उरलेल्या आयुष्यात प्रत्येक दिवशी, दिवसाच्या प्रत्येक क्षणी, तुम्ही कोकराच्या लग्नाच्या मेजवानीत सहभागी झाले पाहिजे. देव तुम्हाला आमंत्रण देत आहे. तुम्ही आपल्या अस्तित्वाच्या कणाकणाने “हो” म्हणाल का?
हे मला आमंत्रण देणाऱ्या प्रभू, आध्यात्मिक विवाहाद्वारे तुझ्याशी एकरूप होण्यासाठी तू दिलेले आमंत्रण सर्वांनी पूर्णपणे स्वीकारावे, अशी तुझी इच्छा आहे. तू आम्हाला गौरवशाली लग्नाच्या मेजवानीसाठी आणि चिरंतन आनंदासाठी बोलावतोस. तुझ्या आमंत्रणाबद्दल माझ्या मनात कधीही उदासीनता येऊ नये आणि मी नेहमी संपूर्ण मनाने त्याला प्रतिसाद द्यावा. हे प्रिय प्रभू, माझे तुझ्यावर प्रेम आहे. तुझ्यावर अधिकाधिक प्रेम करण्यास मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
संत मोनिकाची नोव्हेना
(विशेषतः वाट चुकलेल्या मुलांसाठी ही प्रार्थना केली जाते)
१८–२६ ऑगस्ट
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन
आजचे संत – संत पायस दहावे, पोप — स्मरण




