14 जुलै 2026
सामान्य उपासनाकाळातील पंधराव्या आठवड्याचा मंगळवार
आजची शास्त्रवाचने
संत कातेरी टेकाक्विथा, कुमारी, यांचे स्मरण [अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांतील धर्मप्रांतांमध्ये]
संत कामिलुस दे लेलिस, याजक—ऐच्छिक स्मरण
(अमेरिकेत हे स्मरण 18 जुलै रोजी केले जाते.)
न्यायाचा दिवस, कलाकार: लॉरेन्स ओपी, CC BY-NC-ND 2.0.
ज्या नगरांत येशूने आपली बहुतेक पराक्रमाची कृत्ये केली होती, तेथील लोकांनी पश्चात्ताप केला नाही, म्हणून तो त्यांना धिक्कारू लागला. “हे खोराजिना, तुझा धिक्कार असो! हे बेथसैदा, तुझा धिक्कार असो! कारण तुमच्यामध्ये घडलेली पराक्रमाची कृत्ये सोर आणि सिदोन येथे घडली असती, तर तेथील लोकांनी गोणपाट नेसून व अंगाला राख लावून केव्हाच पश्चात्ताप केला असता.” मत्तय 11:20–21
एखाद्याला चारचौघांसमोर फटकारावे आणि “तुझा धिक्कार असो!” असे ओरडून म्हणावे, असे तुम्हाला कधी वाटले आहे का? आपल्यापैकी बहुतेकांना कधी ना कधी असे वाटले आहे. जेव्हा कोणी आपल्याला दुखावते, आपल्याला तुच्छ लेखते किंवा आपल्याविरुद्ध पाप करते, तेव्हा आपला अहंकार उफाळून येतो. अशा वेळी, आपला संताप न्याय्य आहे असे वाटून, दुखावलेल्या मनाला शब्दांनी पलटवार करावासा वाटू शकतो.
पण आजच्या शुभवर्तमानात येशूने खोराजिन, बेथसैदा आणि कफर्णहूम या नगरांना फटकारले, ते या मानवी प्रतिक्रियेतून नव्हे. त्यांनी पश्चात्ताप केला नाही म्हणून त्याला स्वतःचा अपमान झाल्यासारखे वाटले नाही किंवा त्याचे मन दुखावले नाही; त्यामुळे त्याने त्यांचा धिक्कार केला असे नव्हे. त्याचा अहंकार दुखावला नव्हता, आणि रागानेही त्याचा ताबा घेतला नव्हता. ख्रिस्ताचे स्वतःवर पूर्ण नियंत्रण होते. तो नेहमी दैवी प्रज्ञेने प्रतिसाद देत असे आणि त्या क्षणी प्रत्येकाला नेमके जे आवश्यक होते तेच देत असे.
कधी तो सौम्यपणे वागत असे, सांत्वन देत असे आणि करुणा दाखवत असे. तर कधी तो लोकांना खडसावत असे, त्यांना फटकारत असे. कधी तो चिन्हे आणि अद्भुत कृत्ये करण्याचे टाळत असे, तर कधी लोकांसाठी भरभरून चमत्कार करत असे. कधी तो दृष्टान्तांतून अप्रत्यक्षपणे शिकवत असे, तर कधी स्पष्ट आणि थेट बोलत असे.
प्रत्येक परिस्थितीत प्रेम कसे करावे हे येशूला नेहमीच माहीत होते, कारण प्रत्येक परिस्थितीत प्रेम वेगळ्या रीतीने व्यक्त करावे लागते. खऱ्या प्रेमाचे स्वरूप ते देणाऱ्यावर नव्हे, तर ते स्वीकारणाऱ्यावर ठरते. याचा अर्थ काय? येशूने सगळ्यांवर एकाच साच्यातले प्रेम केले नाही. तो असे म्हणाला नाही, “मी असा आहे आणि माझी प्रेम करण्याची रीत हीच आहे. पटत असेल तर स्वीकारा, नाही तर सोडून द्या—मी तुमच्यासाठी बदलणार नाही.” उलट, येशूचे प्रेम इतके निर्मळ होते आणि त्याचे लक्ष समोरच्या व्यक्तीवर इतके होते की तो नेहमी त्या व्यक्तीचे भले पाहत असे. ते भले साधावे म्हणून तो आपले प्रेम व्यक्त करण्याची रीत बदलत असे.
गालिल समुद्राच्या उत्तर किनाऱ्यावरील या तीन नगरांच्या लोकांना येशूने दिलेल्या फटकारात हे स्पष्ट दिसते. त्याच्या सार्वजनिक सेवाकार्याचा बराचसा भाग याच परिसरात घडला. कफर्णहूम हे त्याच्या कार्याचे मुख्य ठिकाण होते; खोराजिन आणि बेथसैदा येथेही तो वारंवार जात असे. याच परिसराच्या जवळ त्याने डोंगरावरील प्रवचन दिले आणि अनेक चमत्कार केले. तरीही त्याच्या अथक उपदेशानंतर आणि असंख्य चिन्हांनंतर फार थोड्या लोकांनी पश्चात्ताप केला. आणि लोकांनी पश्चात्ताप करावा, हाच त्याच्या कार्याचा मूळ उद्देश होता. “तुझा धिक्कार असो!” असे फटकारून येशूने प्रेमापोटी त्यांना आत्मसंतुष्टतेतून खडबडून जागे करण्याचा प्रयत्न केला, जेणेकरून त्यांनी पश्चात्ताप करावा आणि तो व त्याचा पिता त्यांना देण्यास इतके आतुर होते ती विपुल दया त्यांनी स्वीकारावी. त्या वेळी या नगरांना प्रेमाची ज्या प्रकारे गरज होती, तो फटकार म्हणजे नेमके त्याच प्रकारे व्यक्त झालेले प्रेम होते.
येशूचे प्रेम कोणकोणत्या रीतीने व्यक्त होते हे समजून घेतल्याने दैवी प्रेमाचे स्वरूप आपल्याला अधिक चांगले कळते: देव आपल्यावर कसे प्रेम करतो आणि त्याला प्रतिसाद म्हणून आपण एकमेकांवर कसे प्रेम करावे, याचे आवाहन आपल्याला कसे केले जाते, हेही उमगते. देवाच्या प्रेमाचे मूळ स्वरूप नेहमी एकच असते—परिपूर्ण, संपूर्ण, निःस्वार्थ आणि त्यागमय. पण प्रत्येक व्यक्तीची सर्वांत मोठी गरज कोणती आहे आणि तिला शाश्वत जीवनाकडे नेण्यासाठी कोणता मार्ग सर्वांत परिणामकारक ठरेल, यानुसार ते प्रेम व्यक्त होण्याची रीत बदलते.
तुमच्या जीवनात आत्ता कोणत्या रीतीने प्रेम व्यक्त करण्याची आणि स्वीकारण्याची गरज आहे? तुम्हाला देवाच्या सांत्वन देणाऱ्या हाताची, त्याच्या सौम्य प्रोत्साहनाची, की आध्यात्मिक आत्मसंतुष्टतेतून जागे करणाऱ्या त्याच्या ठाम आव्हानाची गरज आहे? देवाचे परिपूर्ण आणि न बदलणारे प्रेम आपल्या गरजांनुसार निरनिराळ्या रीतींनी व्यक्त होते. म्हणून या क्षणी देव ज्या रीतीने आपल्यावर प्रेम करील, त्या रीतीने ते स्वीकारण्यास आपण तयार असले पाहिजे. त्याचप्रमाणे आपणही ख्रिस्तासारखे उदारपणे, निर्मळपणे आणि निःस्वार्थपणे इतरांवर प्रेम करावे. पण ते प्रेम आपण कसे व्यक्त करतो, हे समोरच्या व्यक्तीच्या खऱ्या गरजांवर ठरले पाहिजे.
देव या क्षणी तुमच्यावर कशा प्रकारे प्रेम करत आहे, यावर आज चिंतन करा. ते प्रेम विश्वासाने आणि नम्रतेने स्वीकारण्याची कृपा मागा. मग विचार करा: तेच विवेकपूर्ण आणि त्यागमय प्रेम इतरांना देण्याचे आवाहन तुम्हाला कसे केले जात आहे? आपल्याला जसे द्यायला आवडते केवळ तसे नव्हे, तर त्यांना ज्या प्रकारे ते मिळण्याची सर्वाधिक गरज आहे, त्या प्रकारे प्रेम करा. ख्रिस्ताच्या प्रेमाप्रमाणे तुमचे प्रेमही नेहमी सुज्ञतेच्या मार्गदर्शनाखाली असू दे आणि देवावरील व शेजाऱ्यावरील प्रेमातून त्याला आकार मिळू दे. इतरांना देवाच्या विपुल दयेच्या अधिक जवळ नेईल अशा रीतीने त्यांच्यावर प्रेम करा.
हे परमप्रेमळ देवा, तुझे प्रेम परिपूर्ण, अढळ आणि कधीही न बदलणारे आहे. मला ज्या प्रकारे तुझ्या प्रेमाची सर्वाधिक गरज आहे, त्या प्रकारे ते स्वीकारण्यासाठी माझे हृदय उघड. असे कर की मी माझ्या पापांचा पश्चात्ताप करून ती सोडावीत आणि नेहमी तुझ्या दयेकडे वळावे. तुझ्या परिपूर्ण प्रेमाचे अनुकरण करून इतरांवर प्रेम करण्याची सुज्ञता मला दे, जेणेकरून मला जे द्यावेसे वाटते तेवढेच नव्हे, तर त्या क्षणी त्यांना ज्याची खरोखर गरज आहे ते मी त्यांना देऊ शकेन. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
संत कातेरी टेकाक्विथा, कुमारी, यांचे स्मरण [अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांतील धर्मप्रांतांमध्ये]
संत कॅमिलस दे लेलिस, धर्मगुरू—ऐच्छिक स्मरणदिन
(अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांत हा स्मरणदिन 18 जुलै रोजी साजरा केला जातो.)
सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन


