मराठी

आध्यात्मिक संपत्ती आणि भौतिक संपत्ती

6 जून 2020
सामान्य काळातील नवव्या आठवड्याचा शनिवार
आजची वाचने

संत नॉर्बर्ट, बिशप—ऐच्छिक स्मरणदिन

“आमेन, मी तुम्हाला सांगतो, या गरीब विधवेने दानपेटीत इतर सर्व दात्यांपेक्षा अधिक टाकले आहे. कारण त्या सर्वांनी आपल्या मुबलक संपत्तीतून दान दिले; पण तिने आपल्या गरिबीतून, आपल्याजवळ होते ते सर्व, म्हणजे आपल्या उदरनिर्वाहाचे सारे साधन, देऊन टाकले.”  मार्क 12:43-44

तिने दानपेटीत टाकली ती अवघ्या काही सेंटांची दोन छोटी नाणी.  तरीही येशू म्हणतो की तिने इतर सर्वांपेक्षा अधिक टाकले.  हे तुम्हाला पटते का?  हे खरे आहे असे मानणे कठीण जाते.  या गरीब विधवेच्या आधी इतरांनी टाकलेल्या मोठमोठ्या रकमांच्या किमतीकडेच आपले लक्ष जाते.  तिने टाकलेल्या दोन छोट्या नाण्यांपेक्षा त्या मोठ्या रकमा कितीतरी अधिक मोलाच्या वाटतात.  बरोबर ना?  की नाही?

जर आपण येशूच्या शब्दावर विश्वास ठेवला, तर त्या विधवेच्या आधी दानपेटीत टाकलेल्या मोठमोठ्या रकमांपेक्षा तिच्या दोन नाण्यांबद्दल आपण कितीतरी अधिक कृतज्ञ असायला हवे.  याचा अर्थ असा नाही की त्या मोठ्या रकमा चांगल्या आणि उदार देणग्या नव्हत्या.  बहुधा त्याही तशाच होत्या.  देवाने त्याही देणग्या स्वीकारल्या आणि त्यांचा उपयोग केला.  

पण इथे येशू आध्यात्मिक संपत्ती आणि भौतिक संपत्ती यांच्यातला फरक ठळकपणे दाखवतो.  तो सांगतो की भौतिक संपत्ती आणि भौतिक वस्तू देण्यातला उदारपणा यांपेक्षा आध्यात्मिक संपत्ती आणि आध्यात्मिक उदारता यांना कितीतरी अधिक महत्त्व आहे.  ती गरीब विधवा भौतिकदृष्ट्या गरीब होती, पण आध्यात्मिकदृष्ट्या श्रीमंत होती.  ज्यांच्याजवळ मोठमोठ्या रकमा होत्या ते भौतिकदृष्ट्या श्रीमंत होते, पण आध्यात्मिकदृष्ट्या त्या विधवेपेक्षा गरीब होते.  

आपण ज्या भौतिकवादी समाजात राहतो, तिथे हे खरे मानणे कठीण आहे.  आध्यात्मिक संपत्ती हा कितीतरी मोठा आशीर्वाद आहे, हे ओळखून जाणीवपूर्वक तिची निवड करणे फार कठीण आहे.  हे इतके कठीण का आहे?  कारण आध्यात्मिक संपत्ती स्वीकारण्यासाठी सर्वस्वाचा त्याग करावा लागतो.  आपण सगळ्यांनी त्या गरीब विधवेसारखे होऊन आपल्याजवळ आहे ते सर्व, म्हणजेच आपल्या “उदरनिर्वाहाचे सारे साधन,” अर्पण केले पाहिजे.  

काहींना हे ऐकताच वाटेल की ही तर टोकाची भूमिका आहे.  पण ती तशी नाही.  भौतिक संपत्तीचा आशीर्वाद लाभण्यात काहीच गैर नाही; मात्र तिच्यात मन गुंतून राहणे योग्य नाही.  त्या गरीब विधवेच्या उदारतेचे आणि आध्यात्मिक दारिद्र्याचे अनुकरण करणारी अंतःकरणाची वृत्ती असणे महत्त्वाचे आहे.  तिला द्यायचे होते आणि आपल्या देण्याने काहीतरी फरक पडावा अशी तिची इच्छा होती.  म्हणून तिने आपल्याजवळ होते ते सर्व दिले.

ही वृत्ती प्रत्यक्ष जीवनात कशी जगायची, हे प्रत्येकाने विवेकाने ठरवले पाहिजे.  याचा अर्थ असा नाही की प्रत्येकाने आपल्याजवळचे सगळे खरोखरच विकून मठवासी व्हावे.  पण प्रत्येकाच्या अंतःकरणात पूर्ण उदारता आणि अनासक्ती असली पाहिजे.  अशी वृत्ती अंगी बाणवल्यावर, तुमच्याजवळच्या भौतिक वस्तूंचा उपयोग तुमच्या सर्वोत्तम हितासाठी आणि इतरांच्या भल्यासाठी कसा करावा, हे प्रभू तुम्हाला दाखवेल.

आज या दोन प्रकारच्या संपत्तीमधील फरकावर चिंतन करा आणि जी संपत्ती अनंतकाळ टिकते तिची निवड करा.  तुमच्याजवळ जे काही आहे ते आणि स्वतःलाही पूर्णपणे आपल्या प्रभूला अर्पण करा. त्याच्या परिपूर्ण इच्छेनुसार तो तुमच्या अंतःकरणातील उदारतेला दिशा देऊ दे.

हे प्रभू, त्या गरीब विधवेसारखे उदार आणि निःस्वार्थ अंतःकरण मला दे.  काहीही राखून न ठेवता मी स्वतःला पूर्णपणे तुला अर्पण करावे म्हणून तू मला कोणकोणत्या मार्गांनी बोलावत आहेस, हे ओळखायला मला मदत कर. इतर सर्व गोष्टींपेक्षा तुझ्या राज्यातील आध्यात्मिक संपत्तीचा शोध घेण्यास मला साहाय्य कर.  हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

शुभवर्तमानावरील आणखी चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

सर्व संत / सण

आजचे संत – संत नॉर्बर्ट, बिशप

मिस्साच्या वाचनांचे पर्याय

चित्र: विधवेचे छोटे नाणे — जेम्स तिसो