मराठी

तुमच्या आत्म्याची क्षमता

15 नोव्हेंबर 2026
सामान्य काळातील तेहतीसावा रविवार (वर्ष अ)
आजची वाचने

GO69, CC BY-SA 3.0, विकिमीडिया कॉमन्समार्फत

व्हिडिओ

येशूने आपल्या शिष्यांना हा दाखला सांगितला: “एक मनुष्य प्रवासाला निघाला होता. त्याने आपल्या नोकरांना बोलावून आपली मालमत्ता त्यांच्या स्वाधीन केली. त्याने एकाला पाच तालंत, दुसऱ्याला दोन आणि तिसऱ्याला एक दिला—प्रत्येकाला त्याच्या क्षमतेनुसार दिले. मग तो निघून गेला.” मत्तय 25:14–15

आजचा दाखला येशूने आपल्या सार्वजनिक सेवाकार्याच्या अखेरीस केलेल्या अंतिम काळाविषयीच्या प्रवचनातून घेतला आहे (मत्तय 24–25). हा दाखला अंतिम न्यायाविषयी सांगतो. आपला दैवी स्वामी पुन्हा येण्याची वाट पाहताना जागरूक व निष्ठावान राहण्यास आणि आध्यात्मिक फळ देण्यास तो आपल्याला बोलावतो. उपासनावर्ष संपत आले आहे आणि पुढच्या रविवारी ख्रिस्तराजाचा महोत्सव आहे. अशा वेळी देवाच्या अंतिम न्यायाचे हे स्मरण विशेष समर्पक आहे.

दाखल्याच्या सुरुवातीला एक स्वामी प्रवासाला निघण्यापूर्वी आपली मालमत्ता आपल्या सेवकांकडे, “प्रत्येकाच्या क्षमतेनुसार,” सोपवतो. या प्रतिमेत येशू स्वतःला तो स्वामी म्हणून प्रकट करतो, ज्याचा प्रवास तो स्वर्गात आरोहण करतो तेव्हा सुरू होतो. तालंत हे चलनाचे एकक आहे. देव आपले राज्य उभारण्यासाठी प्रत्येक आत्म्याकडे जी आध्यात्मिक दाने, कृपा, विशेष कृपादाने आणि संधी सोपवतो, त्यांचे प्रतीक म्हणजे ही तालंते.

यातून एक गहन प्रश्न उभा राहतो: ही दाने वेगवेगळ्या प्रमाणात का दिली जातात? एका आत्म्याला पाच तालंते, दुसऱ्याला दोन, तर आणखी एकाला फक्त एकच तालंत का मिळते? आपली दया देताना देव अन्याय करतो का? याचे उत्तर एका रहस्यात दडले आहे: प्रत्येक आत्म्यामध्ये आपल्या आत वास करणाऱ्या अनंत देवाला स्वीकारण्याची क्षमता असली, तरी सर्वजण त्याच्या कृपेला सारख्याच प्रमाणात प्रतिसाद देत नाहीत.

आविलाच्या संत तेरेसा आपल्या अंतर्मनाचा किल्ला या श्रेष्ठ आध्यात्मिक ग्रंथाच्या सुरुवातीच्या पानांत या सत्यावर सुंदर चिंतन करतात. त्या शिकवतात की आत्मा एका भव्य किल्ल्यासारखा आहे आणि त्याच्या सर्वांत आतल्या दालनात देव वास करतो. आध्यात्मिक जीवन म्हणजे या किल्ल्यातील अनेक “निवासस्थानांतून” होणारा प्रवास. या प्रवासात, जो आधीपासूनच आपल्या आत वास करतो त्याच्याशी एकरूप होण्याच्या आपण अधिकाधिक जवळ जातो. देव आपल्या आत उपस्थित आहे, म्हणून आत्मा “अतिशय सुंदर” आहे आणि त्याची “क्षमता मोठी” आहे, असे संत तेरेसा सांगतात (I.I #2). आपल्याला आवश्यक असलेली प्रत्येक कृपा आणि प्रत्येक दान, म्हणजेच सर्व आध्यात्मिक संपत्ती, देवाने आधीच प्रत्येक आत्म्यात ठेवली आहे. तरीही त्या संपत्तीचा अनुभव आपल्याला किती येतो—पाच तालंतांचा, दोन तालंतांचा की एका तालंताचा—हे प्रार्थना, शुद्धीकरण आणि परिवर्तनाचा आंतरिक प्रवास सुरू करण्यास आपण किती तयार आहोत, यावर अवलंबून आहे.

मग आपली दया देताना देव अन्याय करतो का? मुळीच नाही. आपल्यापैकी प्रत्येकामध्ये ती दया विपुल प्रमाणात स्वीकारण्याची आणि आपल्या जीवनातून प्रकट करण्याची क्षमता आहे. हे कितपत घडते, ते आजच्या दाखल्यातून दिसते. त्याचबरोबर तो आपल्याला एका गंभीर सत्याची जाणीव करून देतो: दुर्लक्ष आणि आत्मसंतुष्टपणामुळे अशी दाने आपण गमावू शकतो.

ज्या सेवकांकडे पाच आणि दोन तालंते सोपवली होती, ते आपल्यामध्ये वास करणाऱ्या देवाच्या कृपेला कृतीने प्रतिसाद देणाऱ्यांचे प्रतीक आहेत. अशा सहकार्यामुळे आध्यात्मिक परिवर्तन व वाढ घडते, मिळालेली दाने दुप्पट होतात आणि अधिक आध्यात्मिक फळ देण्यासाठी आत्मा तयार होतो.

याउलट, मिळालेले एक तालंत जमिनीत पुरणारा सेवक अशा लोकांचे प्रतीक आहे की ज्यांच्यामध्ये अनंत देव वास करत असूनही ते त्याच्या कृपेला मन उघडत नाहीत. तालंत पुरणे म्हणजे भीती, आळस किंवा उदासीनतेपोटी देवाची दाने लपवून त्यांच्याकडे दुर्लक्ष करणे. याचा परिणाम कठोर आहे: “त्याच्याकडून ते तालंत घ्या आणि ज्याच्याकडे दहा आहेत त्याला द्या. कारण ज्याच्याकडे आहे त्या प्रत्येकाला आणखी दिले जाईल आणि तो श्रीमंत होईल… आणि या निरुपयोगी सेवकाला बाहेरच्या अंधारात फेकून द्या; तेथे रडणे व दात खाणे चालेल” (मत्तय 25:28–30).

आज या सेवकांमधील ठळक फरकांवर चिंतन करा आणि त्यांच्यापैकी कोणाचे वागणे तुमच्याशी सर्वाधिक जुळते, याचा नम्रपणे विचार करा. तुम्ही आध्यात्मिकदृष्ट्या समृद्ध व्हावे, अशी देवाची इच्छा आहे. तो तुमच्यामध्ये वास करतो आणि त्याच्या उपस्थितीतून वाहणाऱ्या कृपेचा आंतरिक ठेवा तुम्ही उपयोगात आणावा, असे त्याला वाटते. तुमच्याकडील प्रत्येक आध्यात्मिक दान वाढवून ते आपल्या गौरवासाठी आणि आत्म्यांच्या तारणासाठी उपयोगात आणण्याची त्याची इच्छा आहे. देवाने तुम्हाला जे काही दिले आहे, त्याला प्रतिसाद देण्यासाठी तुम्ही परिश्रमपूर्वक प्रयत्न करायला तयार आहात का? आध्यात्मिक संपत्ती विपुल प्रमाणात लाभावी, अशी तुमची इच्छा आहे का? की तुम्ही आळसापोटी देवाच्या आमंत्रणांकडे दुर्लक्ष करता? कृपेने समृद्ध होण्याचा निश्चय करा. मग येशू गौरवाने परत येईल तो दिवस अंधाराचा, रडण्याचा आणि दात खाण्याचा नव्हे, तर मोठ्या आनंदाचा दिवस ठरेल.

हे परम उदार प्रभू, तुझ्या कृपा आम्हाला विपुल प्रमाणात बहाल करण्याची तुझी इच्छा आहे. तुझ्या उदारतेचा स्वीकार करण्यास मी सदैव तयार असावे आणि माझ्या जीवनातील तुझ्या कृपामय उपस्थितीला मनापासून व पूर्णपणे प्रतिसाद द्यावा, अशी मी प्रार्थना करतो. तुझ्या कृपेला प्रतिसाद देताना माझे प्रयत्न नेहमी तत्परतेने आणि परिश्रमपूर्वक होवोत, जेणेकरून माझ्या आत्म्याची क्षमता वाढेल आणि त्याच्याद्वारे तुझा गौरव कितीतरी पटींनी अधिक प्रकट होईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

आजचे संत – संत अल्बर्ट महान, बिशप आणि धर्मपंडित
हे ऐच्छिक स्मरण रविवारी येत असल्यामुळे या वर्षी उपासनेत साजरे केले जात नाही.

ख्रिस्तराजाची नोव्हेना
परंपरेनुसार ख्रिस्तराजाच्या महोत्सवापूर्वीचे नऊ दिवस
13–21 नोव्हेंबर 2026 या काळात दररोज ही नोव्हेना म्हटली जाते

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सर्व संत / सण

सामान्य काळासाठी पवित्र शास्त्रावरील चिंतन

मिस्सातील वाचनांचे पर्याय