मराठी

शंका दूर करणे – आपली समज अधिक सखोल करणे

(तुमच्या धर्मप्रांतात स्वर्गारोहणाचा महोत्सव आज साजरा होत असेल, तर खालील चिंतन वाचा. नाहीतर थेट पुढील चिंतनाकडे जा आणि रविवारी स्वर्गारोहणाचे चिंतन वाचा.)

शंका दूर करणे

18 मे 2023

आपल्या प्रभूच्या स्वर्गारोहणाचा महोत्सव (वर्ष अ)

प्रभूच्या स्वर्गारोहणाची वाचने

व्हिडिओ

“स्वर्गातील आणि पृथ्वीवरील सर्व अधिकार मला देण्यात आला आहे. म्हणून जा आणि सर्व राष्ट्रांतील लोकांना माझे शिष्य करा. पित्याच्या, पुत्राच्या आणि पवित्र आत्म्याच्या नावाने त्यांना बाप्तिस्मा द्या आणि मी तुम्हाला जे काही आज्ञापिले आहे ते सर्व पाळायला त्यांना शिकवा. आणि पाहा, युगाच्या अंतापर्यंत मी सदैव तुमच्याबरोबर आहे.” मत्तय 28:18–20

पृथ्वीवर असताना आपल्या प्रभूने निरोप घेताना उच्चारलेले हे शेवटचे शब्द आहेत. हे शब्द बोलताच तो स्वर्गात आरोहण करून गेला, यासाठी की त्याने आपल्या पित्याबरोबर सदैव राहावे आणि एके दिवशी आपल्यालाही त्याच्याबरोबर राहता यावे म्हणून आपल्यासाठी जागा तयार करावी. यापुढे पृथ्वीवर शिष्यांना येशूची वाणी ऐकायला किंवा त्याला देहरूपात पाहायला मिळणार नव्हते. लवकरच तो त्यांच्यावर पवित्र आत्म्याला पाठवणार होता आणि प्रार्थनेत त्यांच्या अंतःकरणाशी स्पष्टपणे बोलणार होता. तरीही स्वर्गात जाईपर्यंत त्यांना त्याची वाणी पुन्हा कानांनी ऐकायला मिळणार नव्हती आणि त्याची देहरूपातील उपस्थितीही अनुभवायला मिळणार नव्हती.

वर उद्धृत केलेल्या उताऱ्याच्या अगोदर आपण वाचतो की शिष्यांनी दोन गोष्टी केल्या. एक योग्य होती, दुसरी नव्हती. आपण असे वाचतो: “त्यांनी त्याला पाहिले तेव्हा त्यांनी त्याची आराधना केली, पण त्यांनी शंका घेतली.” त्यांनी त्याची आराधना केली, हे अर्थातच योग्य होते. पण त्यांनी शंका घेतली, ही गोष्ट काहीशी धक्कादायक आणि निराशाजनक आहे. आपल्या प्रभूबरोबर इतके काही अनुभवल्यावर, इतके काही पाहिल्यावर आणि ऐकल्यावरही त्यांनी शंका घेतली. येशूने कुष्ठरोग्यांना बरे केले, आंधळ्यांना दृष्टी दिली, अपंगांना बरे केले, नव्या अधिकाराने उपदेश केला, पाप्यांचे मनपरिवर्तन घडवले, मृतांना उठवले आणि तो स्वतःही मृतांतून उठला, हे सर्व त्यांनी पाहिले होते. इतके सगळे पाहूनही त्यांच्या मनात शंका होत्या.

पृथ्वीवर असताना आपल्या प्रभूशी झालेल्या या शेवटच्या भेटीत शिष्यांनी घेतलेल्या शंकांची नोंद कदाचित यासाठी केली आहे की आपल्या मनात अजूनही असलेल्या शंका आपल्याला दिसाव्यात. कदाचित शंका घेणारे केवळ ते शिष्यच नाहीत, तर आपण प्रत्येक जण आहोत.

तुम्ही आपल्या सदसद्विवेकबुद्धीच्या प्रकाशात स्वतःचे परीक्षण करता तेव्हा तुम्हाला काय दिसते? देवावर पूर्ण श्रद्धा आणि विश्वास ठेवणारी व्यक्ती तुम्हाला दिसते का? की देवाची आराधना करण्याची इच्छा असूनही शंकांशी झुंजणारी व्यक्ती दिसते? शंका म्हणजे श्रद्धेचा अभाव. ती एखाद्या अडचणीपेक्षा, अनिश्चिततेपेक्षा किंवा संभ्रमापेक्षा वेगळी आहे. शंका घेणे ही अशी कृती आहे, जिच्यात आपण स्वतःहून अविश्वासाच्या वाटेवर पहिले पाऊल टाकण्याचे ठरवतो. हा केवळ दुबळेपणा नाही; ही एक निवड आहे, आणि ती योग्य नाही.

दिलासा देणारी गोष्ट ही आहे की शंका घेणाऱ्या या शिष्यांना अखेरीस असे वरदान लाभले, ज्याने त्यांच्या मनातील प्रत्येक शंका दूर केली. त्यांना पवित्र आत्मा लाभला. त्यांना पवित्र आत्म्याची वरदाने मिळाली, तसतसे देवाचे हे दान त्यांच्या मनातील शंका घेण्याचा प्रत्येक मोह दूर करू लागले. विशेषतः प्रज्ञा, समज आणि ज्ञान या वरदानांमुळे देवावरील त्यांची श्रद्धा अधिक दृढ होणार होती, आणि त्यांना देवाची आराधना करणे व त्याच्यावर श्रद्धा ठेवणे, या दोन्ही गोष्टी शक्य होणार होत्या.

आज आपल्या प्रभूच्या स्वर्गारोहणाचा महोत्सव साजरा करताना, देवाची आराधना करणाऱ्या आणि त्याच वेळी शंका घेणाऱ्या या शिष्यांच्या दृश्यावर चिंतन करा. हे दृश्य तुमच्या अंतःकरणाला भिडत असेल, तर त्याकडे लक्ष द्या. देवाची आराधना करणे चांगले आहे, पण आपली श्रद्धा कुठे कमी पडते हे नम्रपणे मान्य करणेही चांगले आहे. जिथे तुम्हाला श्रद्धेचा हा अभाव जाणवतो, तिथे ही आशा धरून राहा: या शिष्यांप्रमाणे तुम्हालाही तुमच्या जीवनात प्रभूने वचन दिलेल्या पवित्र आत्म्याचे परिपूर्ण अभिषेचन लाभेल. त्यामुळे तुमची प्रत्येक शंका दूर होईल आणि खरी प्रज्ञा, समज व ज्ञान तुम्हाला परिपूर्णतेने लाभतील.

हे माझ्या स्वर्गारोहण केलेल्या प्रभू, तुझे शिष्य पाहत असताना तू देहासह आणि आत्म्यासह स्वर्गाच्या वैभवात प्रवेश केलास. त्यांनी तुझी आराधना केली, पण ते शंकांशीही झुंजत होते. मलाही माझ्या सर्वस्वाने तुझी आराधना करायला मदत कर. मी तुझी आराधना करत असताना, तुझ्यावरील माझी श्रद्धा आणि विश्वास कुठे कमी पडतात हे मला दाखव आणि पवित्र आत्म्याचा वर्षाव करून ही पापे दूर कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

रविवारच्या चिंतनांचे आणखी व्हिडिओ

पवित्र आत्म्याची नोवेना
पेन्टेकॉस्टच्या तयारीसाठी केली जाणारी प्रार्थना

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

आजचे संत आणि सण

मिस्साच्या वाचनांचे पर्याय

अधिक वाचन – प्रभूचे स्वर्गारोहण

प्रभूच्या स्वर्गारोहणानिमित्त प्रार्थनापूर्ण चिंतन

चित्र: पेत्राला सोपवलेली कामगिरी — येशू दर्शवणारा तपशील: आंद्रेयास प्रेफ्के, विकिमीडिया कॉमन्समार्फत


(स्वर्गारोहणाचा महोत्सव येत्या रविवारी साजरा करण्यासाठी हलवला असेल, तेव्हा खालील चिंतन वापरले जाते.)  

आपली समज अधिक सखोल करणे

18 मे 2023
पास्काच्या सहाव्या आठवड्यातील गुरुवार
(स्वर्गारोहणाचा महोत्सव रविवारी साजरा केला जातो तेव्हा)
आजची वाचने

संत योहान पहिले, पोप आणि रक्तसाक्षी — ऐच्छिक स्मृतिदिन

व्हिडिओ

तेव्हा त्याच्या शिष्यांपैकी काही जण एकमेकांना म्हणाले, “तो आपल्याला म्हणतो, ‘थोड्या वेळाने तुम्हाला मी दिसणार नाही आणि पुन्हा थोड्या वेळाने तुम्हाला मी दिसेन,’ आणि ‘कारण मी पित्याकडे जात आहे.’ याचा अर्थ काय?” मग ते म्हणाले, “तो म्हणतो तो ‘थोडा वेळ’ म्हणजे काय? त्याच्या बोलण्याचा अर्थ आपल्याला कळत नाही.” योहान 16:17–18

आणि तुमचे काय? येशूच्या बोलण्याचा अर्थ तुम्हाला कळतो का? की त्या शिष्यांप्रमाणेच त्याच्या बोलण्याने तुम्हीही गोंधळून जाता? येशूने शिकवलेले सर्व काही आपल्याला पूर्णपणे समजते, असा दावा करण्याचा मोह अहंकारामुळे होऊ शकतो. पण नम्रपणे आणि प्रामाणिकपणे पाहिले, तर बहुधा तुम्हीही त्या शिष्यांइतकेच गोंधळलेले आहात, हे मान्य करावे लागेल. आणि असे असणे वाईटच आहे असे नाही.

सर्वप्रथम, शिष्यांचा गोंधळ दाखवतो की त्यांनी येशूचे बोलणे गांभीर्याने घेतले. ते उदासीन नव्हते. त्याचे बोलणे त्यांना महत्त्वाचे वाटत होते, त्यात त्यांना रस होता आणि ते समजून घेण्याची त्यांची इच्छा होती. येशूवर त्यांची काही प्रमाणात तरी श्रद्धा असली पाहिजे. नाहीतर त्यांनी त्याच्याकडे दुर्लक्ष केले असते. पण त्यांनी तसे केले नाही. त्यांनी त्याचे ऐकले, त्याचे बोलणे समजून घेण्याचा प्रयत्न केला, त्याच्या शिकवणीवर चर्चा केली, त्याच्या शब्दांवर विचार केला आणि आपल्याला ते समजले नाही, हे नम्रपणे मान्य केले.

शिष्य गोंधळले आहेत म्हणून येशू त्यांना दोष देत नाही. ते प्रयत्न करत आहेत आणि त्यांच्यात काही प्रमाणात श्रद्धा आहे, हे त्याला दिसते. तरीही तो त्यांच्याशी थेट आणि स्पष्टपणे बोलण्याऐवजी रूपकांतूनच बोलत राहतो. येशू रूपकांतून बोलतो, याचे एक कारण म्हणजे त्याच्या शिकवणीतला संदेश गहन आहे. तो चटकन किंवा सहज समजून घेऊन पूर्णपणे आत्मसात करता येत नाही. स्वर्गराज्याची रहस्ये इतकी गहन, अथांग आणि गूढ आहेत की ती समजून घेण्याची सुरुवातही श्रद्धेशिवाय होऊ शकत नाही. श्रद्धा असणे म्हणजे सर्व काही पूर्णपणे समजणे नव्हे. श्रद्धा हे एक अलौकिक वरदान आहे. तिच्यामुळे सर्व काही पूर्णपणे दिसत नसतानाही आणि समजत नसतानाही आपण विश्वास ठेवतो. ही खात्री देवाकडून येते, आपल्या स्वतःच्या तर्कशक्तीतून नव्हे. पण श्रद्धेमुळे आपली समज नेहमीच अधिक सखोल होत जाते. म्हणूनच, या शिष्यांनी आपली श्रद्धा व्यक्त केली, तसे त्यांनाही अधिक समजू लागले. येशू रूपकांतून बोलत असला, तरी शेवटी त्या शिष्यांनी त्याच्यावर विश्वास ठेवण्याचे निवडले. याच अध्यायात पुढे ते म्हणतात, “आता आम्हाला कळले आहे की तुला सर्व काही माहीत आहे आणि कोणी तुला प्रश्न विचारण्याची गरज नाही. म्हणून तू देवाकडून आला आहेस, असा आम्ही विश्वास ठेवतो” (योहान 16:30).

श्रद्धा, देव, नीती-अनीती अशा विषयांबद्दल, किंवा जीवनाच्या विविध रहस्यांबद्दल, विशेषतः तुमच्या स्वतःच्या जीवनातील रहस्यांबद्दल तुम्ही गोंधळलेले असाल, तर ते कबूल करण्यास घाबरू नका. आपला गोंधळ कबूल करणे म्हणजे सत्याचा नम्रपणे स्वीकार करणे. ही नम्रता तुम्हाला श्रद्धेच्या वरदानाकडे एक पाऊल पुढे नेईल.

जीवनाच्या रहस्यांविषयी तुमच्या मनात काही उदासीनता आहे का, यावर आज चिंतन करा. तशी उदासीनता असेल, तर येशूचे सर्व बोलणे समजून घेण्यासाठी जाणीवपूर्वक झटणाऱ्या त्या शिष्यांसारखे होण्याचा निश्चय करा. आपला गोंधळ मान्य करून तो आपल्या प्रभूसमोर मांडण्यास घाबरू नका. श्रद्धेचे वरदान मिळवण्यासाठी प्रयत्न करा आणि श्रद्धेच्या त्या छोट्याशा ठिणगीला जीवनातील अनेक रहस्ये अधिक सखोलपणे समजून घेण्याचा मार्ग उजळू द्या.

हे गूढ प्रभू, तू आणि तुझ्या स्वर्गराज्यातील सर्व रहस्ये इतकी गहन आहात की त्यांची खोली, विशालता आणि सौंदर्य कोणालाही कधीच पूर्णपणे उमगणार नाही. हे प्रिय प्रभू, तुला अधिक सखोलपणे समजून घेण्यासाठी माझे मन उघड, म्हणजे तुझ्यावर आणि तू प्रकट करण्याचे ठरवलेल्या सर्व गोष्टींवर माझी श्रद्धा आहे, हे मी व्यक्त करू शकेन. हे माझ्या देवा, माझा विश्वास आहे. जिथे माझा विश्वास कमी पडतो, तिथे मला मदत कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

पवित्र आत्म्याची नोवेना
येणारी नोवेना 19 ते 27 मे 2023 या काळात केली जाईल

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सर्व संत / सण

आजचे संत – संत योहान पहिले, पोप आणि धर्मसाक्षी

मिस्साच्या वाचनांचे पर्याय

वरील मुख्य चित्र: ख्रिस्त शिष्यांचे पाय धुताना — चित्रकार: पाओलो व्हेरोनेझे, विकिमीडिया कॉमन्समार्फत