10 กันยายน 2023
วันอาทิตย์ สัปดาห์ที่ 23 เทศกาลธรรมดา ปี A
บทอ่านประจำวัน
ฟังภาษาอังกฤษ
พระเยซูเจ้าตรัสแก่บรรดาศิษย์ว่า “ถ้าพี่น้องของท่านทำบาปต่อท่าน จงไปตักเตือนเขาตามลำพังระหว่างท่านกับเขาเท่านั้น ถ้าเขาฟังท่าน ท่านก็ได้พี่น้องของท่านกลับคืนมา” มัทธิว 18:15
การตักเตือนผู้อื่นเรื่องบาปของเขาในลักษณะที่ทำให้เขารับฟังและกลับใจนั้น ต้องอาศัยความถ่อมตนอย่างมากและจิตใจที่บริสุทธิ์ โดยปกติแล้ว การตักเตือนผู้อื่นเรื่องบาปของเขามักเกิดจากความโกรธมากกว่าความรัก เราไม่ควรตักเตือนผู้อื่นเรื่องบาปของเขาเพราะความเจ็บปวดของเราเองและความปรารถนาจะทำให้เขารู้สึกผิดเพื่อเป็นการตอบโต้ เราไม่ควรตักเตือนผู้อื่นเพื่อทำให้เขาอับอายหรือทำร้ายเขา เราควรยกเรื่องบาปของผู้อื่นขึ้นมาพูดเพียงเพราะเรารักเขา ให้อภัยเขาแล้ว และบัดนี้ต้องการให้เขาเป็นอิสระจากบาปเพื่อความดีของเขาเอง เมื่อเป็นเช่นนี้ และเมื่อสิ่งนี้เป็นแรงจูงใจเพียงประการเดียวของเรา ผู้อื่นก็อาจยอมรับคำตักเตือนได้ง่ายขึ้น
อย่างไรก็ตาม เราไม่ควรมองคำสอนนี้เพียงจากมุมมองที่เราเป็นฝ่ายตักเตือนผู้อื่นเรื่องบาปของเขาเท่านั้น แต่ต้องมองจากมุมมองที่ผู้อื่นเป็นฝ่ายตักเตือนเราเรื่องบาปของเราด้วย เราทำบาปทุกวัน เราทำบาปต่อผู้ที่เรารักทุกวัน ดังนั้น ลองนึกถึงเวลาที่คนใกล้ชิดคนหนึ่งชี้ให้ท่านเห็นบาปของท่าน ท่านตอบสนองอย่างไรเมื่อเกิดเหตุการณ์เช่นนี้ หากเขาทำเช่นนั้นด้วยแรงจูงใจที่บริสุทธิ์ที่สุดและด้วยความเห็นอกเห็นใจ ท่านอาจจะรับฟัง แต่ถ้าเขาทำเช่นนั้นเพราะเขากำลังโกรธเล่า แม้นี่จะไม่ใช่วิธีที่ดีที่สุดในการตักเตือนท่าน แต่ก็ไม่ได้ทำให้ท่านมีสิทธิ์ปฏิเสธสิ่งที่เขาพูด ดังนั้น การรับฟังข้อห่วงใยที่ใครก็ตามบอกท่านเกี่ยวกับบาปของท่าน ไม่ว่าเขาจะบอกด้วยวิธีใด จึงเป็นการฝึกฝนชีวิตจิตที่ดี หากหลังจากรับฟังและพิจารณาข้อห่วงใยของเขาด้วยความถ่อมตนแล้ว ท่านเห็นว่าเขาพูดถูก แม้เพียงบางส่วน การตอบสนองด้วยความรักก็คือการแสดงความเสียใจ ขอโทษ และตั้งใจแน่วแน่ที่จะเปลี่ยนแปลงตนเอง แต่หากหลังจากพิจารณาข้อห่วงใยของเขาด้วยความถ่อมตนแล้ว ท่านไม่คิดว่าท่านได้ทำบาป ก็ถึงเวลาที่ท่านจะพยายามตักเตือนผู้นั้นอย่างอ่อนโยนและด้วยความเห็นอกเห็นใจ เกี่ยวกับการด่วนตัดสินอย่างผิด ๆ ของเขา
พระวรสารตอนนี้ให้แนวทางการตักเตือนบุคคลหนึ่งไว้สามขั้นตามลำดับ ขั้นแรก ต้องทำเป็นการส่วนตัวระหว่างคนสองคน ขั้นที่สอง ทำโดยมีผู้อื่นอีกสองหรือสามคนอยู่ด้วย ขั้นที่สาม ทำต่อหน้าพระศาสนจักร ในเบื้องต้น ลองพักวิธีที่สองและสามไว้ก่อน แล้วพิจารณาเฉพาะวิธีแรก เป้าหมายของการตักเตือนเป็นการส่วนตัวนี้คือการคืนดีกัน เป็นการดีที่จะทุ่มเทอย่างจริงจังในการไตร่ตรองว่าท่านรับมือกับสถานการณ์เช่นนี้ได้ดีเพียงใด เพราะหากท่านทำได้ดี ก็ไม่จำเป็นต้องใช้การตักเตือนรูปแบบที่สองหรือสาม
ศัตรูอันดับหนึ่งของการคืนดีคือความหยิ่งจองหอง ความหยิ่งจองหองเป็นนิสัยที่ทำให้เราคิดถึงตนเองก่อนสิ่งอื่นและเหนือสิ่งอื่น หรือในกรณีที่ร้ายแรงที่สุด ก็คิดถึงแต่ตนเองเท่านั้น ความหยิ่งจองหองทำให้เราไม่อาจประเมินตนเองได้ เรากลายเป็นคนตาบอดต่อบาปของตน และรู้สึกขุ่นเคืองทันทีที่มีผู้ชี้ให้เห็นบาปนั้น หรือเมื่อบาปนั้นก่อปัญหาขึ้น แน่นอนว่า สิ่งที่ตรงข้ามกับความหยิ่งจองหองคือความถ่อมตน นี่คือคุณธรรมที่ช่วยให้เราลืมตนเองและใส่ใจแต่ผู้อื่น เมื่อบุคคลหนึ่งเติบโตในความถ่อมตน เจ้าปีศาจจะคอยประจญเขาด้วยความคิดทำนองนี้เสมอว่า แล้วตัวคุณเองล่ะ คุณต่างหากที่ถูก ส่วนพวกเขาผิด! นี่ไม่ยุติธรรมเลย! คุณไม่ควรถูกปฏิบัติเช่นนี้! เราต้องปฏิเสธความคิดที่เป็นการประจญเหล่านี้เสมอ ความถ่อมตนจะสมเหตุสมผลสำหรับเราก็ต่อเมื่อเราเป็นคนถ่อมตน สำหรับผู้ที่มีความหยิ่งจองหอง ความถ่อมตนย่อมดูเป็นความโง่เขลา แต่ความถ่อมตนคือปรีชาญาณที่แท้จริง
วันนี้ จงไตร่ตรองว่าท่านมีความถ่อมตนเพียงใดเมื่อมีใครแสดงความห่วงใยต่อท่านเกี่ยวกับบาปของท่าน ท่านตอบสนองอย่างไร ท่านพบว่าตนเองโกรธและตั้งท่าปกป้องตนเองเมื่อเกิดเหตุการณ์เช่นนี้หรือไม่ หากเป็นเช่นนั้น จงซื่อตรงและยอมรับกับตนเองว่านี่คือความหยิ่งจองหอง นี่คือบาปของท่าน จงใช้เวลาพยายามไตร่ตรองถึงวิธีตอบสนองที่ดีที่สุดและเปี่ยมด้วยความถ่อมตน เมื่อผู้อื่นมาตักเตือนท่าน หากการคืนดีเป็นสิ่งสำคัญอันดับหนึ่งของท่านในทุกความสัมพันธ์ที่เคยมีความเจ็บปวดเกิดขึ้น ความปรารถนาอันศักดิ์สิทธิ์และถ่อมตนนั้นก็จะเป็นเครื่องนำทางให้ท่านสามารถคืนดีกับทุกคนในชีวิตของท่านได้
ข้าแต่พระเจ้าผู้ทรงพระเมตตายิ่ง พระองค์เสด็จมาในโลกเพื่อให้ข้าพเจ้าทั้งหลายคืนดีกับพระองค์และคืนดีต่อกัน โปรดทรงเผยให้ข้าพเจ้าเห็นบาปของตน และประทานความถ่อมตนที่ข้าพเจ้าจำเป็นต้องมีเพื่อจะมองเห็นบาปนั้น เพื่อข้าพเจ้าจะได้กลับใจและหันกลับมาหาพระองค์ โปรดทรงช่วยข้าพเจ้าให้เปิดใจรับวิธีต่าง ๆ ที่พระองค์ทรงใช้เผยให้ข้าพเจ้าเห็นบาปของตนด้วย โดยเฉพาะผ่านทางผู้อื่นในชีวิตของข้าพเจ้า ข้าแต่พระเยซูเจ้า ข้าพเจ้าวางใจในพระองค์
นพวารแม่พระมหาทุกข์
ตามธรรมเนียม สวดวันที่ 7–15 กันยายน
บทไตร่ตรองเรื่องพระเมตตาของพระเจ้า
บทอ่านทางเลือกสำหรับพิธีบูชาขอบพระคุณ
ภาพประกอบด้านบน: บทเทศน์บนภูเขา โดย Arsène Robert จาก Wikimedia Commons
