14 मार्च 2026
प्रायश्चित्तकाळातील तिसऱ्या आठवड्याचा शनिवार
आजची वाचने
अॅडोबी स्टॉकमधील प्रतिमा: निवडक प्रतिमा; मुख्य प्रतिमा
आपण स्वतः नीतिमान आहोत अशी ज्यांची खात्री होती आणि जे इतर सर्वांना तुच्छ लेखत होते, त्यांना येशूने हा दाखला सांगितला. “दोन जण प्रार्थना करण्यासाठी मंदिरात गेले. त्यांच्यापैकी एक परुशी होता आणि दुसरा जकातदार होता…” लूक 18:9–10
नम्रता हा एक सुंदर सद्गुण आहे. अगदी जकातदारासारख्या, ज्याची पापे सर्वांना ठाऊक आहेत अशा माणसाचेही हृदय नम्रतेने शुद्ध झाले की तो देवाच्या कृपेने तेजाळतो. याउलट, गर्व हा कुरूप दुर्गुण आहे. एखाद्याच्या जीवनात गर्व असेल, तर त्याच्या आत्म्यात देवाचा निर्मळ आणि सुंदर प्रकाश प्रतिबिंबित होऊ शकत नाही.
प्रार्थना करण्यासाठी मंदिरात गेलेल्या परुशी आणि जकातदाराचा आजचा दाखला आपल्याला शिकवतो की खरी पवित्रता अंतःकरणातून येते. आत्म्यातील सद्गुणांमुळे देवाचे तेज बाहेरही झळकते. जेव्हा एखाद्याचे हृदय नम्रतेने आणि पश्चात्तापाने भरते, तेव्हा त्याच्या आत्म्यात देवाची कृपा प्रतिबिंबित होते.
ज्यांच्या व्यक्तिमत्त्वातून देवाची कृपा, शांती आणि आनंद झळकतात असे लोक आपल्या सर्वांनाच भेटू शकतात. याउलट, काही जणांच्या वागण्यात इतरांचे दोष काढण्याची वृत्ती, स्वतःच नीतिमान असल्याचा भाव आणि इतरांना दोषी ठरवण्याची प्रवृत्ती दिसते. आपण इतरांचा न्याय करणे टाळले पाहिजे; पण ज्यांच्या जीवनात देवाची कृपा दिसून येते, त्यांच्या खऱ्या नम्रतेतून आपल्याला प्रेरणा मिळाल्याशिवाय राहत नाही. उदाहरणार्थ, संत मदर तेरेसा यांच्या अनेक भाषणांतील नेमके शब्द आपण विसरलो, तरी त्यांच्या नम्रतेतून झळकणारे प्रेम विसरणे शक्य नाही.
मोशेच्या नियमशास्त्रातील बाह्य नियम काटेकोरपणे पाळण्यासाठी परुशी ओळखले जात. पण त्या नियमांचे काटेकोर पालन करण्याच्या नादात देवाला अपेक्षित असलेले अधिक खोल सद्गुण अनेकदा त्यांच्या नजरेआड होत. त्यांचे लक्ष बाह्य आचरणावरच राहिले आणि मूळ गोष्ट त्यांच्या हातून निसटली: नम्रता आणि देवावरील प्रेम.
मंदिरात प्रार्थना करणे ही चांगली आणि भक्तिपूर्ण कृती आहे. परुशी आणि जकातदार या दोघांनीही ती केली. पण आपणच नीतिमान आहोत हा भाव, गर्व आणि अहंकार यांमुळे विकृत झालेली प्रार्थना खरी प्रार्थना म्हणून देवापर्यंत पोहोचू शकत नाही. नम्रतेने आणि आपल्याला देवाच्या दयेची गरज आहे या जाणिवेने केलेली प्रार्थनाच कृपेचे माध्यम बनते.
जकातदार नम्र होता, कारण आपण पापी आहोत आणि आपल्याला देवाच्या दयेची गरज आहे, हे त्याने ओळखले. त्याने अशी प्रार्थना केली: “हे देवा, मज पाप्यावर दया कर.” गर्वाने आंधळ्या झालेल्या परुश्याला आपल्यालाही देवाच्या क्षमेची गरज आहे हे दिसले नाही. उलट, बाह्य नियम पाळल्याबद्दल त्याने स्वतःचीच प्रशंसा केली. जकातदाराच्या नम्रतेमुळे त्याचे अंतःकरण दैवी ज्ञान स्वीकारण्यास खुले झाले, तर परुशी आपल्या गर्वामुळे आध्यात्मिकदृष्ट्या आंधळाच राहिला. नम्रतेत शहाणपण आहे; गर्वात मूर्खपणा आहे.
आज तुम्ही कोणत्या भावनेने प्रार्थना करता यावर चिंतन करा. तुमच्या प्रार्थनेत शहाणपण आहे का? जकातदाराप्रमाणे तुम्हीही आपल्याला देवाच्या दयेची गरज आहे हे मान्य करता का? जकातदाराची प्रार्थना प्रामाणिकपणे, अगदी मनापासून म्हणा: “हे देवा, मज पाप्यावर दया कर.” ‘मी काही इतका मोठा पापी नाही,’ असा विचार तुमच्या मनात येत असेल, तर तुमची प्रार्थना परुश्याच्या प्रार्थनेसारखी आहे. सत्याला सामोरे जाण्याचे टाळू नका. आपल्या दुर्बलता आणि पापे देवासमोर नम्रपणे कबूल करा. तो दयाळू आहे. आपण पूर्णपणे त्याच्या कृपेवर अवलंबून आहोत हे मान्य करा. तरच, जकातदाराप्रमाणे, देवाच्या दृष्टीने नीतिमान ठरून तुम्ही घरी परताल.
हे परमदयाळू देवा, मज पाप्यावर दया कर. मला तुझी गरज आहे. मला तुझ्या क्षमेची गरज आहे. तुझ्या कृपेने मला माझी पापे स्पष्टपणे पाहता यावीत, ती कबूल करता यावीत आणि उद्धाराचा आनंद अनुभवता यावा, म्हणून मला मदत कर. हे प्रिय प्रभू, माझे अंतःकरण नम्रतेने भर, म्हणजे मला स्वतःविषयीचे सत्य कळेल आणि तुझ्या ज्ञानाने मी मुक्त होईन. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
बाविसाव्या दिवसाची चिंतने:
वाळवंटातील ४० दिवस & क्रुसापाशी ४० दिवस
संत योसेफाची नोव्हेना. ही प्रार्थना 10 ते 18 मार्चदरम्यान केली जाते.
प्रायश्चित्तकाळासाठी उपयुक्त साहित्य
प्रायश्चित्तकाळासाठी पवित्र शास्त्रावर आधारित चिंतने




