मराठी

श्रद्धेतून मिळणारे पोषण

5 ऑक्टोबर 2025
सामान्य काळातील सत्ताविसावा रविवार (वर्ष क)
आजची वाचने

लेखकाच्या माहितीसाठी पृष्ठ पाहा. सार्वजनिक मालकीतील; विकिमीडिया कॉमन्सच्या सौजन्याने.

व्हिडिओ

प्रेषित प्रभूला म्हणाले, “आमची श्रद्धा वाढव.” प्रभूने उत्तर दिले, “तुमच्यात मोहरीच्या दाण्याएवढी श्रद्धा असती, तर तुम्ही या तुतीच्या झाडाला म्हणाला असता, ‘मुळासकट उपटून समुद्रात लावले जा,’ आणि त्याने तुमचे ऐकले असते.” लूक 17:5–6

एखादे झाड मुळासकट उपटून समुद्रात लावणे शक्य आहे का? हे कसे घडेल, याची कल्पना करणेही कठीण आहे. श्रद्धेने केवळ आज्ञा देऊन असे घडवता येईल, याची कल्पना करणे तर विशेषच कठीण आहे. झाड मुळासकट उपटण्याची कल्पना करणेच कठीण आहे; पण ते समुद्रात लावले जाईल, याची कल्पना करणे त्याहूनही कठीण आहे. झाडाला पाणी आवश्यक असले, तरी ते समुद्रात लावून वाढेल अशी अपेक्षा करता येत नाही. पण या उदाहरणाचा मुद्दा काही अंशी हाच आहे. खऱ्या श्रद्धेचे सामर्थ्य आपण अनेकदा कमी लेखतो. संत मत्तयाच्या शुभवर्तमानात म्हटले आहे की श्रद्धा डोंगर हलवू शकते. संत लूकच्या शुभवर्तमानानुसार श्रद्धा झाड मुळासकट उपटून ते पुन्हा समुद्रात लावू शकते. हे घडण्यासाठी मोहरीच्या दाण्याएवढी श्रद्धा पुरेशी आहे.

मोहरीच्या दाण्याएवढी श्रद्धा म्हणजे किती? मोहरीचा दाणा लहान, अगदी लहान असतो. त्याची लांबी जेमतेम एक मिलिमीटर असते. त्या काळी शेती करणाऱ्यांना माहीत असणार की ते पेरत असलेल्या बियांपैकी मोहरीचे बी सर्वांत लहान बियांपैकी एक होते. म्हणूनच येशू प्रेषितांना त्यांच्या परिचयाचे हे उदाहरण देऊन शिकवतो की श्रद्धेत, अगदी थोड्याशा श्रद्धेतही, मोठे सामर्थ्य असते.

प्रेषितांच्या प्रार्थनेला उत्तर देताना येशू ही शिकवण देतो. “आमची श्रद्धा वाढव,” असे ते म्हणाले. येशू त्यांना सांगतो की थोडीशी श्रद्धाही पुरेशी आहे. त्याच्या या उत्तरातून त्यांची श्रद्धा किती कमकुवत होती, हे सूचित होते. त्यांची श्रद्धा मोहरीच्या दाण्याएवढी वाढण्याची गरज होती, याचा अर्थ त्यांच्यात अजून तेवढी थोडीशीही श्रद्धा नव्हती. बहुधा त्यांना याची जाणीव होती आणि म्हणूनच त्यांनी येशूला आपली श्रद्धा वाढवण्याची विनंती केली. आपल्यात काय उणे आहे, हे ओळखून ते आपल्याला मदत करू शकणाऱ्या येशूकडे वळले.

श्रद्धा वाढवण्याच्या दिशेने पहिले एक पाऊल म्हणजे आपल्यात श्रद्धा कमी आहे, हे नम्रपणे मान्य करणे. आपल्यात भरपूर श्रद्धा आहे, असे स्वतःला आणि इतरांना पटवून द्यावेसे आपल्याला आपल्या अहंकारामुळे अनेकदा वाटते. पण खरोखर तसे असते, तर देव आपल्याद्वारे अद्भुत गोष्टी घडवत असता. मानवी सामर्थ्याने जे करणे अशक्य आहे, ते तो घडवत असता.

अर्थात, एखाद्या झाडाला स्वतःच मुळासकट उपटून समुद्रात जाऊन रुजण्याची आज्ञा देता येईल, अशी जादुई शक्ती श्रद्धा आपल्याला देत नाही. या प्रतिमेतून हे सांगायचे आहे की श्रद्धेमुळे श्रद्धेच्या जीवनात चमत्कार घडतात; ते भौतिक चमत्कार असतीलच असे नाही. खरे तर, देवाने कधी आपल्याद्वारे आणि आपल्या श्रद्धेद्वारे एखादा भौतिक चमत्कार घडवला, तर तो केवळ श्रद्धावृद्धीचे त्याहून कितीतरी महत्त्वाचे दान स्वीकारण्याची प्रेरणा मिळावी म्हणूनच घडेल.

मग थोडीशी श्रद्धा काय करू शकते? ती तुमच्या हृदयातून आणि तुमच्या सभोवतालच्या लोकांच्या हृदयांतून पाप मुळासकट उपटून टाकू शकते. अशक्य वाटतील अशा रीतींनी ती तुमचे आणि इतरांचे पोषण करू शकते. एखादे झाड समुद्रात लावले, तर ते सामान्यतः जगू शकत नाही. तसेच, एरवी अशक्य वाटतील अशा रीतींनी आत्म्याचे पोषण व्हायला आणि त्याला बळ मिळायला श्रद्धेचे दान, अगदी थोडीशी श्रद्धाही, समर्थ करते. ख्रिस्तासाठी प्राण देणाऱ्या हुतात्म्याच्या उदाहरणातून हे अगदी स्पष्ट होते. छळ आणि मृत्यू यांमुळे एखाद्या व्यक्तीचे पोषण होते, असे सामान्यतः मानले जात नाही. पण एखादी श्रद्धावान व्यक्ती ख्रिस्तासाठी हौतात्म्य पत्करते, तेव्हा त्या छळातूनच तिच्या आत्म्याला पोषण मिळते. हा घडू शकणाऱ्या सर्वांत महान चमत्कारांपैकी एक आहे. दुःख, छळ, आजारपण, दारिद्र्य आणि कल्पना करता येईल अशी इतर कोणतीही अडचण आपण खऱ्या श्रद्धेने सहन करतो, तेव्हा देव त्यांचे रूपांतर आपल्या आत्म्याचे पोषण करणाऱ्या साधनांत करतो.

आज प्रेषितांच्या या प्रार्थनेवर चिंतन करा: “आमची श्रद्धा वाढव.” काही श्रेष्ठ गूढानुभवी साधकांनी शिकवले की श्रद्धा बुद्धीला अंधारात नेते. या अंधाराचा त्यांना अभिप्रेत असलेला अर्थ असा की श्रद्धेद्वारे देव आपल्याला अज्ञाताकडे, केवळ त्यालाच माहीत असलेल्या मार्गाने नेतो. आपल्या नैसर्गिक क्षमतेच्या पूर्णपणे पलीकडच्या रीतींनी आपण त्याच्या परिवर्तन घडवणाऱ्या कृपेची साधने बनू. आपली श्रद्धा वाढावी म्हणून प्रार्थना करा. आपली श्रद्धा कमी आहे, हे मान्य करणारी तुमची नम्र प्रार्थना आपला प्रभू ऐकेल, तेव्हा तो तुमची श्रद्धा वाढवेल, पाप आणि दुष्टता मुळासकट उपटून टाकेल आणि तुमच्या आत्म्याला अशा ठिकाणी रुजवेल, जिथे तुम्हाला कधी शक्यही वाटले नसते अशा रीतींनी तुमचे पोषण होईल.

हे परम गौरवशाली प्रभू, माझी श्रद्धा वाढव. मला निर्मळ श्रद्धा दे—अशी श्रद्धा की जिच्यामुळे तू मला अज्ञात वाटेने तुझ्या गौरवापर्यंत नेऊ शकशील. श्रद्धेची ही देणगी देऊन माझ्याद्वारे तुझे चमत्कार घडवणारे सामर्थ्य प्रकट कर. त्या सामर्थ्याने पाप समूळ नाहीसे होते आणि केवळ तुझ्याकडूनच आत्म्यांचे पोषण होते. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सर्व संत / सण

आजचे संत – संत फॉस्टिना कोवाल्स्का, कुमारी
यंदा हा स्मृतिदिन रविवारी येत असल्याने तो उपासनेत साजरा केला जात नाही

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय